Қазақша рефераттар

Жаңа сабақты игерту тапсырмалары

Сабақтың тақырыбы: Буын түрлері

Бұл сабақ аралас форматта өтеді және буын түрлерін теориялық тұрғыдан түсіндіріп, буын жігінің өзгеруін тәжірибе арқылы меңгертуді көздейді.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Буын түрлері туралы теориялық білім беру, буын жігінің өзгеруін меңгерту.

Дамытушылық

Буын түрлерін ажырата білуге үйрету; ойлау мен есте сақтау қабілетін дамыту; іскерлік пен дағды қалыптастыру.

Тәрбиелік

Алған білімді өмірде қолдануға, білімділікке, еңбексүйгіштікке баулу; оқуға қызығушылықты ояту.

Сабақтың форматы мен ресурстары

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Ойын
  • Талдау
  • Жаттығулармен жұмыс

Көрнекіліктер

Оқулық, қима қағаздар (кеспе қағаздар).

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

301-жаттығу

Мәтіндегі екі буыннан тұратын сөздерді көшіріп жазу:

мі – не и – не шан – шар о – рын қа – лың жұрт – тың кі – ріп ке – ліп Мұ – хаң түр – лі тол – ған ға – на кү – ліп үн – сіз тұр – ды а – лып ке – йін кет – ті шір – кін дер – сің де – ген ә – уен ға – жап жақ – тан те – ңіз мұ – хит шет – сіз шек – сіз жат – қан дү – ние күн – де ес – тіп сөй – леп жүр – ген қа – зақ бө – тен үс – ті ше – шен біл – ген

Талқылау сұрақтары

  • Адамның шебер, шешен сөйлеуі үшін бойында қандай қасиеттер болуы керек деп ойлайсыңдар?
  • Өзің көріп жүрген адамдардың ішінде кімнің сөйлеуі ұнайды? Несімен ұнайды?

III. Өткен сабақты бекіту (кубизм әдісі)

Сұрақтар

  • Буын дегеніміз не?
  • Дауысты дыбыстың бір өзі буын бола ала ма?
  • Дауыссыз дыбыстар жеке тұрып, өздігінен буын құрай ала ма?
  • Сөз ішіндегі буын саны неге байланысты?

Тапсырмалар

  • «Ғаламшар» сөзін буынға бөл.
  • Үш буыннан құралған үш сөз ата.

IV. Жаңа сабақ: Буын түрлері

Буын жеке дауысты дыбыстан, сондай-ақ дауысты мен дауыссыз дыбыстардың тіркесінен жасалады. Сондықтан оның құрамы әрдайым бір қалыпты болмайды. Қазақ тілінде буынның үш түрі бар.

Ескерту (тұйық буын)

Тұйық буынға жалаң буын қосылса, буын жігі өзгеруі мүмкін: оқ + ы = оғы, еп + і = ебі, ек + ін = егін, т.б.

V. Жаңа сабақты игерту тапсырмалары

302-жаттығу

  • Өлеңді оқып, неше «жетім» түрі айтылғанын анықтау.
  • Әр сөздің неше буыннан тұратынын табу және буын түріне ажырату.

Үлгілер

Ашық буын
дана, ата, бала
Тұйық буын
ел, ер
Бітеу буын
жер, құс, көл, жоқ, мал, көз, сөз, доссыз
Аралас буын
қонбаса, жетім, кемпірі, соқыр, болса, тыңдамаған, қалса, жапырақсыз, бұтақ, оқылмаса, кітап, тыңдаушысыз, анасыз, қағазсыз, қалам, ақылсыз

Жұптық жұмыс

2–3 оқушыға бір кеспе қағаз беріледі. Қағазда бір сөз жазылады. Оқушылар:

  1. сөзді буынға бөледі;
  2. сөз тіркесін құрастырады;
  3. сөйлем құрайды.

Қате жіберген оқушы сол сөзге тақтада фонетикалық талдау жасайды.

Берілетін сөздер

доссыз бұлақ лашын ат

303-жаттығу (ауызша)

  • Мәтіннің тақырыбын анықтау.
  • Мәтіннен буын жігі ауысқан сөздерді табу.
  • Әл-Фараби туралы не білесіңдер?

VI. Үй тапсырмасы

306-жаттығу.

VII. Бағалау

Оқушылардың сабақ барысындағы белсенділігі, тапсырмаларды орындау сапасы және ауызша жауаптары негізінде бағаланады.