Сақтарды зерттеген грек тарихшысы кім

Сабақтың тақырыбы

Қайталау. Ойын — ойға жетелейді.

Сабақтың мақсаты

1) Білімді жүйелеу

Өткен сабақтарды еске түсіріп, тақырыптарды қайталау және білімдерін толықтыру.

2) Дағдыларды дамыту

Ойын арқылы оқушылардың ойлау, сөйлеу, есте сақтау дағдыларын дамыту; қайталау сұрақтары мен сызбалар арқылы талдау қабілетін жетілдіру.

3) Тәрбиелік мақсат

Оқушыларды өз халқының тарихын білуге, салт-дәстүрін сақтауға, мәдениеттілікке және бір-біріне көмектесуге тәрбиелеу.

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың түрі
Қайталау
Сабақтың әдісі
Сұрақ-жауап, ойын элементтері
Көрнекілігі
Сызбалар, карта, оқулық, түрлі тапсырмалар, интерактивті тақта

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сыныпты сабаққа дайындау, оқушылардың назарын шоғырландыру.

II. Сабақты жоспарлау, мақсат қою (кіріспе)

Құрметті оқушылар, бүгін біз өтілген тақырыптар бойынша алған білімдерімізді тексеру үшін ойын арқылы білімімізді шыңдаймыз.

Топқа бөлу

  • I-топ: Сақтар
  • II-топ: Ғұндар
  • III-топ: Түркілер

Ереже

Әр топқа 10 сұрақ қойылады. Оқушылар жеке-жеке жауап береді.

Бағалау

Әр сұрақ ұпаймен есептеледі. Дұрыс жауап — 5 ұпай.

Қайталау сұрақтары (топтық бөлім)

Сақтар тобы

  1. 1. Сақтардың негізгі шаруашылығы қандай? — Мал шаруашылығы.
  2. 2. Кир бастаған парсы әскерлерінің сақ жеріне басып кірген уақыты? — Б.з.б. 530 ж.
  3. 3. Тарихи жазбаларда сақтардың қандай тайпалары белгілі? — Тиграхауда, Парадарайа, Хаумаварга.
  4. 4. Ежелгі грек авторлары сақтарды қалай атады? — Азиялық скифтер.
  5. 5. Сақтарды зерттеген грек тарихшысы кім? — Геродот.
  6. 6. Ирандық жазбаларда сақтарды қалай атаған? — Жүйрік атты турлар.
  7. 7. «Алтын адам» қай жерден табылды? — Жетісудағы Есік қорғанынан.
  8. 8. Томирис патшайым қай жылдары өмір сүрген? — Б.з.б. 570–520 жж.
  9. 9. Дарийді алдаған сақ малшысының есімі? — Шырақ.
  10. 10. Парадарайа деп кімдерді атады? — Теңіздің арғы жағындағы сақтар.

Ғұндар тобы

  1. 1. Ғұндарда қанша ру болды? — 24.
  2. 2. Ғұн державасының негізін қалаған кім? — Мөде.
  3. 3. Ғұн мемлекеті қай жылы оңтүстік және солтүстік болып екіге бөлінді? — Б.з.б. 55 ж.
  4. 4. Ғұндар өсірген үй малдарын атаңыз. — Малдың барлық түрі.
  5. 5. Ғұндарда опасыздық жасағандарға қандай жаза қолданылды? — Өлім жазасы.
  6. 6. Рим империясына ғұндардың қай басшысы қауіп төндірді? — Еділ (Аттила).
  7. 7. Мемлекет басшысын қалай атады? — Шаньюй.
  8. 8. Құлдар қандай жұмыстарға пайдаланылды? — Үй шаруасында.
  9. 9. «Аттила» операсын жазған итальян композиторы кім? — Джузеппе Верди.
  10. 10. Салық кімдерге салынды? — Жаулап алған мемлекеттерге.

Түркілер тобы

  1. 1. Ерте орта ғасырларда біздің жерімізде ірге тіккен алғашқы мемлекеттердің бірін атаңыз. — Түрік қағанаты.
  2. 2. «Ашина» атауы қандай мағынаны білдіреді? — Қасқыр.
  3. 3. Түрік қағанаты қай жылы екіге бөлінді? — 603 ж.
  4. 4. Түріктер өздеріне бағынышты соғдылықтарды қалай атады? — Тат.
  5. 5. «Диуани лұғат ат-түрік» кітабының авторы кім? — Махмуд Қашқари.
  6. 6. Бумын қағанның мұрагерлерін атаңыз. — Қара-Еске және Мұқан қаған.
  7. 7. Түріктер қандай шаруашылықпен айналысқан? — Көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығы.
  8. 8. Түрік жазуы туралы алғашқы деректер қалдырған кім? — Византия тарихшысы Менандр Протектор.

Ескерту: бастапқы материалда бұл бөлімдегі сұрақ нөмірлері толық берілмеген. Мазмұны сақталып, артық қайталану мен олқылықтар редакцияланды.

III. «Пошта» ойыны

Оқушылар, пошта жәшігімізге пошта тасушы үш топқа арнап тапсырмалар қалдырып кетіпті. Сонымен қатар ең көп ұпай жинаған оқушыға мектебімізде ақпан айында өтетін «ХХІ ғасыр көшбасшысы» сайысына жолдама беріледі.

Бұл тапсырмаға дұрыс жауап берген оқушыларға 20 ұпай беріледі.

IV. «Кубик» ойыны

Кубикті лақтыру арқылы тақтадағы жасырылған даталарды анықтап, сәйкес тарихи оқиғаларды айту.

Б.з.б. 55 жыл Б.з.б. 519–518 жж. 1889 жыл 451 жыл 552–603 жж. Б.з.б. 570–520 жж.

Бұл тапсырма үшін 20 ұпай беріледі.

V. «Ой саптау» (жұмбақ мәтін)

Берілген мәтіндерде оқиға мен кейіпкер жасырылған. Мәтіннің мәнін ашып, тарихи мазмұнын түсіндіріңіз. Әр дұрыс жауапқа 5 ұпай.

1-мәтін

Егер сендер құс тәрізді аспанға ұшып кетпесеңдер немесе тышқан секілді жер астына түсіп кетпесеңдер, көлбақа құсап суға түсіп жоғалмасаңдар — біздің жебеміздің астында қаласыңдар.

2-мәтін

Алдымен біреуді өзінен алыста ұстамақ болып, оны Юечжі еліне аманатқа береді. Аманат — ертеде кепілдікті білдірген, яғни екі ел арасындағы бейбітшіліктің кепілі. Бірақ кейін ол осы уәдені бұзып, Юечжі еліне шабуыл жасайды. Кепілдікте жүрген адам өз жанқиярлығы арқасында аман қалады.

3-мәтін

Бір әулет күшейген кезде Түрік қағанына елшілік жіберіп, ханшайымын қалыңдыққа беруді өтінеді. Бұған қаған былай жауап береді: «Сен — темір балқытушы құл. Қалай мұндай өтініш айтуға аузың барды?»

VI. «Ойлан, тап!»

«Қашан? Қайда? Қандай оқиға болды?» форматында жауап беріңіз.

Қашан? Қайда? Қандай оқиға болды?
1 542 ж. Қытай деректерінде Мәтіндік дерек негізінде оқиғаны анықтау (оқушы жауап береді).
2 Б.з.б. 530 ж. Сақ жері Кир бастаған парсы әскерлерінің сақ жеріне басып кіруі.
3 453 ж. Ғұн билеушісі Еділдің (Аттиланың) қайтыс болуы.
4 Б.з.б. IV ғ. (шамамен) Сақ-скиф жері Мәтіндік дерекке сүйеніп оқиғаны нақтылау (оқушы жауап береді).
5 Енисей аңғары Д. Мессершмидт пен Ф. Страленбергтің көне түркі жазба ескерткішін алғаш рет табуы.
6 300 ж. Ғұн–Қытай байланыстары Оқиғаны тарихи контекстпен толықтыру (оқушы жауап береді).

Ескерту: кей жолдар бастапқы мәтінде толық ашылмаған. Мұнда тапсырма логикасы сақталып, жауапты оқушының толықтыруына ыңғайланып берілді.

VII. Рефлексия

  • Бүгінгі сабақ сіздерге несімен ұнады?
  • Күнделікті сабақтан айырмашылығы болды ма?
  • Қандай әсер алдыңдар?

VIII. Бағалау

Сабаққа белсене қатысқан және ұпайы жоғары оқушылар бағаланып, марапатталады. Ең көп ұпай жинаған 3 оқушыға «ХХІ ғасыр көшбасшысы» сайысына жолдама беріледі.

IX. Үйге тапсырма

Сөзжұмбақ, сөзтізбе, криптограмма және викторина сұрақтарын дайындап келу.

Автор туралы мәлімет

Өңір

ОҚО, Қарасу ауылы, Сайрам ауданы

Мектеп

№83 Ахмет Байтұрсынов атындағы жалпы орта мектеп

Пәні және мұғалім

Тарих пәні мұғалімі — Игенбаева Динара Маратқызы

CRITICAL RABBIT ERROR: stream_socket_client(): Unable to connect to tcp://45.86.81.61:5672 (Connection timed out) #0 /var/www/6_temp_zharar.kz_2/vendor/php-amqplib/php-amqplib/PhpAmqpLib/Connection/AbstractConnection.php(253): PhpAmqpLib\Wire\IO\StreamIO->connect() #1 /var/www/6_temp_zharar.kz_2/vendor/php-amqplib/php-amqplib/PhpAmqpLib/Connection/AbstractConnection.php(720): PhpAmqpLib\Connection\AbstractConnection->connect() #2 /var/www/1_cheetah/corp/RabbitPublisherBig.php(41): PhpAmqpLib\Connection\AbstractConnection->channel() #3 /var/www/1_cheetah/corp/RabbitPublisherBig.php(126): Corp\RabbitPublisherBig::channel() #4 [internal function]: Corp\RabbitPublisherBig::flush() #5 {main}