Сызықтық алгоритм

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларға сызықтық алгоритм түсінігін беру.
  • Оқушыларды сызықтық алгоритмдерді құрастыруға үйрету.
  • Оқушылардың алгоритмдік ойлау қабілетін қалыптастыру.

Әдістемелік нұсқаулар

Сабақта алгоритмдермен жұмыс жалғастырылады және сызықтық алгоритм ұғымы енгізіледі. Оқушылар күнделікті өмірден алгоритмге бірнеше мысал келтіруі тиіс.

Өмірден мысал

Көшет отырғызу үшін де әрекеттер тізбегін ретімен орындау қажет — бұл да алгоритм.

Маңызды белгі

Әр команда келесі қадамға негіз болады, сондықтан ретін бұзбау керек.

Сабаққа арналған тапсырмалар

1) «Жұмыртқа қуыру» алгоритмі

Анаңа жұмыртқа қуыру алгоритмін реттеп жазуға көмектес. Алгоритмді орындаушы — анаң.

Берілген әрекеттер (ретсіз)

  • Жұмыртқаны жар.
  • Пешке табаны қой.
  • Пешті сөндір.
  • Жұмыртқа мен майды дайында.
  • Жұмыртқаның қабықтарын таста.
  • Пешке от жақ.
  • Жұмыртқаны 5 минут қуыр.
  • Табаға майды еріт.
  • Тоқта.

Дұрыс реті (жауабы)

  1. Пешті іске қос.
  2. Пешке табаны қой.
  3. Жұмыртқа мен майды дайында.
  4. Табаға майды еріт.
  5. Жұмыртқаны жарып сал.
  6. Аршылған жұмыртқаның қабықтарын таста.
  7. Жұмыртқаны 5 минут қуыр.
  8. Пешті өшір.

Ескерту: бастапқы мәтінде «алгоритмді орындаушы — бота» деген жол кездеседі. Бұл тапсырманың мазмұнына сай келмейді; дұрыс нұсқасы — алгоритмді орындаушы: анаң.

2) «Су ішу» алгоритмі

Ботаға су ішу алгоритмін жазуға көмектес. Төмендегі бағыттар тізбегі бастапқы нұсқа ретінде берілген.

Бағыттар

↓ ↓ ↓ ← ← ↓ ↓ ↓ ← ← ↓ ↓ ↓ ↓ → → → → → → ↑ ↑ ↑ ↑ → → ↑ ↑ ↑ → → → →

Тапсырма: бағыттарды қадам-қадаммен мәтіндік командаларға айналдыр (мысалы: «3 қадам төмен», «2 қадам солға»).

3) Компьютер бөліктерін алфавит бойынша орналастыр

Берілген тізім

  1. Диск
  2. Жад
  3. Жүйелік блок
  4. Монитор
  5. Тышқан
  6. Пернетақта
  7. Процессор

Тапсырма

Атауларды қазақ әліпбиі бойынша қайта реттеп жаз.

4) Тізбекті толықтыр

Берілген тізбектің жалғасын тауып, жетіспейтін элементтерді толықтыр.

Ескерту: бастапқы мәтінде тізбектің өзі көрсетілмеген. Тапсырманы орындау үшін мұғалім қосымша материал ұсынады.

5) Заңдылықты анықта және бос торларды толтыр

Бос торларды алдымен диагоналі бойынша, содан кейін бағаналары бойынша толтыру қажет.

Жауап: толық нұсқасын жүктеу арқылы беріледі.

Қорытынды

Сызықтық алгоритм — күнделікті өмірде де, информатикада да ең жиі кездесетін құрылым. Ең бастысы — қадамдардың ретін сақтау және әрекеттерді нақты, түсінікті командалар түрінде жазу.