Менің әжем - зейнеткер
Менің отбасым
Бұл сабақта балалар отбасы мүшелерін танып, үлкенді құрметтеу, кішіні сыйлау, қонақжайлық пен әдептілік ережелерін сақтау туралы түсініктерін кеңейтеді.
Мақсаты
- Білімділік: отбасы туралы түсініктерін кеңейту, қонақжайлыққа үйрету, әдептілік ережелеріне баулу.
- Дамытушылық: бейнелі ойлауын дамыту, отбасындағы өзара сыйластық қарым-қатынасты нығайту.
- Тәрбиелік: жанұя мүшелеріне сүйіспеншілікті арттырып, оларды қадірлеуге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Отбасылық суреттер, тақпақтар, жұмбақтар, ойындар, санамақтар.
Сабақтың құрылымы
- 1 Шаттық шеңбері
- 2 Суретпен жұмыс және саусақ жаттығуы
- 3 Жұмбақтар, тақпақтар
- 4 Дидактикалық ойындар және сергіту
- 5 Балалардың отбасы туралы әңгімесі
Сабақтың барысы
Төменде сабақтың негізгі кезеңдері және қолданылатын мәтіндер берілген. Мәтіндер балалардың жас ерекшелігіне сай, жылы қарым-қатынас пен сыйластыққа бағытталған.
I. Шаттық шеңбері
Тәрбиеші балаларды ортаға шақырып, қол ұстасып шаттық шеңберін құруды ұсынады. Бір-бірінің алақан жылуын сезініп, өзара мейірім мен қолдауды күшейтеді. Сабақтың ерекше екенін айтып, қонақтардың келгенін ескертеді.
Өлең:
Үлкенге де сіз, Кішіге де сіз. Ата-ананы құрметтеп, Бас иеміз біз.
Тәрбиеші отбасылық суреттерді көрсетіп, балалардан бір сөзбен қалай атайтынын сұрайды: «Отбасы».
II. Саусақ жаттығуы және санамақ
Балалар саусақтарын бүгіп отырып, санамақты айтады. Бұл жаттығу ұсақ моториканы дамытып, отбасы мүшелерін есте сақтауға көмектеседі.
Санамақ:
Бас бармағым — әкем, Балаң үйрек — апам, Ортан терек — ағам, Шылдыр шүмек — мен, Титтей бөбек — сен. Бір үйде нешеуміз? Бір үйде бесеуміз.
Тәрбиеші сұрақ қояды: санамақта кімдер аталды? Отбасында тағы қандай мүшелер бар? (Мысалы: ата, әже, әпке, іні, сіңлі, тәте.)
III. Жұмбақтар мен тақпақтар
Жұмбақ
Кітапты көп оқитын, немерелерін жақсы көретін, ақ сақалды кісі. Бұл кім?
Ата туралы тақпақ:
Айтады ертек жан атам, Ақ сақалы салалап. Құмарымды тарқатам, Жер мен көкті аралап.
Жұмбақ
Өзі салмақты, байсалды; бос уақытын балалармен өткізгенді жақсы көреді; циркке, саябаққа апарады; отбасын қорғайды. Бұл кім?
Әке туралы тақпақ:
Атам айтса — «Ұлым!» деп, Әжем айтар — «Күнім!» деп. Екеуінен қаймығып, Айтады әкем — «Інім!» деп.
Жұмбақ
Өте мейірімді, ақ шашты; тәтті бауырсақ пісіреді; жылы қолғап, шұлық тоқиды. Бұл кім?
Әже туралы тақпақ:
Әжемдей данадан, Ертекке қанамын. Шақырса даладан, Жүгіріп барамын.
Сұрақ
Балалар, сендерді ең көп жақсы көретін, ең жақын жан кім?
Ана туралы тақпақ:
Бала, бала, бала деп, Түнде шошып оянған. Түн ұйқысын төрт бөліп, Түнде бесік таянған.
Өлең-жұмбақ
Тәрбиеші өлең түріндегі жұмбақтарды оқиды, балалар шешуін табады.
Жұмбақ 1
Дегенімді жасайтын, Қалған тамағымды асайтын. Ертіп алып жетектеп, «Немерем» деп атайтын.
Жауабы: Ата немесе әже
Жұмбақ 2
Ертегі айтып беретін, Айтқаныңа сенетін. Дегеніңді екі етпей, Жаныңда әркез жүретін.
Жауабы: Әже
Жұмбақ 3
Кіріңді сенің жуатын, Үйді шаштың деп қуатын. Тамағыңды дайындап, Жақсы көріп тұратын.
Жауабы: Ана
Тәрбиеші балаларды мадақтап: олардың ақылды, білімді болып өсіп келе жатқанын атап өтеді және келесі бөлімде ойын арқылы сергіп алатынын айтады.
IV. Дидактикалық ойын: «Кім жоқ?»
Тақтаға отбасы мүшелерінің суреттері ілінеді. Балалар көздерін жұмады. Тәрбиеші бір суретті алып тастайды. Балалар көздерін ашып, қай отбасы мүшесінің суреті жоқ екенін анықтап айтады.
Дағды
Зейін қою, есте сақтау.
Қарым-қатынас
Тыңдау және жауап беру мәдениеті.
Нәтиже
Отбасы мүшелерін дұрыс ажыратады.
V. Сергіту сәті
Балалар жұмбақ жолдарын тыңдап, жауабын айтады. Дұрыс жауапқа сәйкес суреттер «отбасы ағашының» бөліктеріне ілінеді (тамырына — ата, діңіне — әке, бұтағына — ана сияқты).
Жұмбақ
Айтары мол ғұлама, Көп жасасын бұл адам. Әкесі ол әкеңнің, Білер оны сұраған.
Жауабы: Ата
Жұмбақ
Атаңның баласы, Кей кезде таласып, Қаласың әжеге, Білгенің асады кәдеге.
Жауабы: Әке
Жұмбақ
Бала, бала, бала деп, Түнде шошып оянған. Түн ұйқысын төрт бөліп, Түнде бесік таянған. Қолын қатты тигізбей, Кірлі көйлек кигізбей, Иісін жұпар аңқытқан.
Жауабы: Ана
VI. Ойын: «Неге теңеймін?»
Балаларға күннің, айдың, бұлттың, алманың, гүлдің суреттері таратылады. Тәрбиеші: «Анаңды кімге теңейсің?» деп сұрағанда, балалар қолындағы суреттердің бірін көтеріп жауап береді. Осылайша ата, әке, аға және басқа да отбасы мүшелері туралы жалғасады.
VII. Балалардың әңгімесі: «Менің отбасым»
1-бала
Өз ойын жеткізуМенің отбасымда 4 адам бар: әжем, атам, анам және әкем. Әжем — зейнеткер. Анам — мектепте мұғалім. Әкем — жүргізуші. Мен балабақшаға барамын.
Ескерту: мәтін балалардың нақты отбасылық жағдайына қарай бейімделеді.
2-бала
ӘңгімелеуМенің отбасымда әжем, әкем және анам бар. Мен — ата-анамның жалғыз қызымын. Кейде кішкентай інім немесе сіңлім болса ғой деп ойлаймын. Бұл — менің мейірімді әжем. Ал мынау — менің тәтем, ол ауылда тұрады.
Қорытындыда тәрбиеші балалардың жауаптарын тыңдап, әр отбасының қадірлі екенін, үйдегі сыйластық пен мейірімнің ең маңызды құндылық екенін атап өтеді.