Кестеге екі бағана қос
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Мекеме
Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Еңбек негізгі мектебі
Пән мұғалімі
Информатика пәнінің мұғалімі — Ыбраева Айман Амалбекқызы
Тақырыбы
Информатикадағы шахмат
Сабақ түрі
Жалпылау сабағы (сұрақ–жауап әдісі)
Мақсаты
Мәтіндік редактордың әртүрлі мүмкіндіктерін қолдана отырып, оқушылардың өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.
Көрнекілігі
- ДК құрылғыларының суреттері
- Шахмат фигураларының бейнелері
- Сұрақтар мен тапсырмалар жазылған қима қағаздар
Пәнаралық байланыс
Математика, қазақ тілі, әдебиет, сурет, шахмат.
Сабақтың идеясы: «шахмат» форматындағы тапсырмалар
Сабақ ойын түрінде өтеді: шахмат тақтасындағы жүріс тәртібі сақталып, әр жүрістен кейін қатысушы өз фигурасына сәйкес тапсырма алады және оны компьютерде орындайды. Бұл тәсіл оқушылардың қызығушылығын арттырып, мәтіндік редактордағы амалдарды практикада қолдануға мүмкіндік береді.
Жүргізушінің кіріспе сөзі
Құрметті қонақтар, қош келдіңіздер! Ойынға қатысушыларға сәттілік тілей отырып, ойын шарттарымен таныстырамын. Шахмат ережесіне сай фигуралармен жүріп, жүріс жасаған ойыншы парақтың сыртындағы фигура белгіленген тапсырманы орындайды.
Шахмат жиыны
Тақтаның екі жағына ақ және қара фигуралар қойылады. Әр ойыншыда: 8 пешка, 1 король, 1 ферзь, 2 ат, 2 ладья, 2 піл болады.
Ойын кезеңдері
- Дебют — ойынның басталуы
- Миттельшпиль — ойынның ортасы
- Эндшпиль — ойынның аяқталу сатысы
Сабақ барысы
- Ұйымдастыру кезеңі: сәлемдесу, түгендеу, назарын сабаққа аудару, жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру.
- Дебют
- Миттельшпиль
- Эндшпиль
- Қорытынды
Сергіту сәті
Ойынның ортасында оқушылармен французша амандасуға арналған қысқа сергіту сәті өткізіледі.
Фигуралар бойынша тапсырмалар
Пешка тапсырмалары
Суретті тапсырмалар: «Бұл не?» форматындағы анықтау және сипаттау сұрақтары.
Ат тапсырмалары (сұрақ–жауап)
- Ақпараттық процестерді жүзеге асыратын құрал? (Компьютер)
- ЭЕМ-нің неше буыны бар? (5)
- Бит дегеніміз не? (Ақпараттың өлшем бірлігі)
- Компьютердің негізгі бөліктерін ата. (Жүйелік блок, монитор, тінтуір, пернетақта)
- Компьютерге қандай ақпарат енгізуге болады? (Графикалық, мәтіндік, дыбыстық)
- Microsoft Word қандай редактор? (Мәтіндік редактор)
- Мәтіндік редакторға сурет кірістіруге бола ма? (Иә)
- Пернетақта — компьютердің қандай құрылғысы? (Енгізу)
- Жыпылықтап тұратын тік сызық қалай аталады? (Курсор)
- Компьютердің жанында жиі қойылатын өсімдік? (Кактус)
- Экранға ақпаратты шығару құрылғысы? (Монитор)
- Дүниежүзілік компьютерлік желі? (Интернет)
- Компьютердің «атасы» кім? (Чарлз Бэббидж)
- Мониторға қалай қарау керек? (Жоғарыдан төмен қарай)
- 1 килобайт неше байтқа тең? (1024)
- Компьютермен жұмыс істегенде әр қанша уақытта үзіліс жасау керек? (Әр сағат сайын)
- Курсордың сол жағындағы таңбаны өшіретін перне? (Backspace)
Ладья тапсырмалары (мақал-мәтелдерді толықтыр)
1-топ
Керекті сөздер: оқығаныңды, егін, білім, басы, кітап, соңы, тоқығаныңды
- Білімнің … — бейнет, … — зейнет.
- … айтпа, … айт.
- Жердің сәні — …, ердің сәні — ….
- … — алтын қазына.
Жауаптары
- Білімнің басы — бейнет, соңы — зейнет.
- Оқығаныңды айтпа, тоқығаныңды айт.
- Жердің сәні — егін, ердің сәні — білім.
- Кітап — алтын қазына.
2-топ
- …, ….
- Көп … білмейді, көп … біледі.
- Тіліңмен …, біліммен ….
- … — білім бұлағы, … — өмір шырағы.
Жауаптары
- Оқусыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ.
- Көп оқыған білмейді, көп тоқыған біледі.
- Тіліңмен жүгірме, біліммен жүгір.
- Оқу — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.
Піл тапсырмалары (мәтіндік редакторда сурет сал)
Мәтіндік редактордың мүмкіндіктерін пайдаланып, жұмбақтың шешуіне сәйкес сурет сал.
1-топ
- Күндіз бәрі қашады, түнде аспанды басады. (Жұлдыз)
- Ішіне тамақ салынған, есігі тастай жабылған. (Жұмыртқа)
2-топ
- Тіріден өлі туады, өліден тірі туады. (Балапан)
-
Ағаштардың көркемі — мәңгі жасыл бұтағы,
Мекен етіп тау-өлкені, кәусар ауа жұтады. (Шырша)
Ферзь тапсырмалары (кестемен жұмыс)
1-топ
- 6×4 өлшемді кесте құр.
- Кестеге 2 бағана қос.
- 5 пен 6-қатардың арасына бір қатар қос.
2-топ
- 5×3 өлшемді кесте құр.
- Кестеге 3 бағана қос.
- 2 мен 3-қатардың арасына бір қатар қос.
Пікір алмасу және қорытынды
«Менің бейнем» пікір алмасу
Сабақ соңында оқушылар қысқаша пікір білдіріп, өз жұмысына баға береді: не үйренді, қандай қиындық болды, қандай тәсіл тиімді болды.
Жеңімпазды анықтау
Жеңіске жеткен топқа — «шах», ұтылған топқа — «мат» атауы беріледі. Егер ойын тең аяқталса, «пат» деп жарияланып, қатысушылар марапатталады және ынталандыру сыйлықтары табысталады.
Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» бөлімі бастапқы мәтінде көрсетілген, алайда жүктеу сілтемесі берілмеген.