Жамбыл Жабаев Өтеген батыр дастаныСабаққа негізделген оқу мақсаты
Сабақ тақырыбы
Жамбыл Жабаевтың «Өтеген батыр» дастаны
Сабаққа негізделген оқу мақсаты
Оқушыларға Ж. Жабаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы түсінік беру; ақынның Өтеген батырдың Жоңғар шапқыншылығы тұсындағы ерлігін эпикалық сарында көркем бейнелеу ерекшелігін таныту.
Сабақтың барысы
Кіріспе
10 минут
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу, қатысымын тексеру.
- Суреттер арқылы оқушыларды топтарға біріктіру.
I топ
Батыр
II топ
Қайсар
III топ
Жамбыл
IV топ
Өтеген
Үй тапсырмасын жинақтау
«Ұяшықтарға жасырылған сұрақтар» тәсілі арқылы алдыңғы тақырып бойынша білім тексеріледі.
Оң жақ
-
10 ұпай
Ж. Жабаев қай жылы, қай жерде дүниеге келген?
Жауабы: 1846 жыл.
-
20 ұпай
Жетісу ақындарының ішінде кімнен бата алған?
Жауабы: Сүйінбай.
-
30 ұпай
Соғыста қаза болған ұлының аты кім?
Жауабы: Алғадай.
-
40 ұпай
Қай жылы Жамбылға мемлекеттік сыйлық берілді?
Жауабы: 1941 жыл.
-
50 ұпай
35 жасында, 1881 жылдың күзінде Іле бойындағы үлкен жәрмеңкеде Жамбыл айтысып жеңіске жеткен. Осы ақынды ата.
Жауабы: Құлманбет.
Сол жақ
-
10 ұпай
1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліске арнап жазған өлеңдерін ата.
Жауабы: «Зілді бұйрық», «Патша әмірі тарылды».
-
20 ұпай
«Ленинградтық өренім» өлеңінен бір шумақ жатқа айт.
Жауабы: оқушы орындайды.
-
30 ұпай
1936 жылы «Правда» газетінде жарияланған өлеңін ата.
Жауабы: «Туған елім».
-
40 ұпай
Ж. Жабаевтың эпикалық туындыларын ата.
Жауабы: «Өтеген батыр», «Сұраншы батыр».
-
50 ұпай
Ж. Жабаевтың өлеңдерін ата.
Жауабы: оқушы бірнеше мысал келтіреді.
Мағынаны тану
Топтар өткен сабақта құрылған жоспар бойынша кезекпен сөйлейді.
Тұсаукесер
10 минут
Негізгі бөлім: топтық жұмыс
Әр топ берілген бағыт бойынша «Өтеген батыр» дастанын талдайды.
I топ: Композициялық құрылымына талдау
Оқиғаның басталуы
«Жиделібайсын жеріне, алып келсем елімді, қалмас еді-ау арманым…»
Оқиғаның дамуы
Бір жайлы қоныс іздеп он жеті жыл ел-жұртын аман-есен аралайды.
Оқиғаның шиеленісуі
«Жиделібайсын деген жақсы жерге, көшелік тіл алсаңдар жерден ауып…»
Оқиғаның шарықтау шегі
Елдің Өтеген батырдың сөзін тыңдамауы.
Оқиғаның аяқталуы
Өтеген батырдың Түркістанға кетуі.
II топ: Дастанның көркемдік ерекшелігі
Теңеу
«қойдай шулап», «құрдай жайнап».
Эпитет
«жақсы жер», «жақсы қоныс», «жабайы арпа», «қара шеңгел».
Ассонанс
«Айтады көрген менен білгендерін, аралап жиһан кезіп көрген жерін…»
III топ: Өлең құрылысына талдау
Өтеген аман-есен келді дейді,
Аралап талай жерді көрді дейді,
Бір жайлы қоныс іздеп он жеті жыл,
Ел-жұртын аман-есен көрді дейді…
Өлең өлшемі
- 4 тармақты
- 3 бунақты
- 11 буынды
- Қара өлең ұйқасы
Қосымша мәлімет
- Мұғалімнің аты-жөні
- Жанысбекова А.
- Материал
- «Жамбыл Жабаев. Өтеген батыр» (жүктеу)