Наурыз көженің шығынын есептеңдер
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Функция шеберінің көмегімен функцияларды қолдану. Дайын функциялардың түрлері мен қолданылуын тапсырмалар арқылы бекітіп, алынған білімді жүйелеу және жинақтау.
Дамытушылық
Оқушылардың шығармашылық және логикалық ойлау қабілетін дамыту, өз бетімен жұмыс істеу дағдыларының қалыптасуына ықпал ету.
Тәрбиелік
Ынтымақтастыққа, ұқыптылыққа, өзара көмек көрсетуге тәрбиелеу. Халықтың әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрін құрметтеуге баулу.
Құзыреттілік
Оқушыларды бәсекеге қабілеттілікке бейімдеу: ақпаратты жинау, өңдеу және нәтижені ұсыну мәдениетін қалыптастыру.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сыныптың санитарлық-гигиеналық жағдайын тексеру.
- Психологиялық ахуал қалыптастыру: шеңберге тұрып, бір-бірімен қол алысып амандасу, жылы қарым-қатынас орнату.
- Қауіпсіздік ережелерін еске түсіру.
III. Үй тапсырмасын тексеру
Оқушылар Excel бағдарламасында функциялар мен диаграммалар құру тәсілдерін өмірмен байланыстыра отырып, слайдтар дайындап келеді. Екі топтан бір-бір оқушы шығып, өз жұмысының мазмұнын таныстырып, үй тапсырмасын қорғайды.
IV. Теориялық тапсырмалар (пысықтау)
Экранда функциялар мен диаграммаларға қатысты суреттер көрсетіледі. Оқушылар суреттерге сүйене отырып, олардың атауын, қолданылу мақсатын және артықшылықтарын сипаттайды.
Функциялар
Есептеулерді автоматтандыру, формулаларды құрылымдау, нәтижені дәл және жылдам шығару.
Диаграммалар
Деректерді көрнекі ұсыну, салыстыру, үрдістерді анықтау және қорытындыны түсінікті көрсету.
Практикалық жұмыс: «Наурыз көже» шығынын есептеу
Мәдени-танымдық мәтін
Наурыз көже — Ұлыстың ұлы күні дайындалатын қасиетті ас. Оған тары, арпа, бидай, бұршақ, күріш сияқты жеті түрлі дән мен ақ қосылады. Түркі халықтарының ұғымында жеті саны киелі саналғандықтан, наурыз көжеге жеті түрлі дәм қосу дәстүрге айналған. Бұл тағам — тоқшылық пен ырыс-құттың нышаны.
Тапсырма
Төмендегі құрам бойынша наурыз көженің жалпы шығынын есептеңдер. Бастапқы бюджет: 2000 теңге. Есептеуді Excel-де функциялар арқылы орындап, нәтижені кесте түрінде рәсімдеңдер.
| Құрамы | Мөлшері | Бағасы (тг) |
|---|---|---|
| Ет | 1 кг | … |
| Бидай | 100 г | … |
| Күріш | 100 г | … |
| Тары | 100 г | … |
| Тұз | Қажетіне қарай | … |
| Айран | Қажетіне қарай | … |
| Су | Қажетіне қарай | … |
Қолданылатын дағдылар
- Қосындыны табу (жиынтық шығын).
- Бюджетпен салыстыру (қалған ақша/жетіспеуі).
- Нәтижені диаграмма арқылы көрнекілеу.
V. Диаграмма құру
Есептелген шығын деректері бойынша диаграмма құрыңдар. Қай құрам көбірек шығын талап ететінін анықтап, қысқа қорытынды жазыңдар.
Сергіту сәті
Сергіту сәтінде ұлттық ойын — асық ату арқылы жасырылған сөзжұмбақтарды шешу ұсынылады. Бұл бөлім оқушылардың назарын жаңартып, сабаққа белсенділігін арттыруға бағытталған.
Логикалық есеп
1) 3 литрлік және 5 литрлік ыдыстармен 4 литр суды қалай өлшеуге болады?
Қадам 1
3 л + 3 л = 6 л
Қадам 2
6 л − 5 л = 1 л
Қадам 3
3 л + 1 л = 4 л