Қыс мезгіліне тоқталу
Сабақтың тәрбиелік мақсаты
Сабақтың тәрбиелік мақсаты — табиғатты қорғауға, жан-жануарға жанашырлықпен қарауға және Қызыл кітапқа енген жануарларды қорғауға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Сабақта мынадай көрнекіліктер қолданылады: қасқыр және басқа да жабайы аңдардың суреттері, «Зоопарктегі аңдар» тақырыбындағы сюжеттік суреттер, үй жануарларының суреттері, қосымша иллюстрациялар, кітаптар мен энциклопедиялар, Ақсу-Жабағылы қорығы туралы буклеттер, аңдардың маскілері, ватман қағаз, М. Дулатовтың портреті және өзге де материалдар.
Негізгі акцент
Көрнекіліктердің мақсаты — мәтін мазмұнын нақтылау, қызығушылықты арттыру және табиғатты қорғау идеяларын көзге көрінетін деңгейде бекіту.
Сабақта қолданылатын әдістер
Сабақ барысында ой қозғау, негізгі идеяны суреттеу, сұрақ қою, топпен жұмыс, салыстыру кестесін толтыру, «5 жолды өлең» сияқты стратегиялар жүйелі түрде пайдаланылады.
- Ой қозғау және болжам жасау
- Диалог және сұрақ-жауап арқылы талдау
- Топтық жұмыс және дәлелдеу
- Салыстыру кестесі, қысқаша қорытындылау
Пән аралық байланыс
Сабақ дүниетану, қазақ тілі, математика пәндерімен байланысады. Материалды өмірмен және қоршаған ортамен ұштастыру, халық педагогикасының элементтерін пайдалану, көрнекілік арқылы оқытуды күшейту көзделеді.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аударып, жұмысқа бағыттау жүргізіледі.
2) Үй тапсырмасын тексеру және ой ашар
Ой ашар ретінде қыс туралы жұмбақ өлең оқылады, жауабы сұралады (күз, қыс). Одан кейін жыл мезгілдері еске түсіріліп, қыс мезгіліне тоқталады.
Сұрақтар желісі
- Сурет бойынша әңгімелеу: қыс белгілері, қыс айлары.
- Қыс мезгіліндегі мерекелер: 16 желтоқсан — Тәуелсіздік күні, Жаңа жыл.
- Қай жылы, қай ғасырда өмір сүріп жатырмыз? (танымдық сұрақтар)
Үйге М. Иманжановтың «Қысқы кеш» әңгімесін оқу, өз суреттерін салу және сол сурет бойынша әңгімелеу тапсырылған. Сабақта оқушылардың суреттері тексеріліп, 1–3 оқушыдан суреті бойынша әңгімелеп беру сұралады. Қалған жұмыстар сынып қабырғасына ілінеді.
Тақырып бойынша диалог арқылы пысықтау сұрақтарына жауап алынады. Сондай-ақ Абайдың табиғат лирикасына арналған өлеңдері еске түсіріліп, «Қыс» өлеңінен үш шумақ айтқызу жоспарланады.
3) Жаңа сабақ
Оқушылар М. Дулатовтың «Қасқыр қысты қалай өткізеді?» атты әңгімесін оқитыны хабарланады. Автордың портреті көрсетіліп, қысқаша таныстыру жасалады. Тақтаға және дәптерге күн мен тақырып жазылады.
Ой қозғау: «Қасқыр туралы не білеміз?»
Оқушылар серіктесімен 2 минут ой бөліседі. Кейін жауаптар тізбектеліп тақтаға жазылады.
- Жыртқыш аң, жабайы жануар
- Орманда, тауда, тоғайда мекендейді
- Етпен қоректенеді
- Түсі қара көкшіл, сұр, ақ болуы мүмкін
- Жауы ретінде бүркіт аталады
- Сүтқоректі жануар
Ойлар қорытындыланғаннан кейін мәтінмен таныстырылады: авторы — Міржақып Дулатов. Мәтін мәнерлеп оқылады. Оқушыларға қарындашпен белгі қойып отыру ескертіледі.
Түртіп алу жүйесі (мәтінмен жұмыс)
+
Бұрыннан білетін ақпарат
?
Түсініксіз, нақтылауды қажет ететін тұс
v
Жаңа мәлімет, қызықты дерек
–
Келіспейтін немесе қайта қарауды қажет ететін ой
Түсінбеген сөздер анықталып, оқушылар бір-бірінен сұрайды. Қажет болған жағдайда мұғалім түсіндіріп, сөздік жұмысы жүргізіледі. Одан кейін диалог ұйымдастырылып, «Әңгіме ұнады ма?», «Не туралы?» сияқты сұрақтар арқылы мазмұн пысықталады.
4) Топпен жұмыс
Тақырыпты тереңірек меңгерту үшін топтық жұмыс ұйымдастырылады. Әр топта 4 оқушыдан болады. Әр «үй тобына» карточкалар және сұрақтарға байланысты сюжеттік суреттер таратылады.
Тапсырмалар құрылымы
Әр топқа негізгі сұрақ беріледі, ал әрбір негізгі сұраққа бағыттайтын қосымша сұрақтар ұсынылады.