Құлаш сөзінің мағынасы
Сабақтың тақырыбы мен мазмұны
- Тақырыбы
- Интеллектуалды жарыс
- Сыныбы
- 9-сынып
- Пәндері
- Математика, физика
- Сабақ түрі
- Аралас сабақ, сайыс
- Әдісі
- Түсіндірмелі, сұрақ-жауап
- Көрнекілігі
- Интерактивті тақта, газеттер, нақыл сөздер
Мақсаты
-
Қызығушылықты арттыру: оқушылардың математика сабағына ынтасын күшейту.
-
Ой-өрісті дамыту: математикалық ойлауын, логикасын, дәлелдеу мәдениетін жетілдіру.
-
Тәрбиелік бағыт: ұйымшылдыққа, адамгершілікке, жолдастыққа тәрбиелеу.
Сабақтың жоспары
-
IКіріспе
Топ презентациясы
Топтың таныстырылымы: газет, төсбелгі
-
II200 тг
Тренинг: «Ұшқыр ой білімге жетелейді»
Жылдам сұрақтар
-
III500 тг
Логикалық сұрақтар
Тапқырлық пен дәлдік
-
IV1000 тг
«Сен білесің бе?» (президенттер сайысы)
Жеке жауап пен көшбасшылық
-
V2000 тг
Шығармашылық жұмыс
Шырпымен жұмыс
-
VI2500 тг
Жұмбақ шешу
Есеп пен ой ұшқырлығы
-
VII5000 тг
Шешендік өнер: «Кітап және интернет»
Пікірталас және дәлел
-
VIII
Қорытынды
Әділқазылар шешімі, жеңімпаздарды анықтау
Сайысқа қош келдіңіздер
«Жемісті, жақсы иісті бәйшешек. Аралайық пайдасын көрем десек, ұғымды, милы жастың ойын қозғап, үйретер талай тәлім, талай есеп», — деп Шәкәрім атамыз айтқандай, бүгін 9-сынып оқушылары арасында өтетін «Жас қаржыгерлер» сайысына қош келдіңіздер!
Команда
Халық банк
Команда
Темір банк
Команда
Каспий банк
Ойын ережелері
-
1
Ойынға 3 топ қатысады. Әр топтың өз банкі және банк президенті болады.
-
2
Президент тапсырма бойынша нақты соңғы жауапты жариялайды.
-
3
Әр топ кезекпен тапсырма таңдайды: 1000 тг–5000 тг аралығы.
-
4
Ең жоғары капитал: 5000 тг.
-
5
Дұрыс жауап берілсе, топ капиталына тапсырманың құны қосылады; қате жауап болса, капиталынан шегеріледі.
-
6
Ойлануға тапсырма күрделілігіне қарай 1–5 минут беріледі.
-
7
Егер банкрот болса, топ үшін ойын аяқталады.
-
8
Капиталы ең көп банк — жеңімпаз.
Әр топтың алдында банк атауы көрсетіледі. Мұғалімдер арасынан бір адам аудитор болып сайланып, ақша айналымын бақылап отырады.
Жүргізушілер сөзі
1-жүргізуші
Уа, халайық! Бәріне бірдей жар салайық. Математика тілін үйренем деушілерге, математика тілін білмек ойы барларға бүгін болатын сайысымызды арнаймыз.
2-жүргізуші
Ғылымдардың патшасы атанғансың. Евклид пен Пифагордан бата алғансың. Өтірікке де, жалғандыққа да төзбейсің. Ойды тәртіпке келтіретін нағыз пән — математика!
Жүргізушілер
Математиканың сырын дер кезінде түсініп, кейін өкініп қалмау үшін; бүгін сандармен сырласып, білімімізді сынау үшін сайысымызды бастауға рұқсат етіңіздер. Енді әділ әрі нақты баға беретін әділқазылар алқасымен танысамыз.
II тур: Тренинг (200 тг)
«Мәңгі есте қалар қызықты сайыс болсын, білімдірек шәкірт озар, сұрақтары қиын болсын», — деп екінші турды бастаймыз. Әр сұрақтың құны — 200 тг.
1) «Алгебра» сөзі қай тілден шыққан?
Жауабы: араб тіліндегі «әл-жебр» сөзінен.
2) «Геометрия» сөзі грек тілінен аударғанда нені білдіреді?
Жауабы: жер өлшеу.
3) 64 — қай санның квадраты?
Жауабы: 8.
4) 2 ғасырда неше жыл бар?
Жауабы: 200 жыл.
5) Координаталық жазықтықта неше ширек бар?
Жауабы: 4.
6) Дәлелдеуді қажет ететін математикалық тұжырым қалай аталады?
Жауабы: теорема.
7) Бұрышты өлшейтін құрал?
Жауабы: транспортир.
8) sin 45° мәні неге тең?
Жауабы: √2/2.
9) «Дискриминант» сөзі қай тілден шыққан және мағынасы қандай?
Жауабы: латын тілінен; «ажырату, анықтау».
10) 121 санының квадрат түбірі нешеге тең?
Жауабы: 11.
11) Үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы?
Жауабы: 180°.
12) Таңбалары әр түрлі сандардың көбейтіндісі қандай болады?
Жауабы: теріс сан.
13) Ең үлкен екі таңбалы сан?
Жауабы: 99.
Еске салу: білім — биік шың; ол қиындықтан өткізетін ақылшы.
III тур: Логикалық сұрақтар (500 тг)
Бұл кезеңде әр дұрыс жауап үшін 500 тг беріледі.
1) 2 л сүтті 1 л ыдысқа қалай сыйғызуға болады?
Жауабы: қайнатып (көлемін азайту арқылы).
2) Сұйықтықтың өлшем бірлігі қалай аталады?
Жауабы: литр.
3) Екі бұтақта 15 торғай отыр. Бірінші бұтақтан 3-еуі ұшты, екінші бұтақтан 2-еуі бірінші бұтаққа қонды. Соңында торғай саны тең болды. Басында әр бұтақта неше торғай болған?
Жауабы: 7 және 8.
4) Бірнеше үйрек ұшып келеді: біреуі алдында, екеуі артында, біреуі артында, біреуі екіншісінің арасында және үшеуі қаз-қатар. Барлығы қанша үйрек?
Жауабы: 3.
5) Бес бірліктен (1, 1, 1, 1, 1) қандай амалдар арқылы 100 санын шығаруға болады?
Жауабы: (111 − 11) × 1 = 100.
6) Шопанның 320 қойы су ішіп жатыр, қалғаны жайылып жүр. Жайылып жүргені су ішіп жатқан қойлардың ширегіндей. Барлығы қанша қой?
Жауабы: 400.
Қысқаша мәлімет
Математика тарихы өте ұзақ. «Математика» атауы грек тіліндегі «білім, ғылым» ұғымдарымен байланысты.
Неге маңызды?
Математика ойды дамытады, тәртіпке келтіреді және адамды салмақтылыққа, дәлдікке жетелейді.
IV тур: «Сен білесің бе?» (1000 тг)
Бұл турда банк президенттері жауап береді. Әр дұрыс жауап — 1000 тг.
Халық банк
-
1) «Құлаш» сөзінің мағынасы?
Жауабы: екі қолды екі жаққа созғандағы арақашықтық.
-
2) «Математика королі» кім?
Жауабы: К. Гаусс.
-
3) Сағаттың 1/4 бөлігі неше минут?
Жауабы: 15 минут.
Каспий банк
-
1) «Сүйем» сөзінің мағынасы?
Жауабы: бас бармақ пен сұқ саусақтың арасы (шамамен 17–20 см).
-
2) «Ақын жанды болмасаңыз, математик те бола алмайсыз» — кімнің сөзі?
Жауабы: С. В. Ковалевская.
-
3) Бір сағат бір тәуліктен қанша сағатқа кем?
Жауабы: 23 сағат.
Темір банк
-
1) «Елі» сөзінің мағынасы?
Жауабы: бір саусақтың ені (шамамен 2 см).
-
2) Геометрияда жаңалық ашқаны үшін Зевске 100 өгіз құрбан еткен кім?
Жауабы: Пифагор.
-
3) Спутник Жерді 103 минутта айналды. Бұл неше сағат, неше минут?
Жауабы: 1 сағат 43 минут.
Сұрақтарға ұлағатпен қараңдар, ойларыңды ептілікке ораңдар. Бір сұраққа тереңірек мән беріп, ең шешендер ой толғасын!
VI тур: Жұмбақ шешу (2500 тг)
1) «Бес бұтақты ағашта, бұтақ сайын бес алма. Біреуін бер алашқа — қалады сонда қанша алма?»
Жауабы: 24.
2) «Тауықтың біреуі бес балапан шығарды… Он жұмыртқа бастырған. Жаулығының астында жатыр әлі қаншауы?»
Жауабы: 5.
3) «Портфелде 13 жаңғақ бар еді… Науат пен Маратқа, Самат пен Сағатқа, апасына Қанаттың екі-екіден тараттым. Қанша жаңғақ қалды?»
Жауабы: 3.
4) «Атам, әжем, ағаммен… үйдегі бар кісінің саны қанша?»
Жауабы: 11.
VII тур: Шешендік өнер — «Кітап және интернет» (5000 тг)
Кітапты жақтаушы
Кітап — жүйелі білімнің, терең ойдың, дәлелді пікірдің көзі. Оқылым мәдениетін қалыптастырып, сөздік қорды байытады.
Интернетті жақтаушы
Интернет — жедел ақпарат, интерактивті құралдар және әртүрлі дереккөздер әлемі. Дұрыс қолданылса, ізденісті жылдамдатады.
Екеуін де жақтаушы
Нәтиже құралда емес, мақсат пен тәсілде: кітап — негіз, интернет — толықтыру. Екеуі үйлессе, білім қуаты артады.
1-жүргізуші
Аяқталды тапқырлардың сайысы, қоштасамыз көңіліміз қайысып. Еске әзілмен түсірейік әр сәтті, үйге барып шай ішіп отырғанда.
2-жүргізуші
Ең бастысы — орын емес жарыста. Терең білім — жеңудің шарты сайыста. Тапқырлықпен ізденісте болсаңыз, өмірде де жетерсіз табысқа!
Қорытынды
Әділқазылар алқасы сайыс қорытындысын шығарып, жеңімпаздарды анықтайды. Бұл жарыстың негізгі мақсаты — бәсеке арқылы білімді тереңдету, топтық бірлікті нығайту және логикалық ойлауды дамыту.