Қазақша рефераттар

Жасуша циклі

Организмдердің жеке дамуы (онтогенез): сабақтың мазмұны мен ұйымдастырылуы

Бұл сабақта организмдердің жеке дамуы — онтогенез ұғымы, сондай-ақ дамудың негізгі кезеңдері: бөліну, өсу, жасушалардың жіктелуі, органогенез, көбею, қартаю және организмнің өлуі жүйелі түрде қарастырылады.

Сабақтың уақыты

45 минут

Өткізілетін орны

Компьютерлік сынып

Сабақтың типі

«Саяхат» (дәстүрлі емес)

Сабақтың мақсаттары

1) Білімділік

  • Онтогенез, бластула, гаструла, нейрулла ұғымдарын түсіндіру.
  • Организмдердің жеке дамуын және эмбриология ғылымының мәнін ашу.
  • Онтогенез туралы білімді кеңейту және жүйелеу.

2) Дамытушылық

  • Ой-өрісті, танымдық әрекетті, талдау және саралау дағдыларын дамыту.
  • Өз бетінше іздену арқылы шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру.
  • Ойды еркін, сауатты және нақты жеткізу, пәнге қызығушылықты арттыру.

3) Тәрбиелік

  • Теориялық білімді меңгертумен қатар танымдық қабілеттерді күшейту.
  • Ұйымшылдыққа, ұқыптылыққа және биологиялық сауаттылыққа тәрбиелеу.

4) Әдістемелік

  • Әртүрлі сұрау әдістерін қолдану: фронтальды сұрау, «құпия сөз», биологиялық диктант, «сыр сандық».
  • Техникалық құралдарды пайдалану және білімді әділ бағалау.

Байланыстар және ресурстар

Пәнаралық байланыс

Химия: зат алмасу.

Пәнішілік байланыс

  • Митоз: көпжасушалы организмдердің өсуі мен жыныссыз көбеюдің негізі; фазалары және биологиялық маңызы.
  • Жыныссыз көбею формалары: митоздық бөліну, споратүзілу, бүршіктену, вегетативтік көбею.
  • Жынысты көбею: мейоз, оның биологиялық маңызы; сперматогенез және овогенез.

Көрнекі құрал-жабдықтар

интерактивті тақта слайдтар оқулықтар билеттер плакаттар

Сабақтың құрылымы (45 минут)

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі

    2–3 минут

    • Сәлемдесу.
    • Оқушыларды түгендеу.
    • Аудитория мен оқушылардың дайындығын тексеру.
    • Сабақтың тақырыбы, жоспары және мақсаттарымен таныстыру.

  2. II. Үй тапсырмасын тексеру

    5–10 минут

    Тақырып: «Ұрықтанудың биологиялық маңызы».

    «Көбею облысы — Митоз әуежайы»

    Фронтальды сұрау (лото билеттері арқылы).

    «Көбею облысы — Мейоз әуежайы»

    Ребусты шешу.

    Жауабы: Жеке даму — онтогенез.

    Билет сұрақтары (таңдамалы)

    Жасуша циклі және бөліну

    • Жасушаның бөліну аралықтары қалай аталады?
    • Жасуша бөлінуінің қандай жолдары бар?
    • Ядроның бөлінуі қалай аталады?
    • Цитоплазманың бөлінуі қалай аталады?
    • Интерфаза қанша кезеңнен тұрады?
    • Митоз қанша кезеңнен тұрады?

    Көбею және гаметогенез

    • Табиғатта көбеюдің қанша түрі бар?
    • Жыныссыз көбеюдің қандай түрлері бар?
    • Жыныс жасушаларын қалай атайды?
    • Партеногенез дегеніміз не?
    • Мейоз қандай кезеңдерден тұрады?
    • Ұрықтану дегеніміз не?

    Ескерту: бастапқы мәтіндегі кейбір «жауаптар» сұрақтармен сәйкеспегендіктен, бұл бөлім блог-пост форматында сұрақтар тізімі ретінде редакцияланды.

  3. III. Жаңа сабақ

    20–25 минут

    Тақырып: Организмдердің жеке дамуы (онтогенез). Даму барысындағы негізгі үдерістер: бөліну, өсу, жасушалардың жіктелуі, органогенез, көбею, қартаю және өлу.

    Жоспар

    1. Эмбриология ғылымының дамуы
    2. Эмбриондық кезең
    3. Постэмбриондық кезең

    Оқушылар дәптермен жұмыс жүргізеді: негізгі ұғымдарды анықтап, кезеңдердің қысқаша сипаттамасын жазады.

  4. IV. Жаңа тақырыпты бекіту

    7 минут

    «Онтогенез облысы — Бластула әуежайы»

    Ұяшықтарда жасырылған сұрақтарға жауап беру.

    • Эмбриология ғылымы нені зерттейді?
    • Бластомерлер дегеніміз не?
    • Гаструла дегеніміз не?
    • Нейрулла дегеніміз не?
    • Сурет бойынша ұрықтың даму сатыларын атау (ұрықтанған жасуша, 2/4/16/32 жасуша, бластула).

    «Онтогенез облысы — Гаструла әуежайы»

    Көп нүктенің орнына тиісті сөзді жазу (биологиялық диктант).

    1. Гаструла сатысындағы сыртқы қабатты ________ немесе сыртқы ұрық жапырақшасы деп атайды.
    2. Гаструла сатысындағы ішкі қабатты ________ немесе ішкі ұрық жапырақшасы деп атайды.
    3. Онтогенез ________, ________ және ________ сатыларының негізінде дамиды.
    4. Бір қабатты ұрық ________ деп аталады.
    5. Үш қабатты ұрық ________ деп аталады.
    6. Грекше embryon — ________, logos — ________ мағынаны білдіреді.

  5. V. Қорытынды

    3 минут

    Сабақтың негізгі ұғымдары жинақталады, оқушылардың жұмысы бағаланады.

  6. VI. Үй тапсырмасы

    1 минут

    Тақырыпты қайталау: «Организмдердің жеке дамуы (онтогенез)». Негізгі үдерістер: бөліну, өсу, жасушалардың жіктелуі, органогенез, көбею, қартаю және организмнің өлуі.