Қазақша рефераттар

Бахар ауылының құрылуы

Жоба туралы қысқаша мәлімет

Автор

Садвақасова Гүлзия Бағдатқызы, 11 «А» сынып оқушысы

Жетекші

Азиева Әдилям Наримановна

Оқу орны

Ұйғыр ауданы, Бахар ауылы, А. Розыбакиев атындағы орта мектеп

Тақырып

Абдуманапов Абдуғопур

Жоспар

  • I Кіріспе
  • II Негізгі бөлім
  • III Қорытынды
  • IV Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе

Бұл ғылыми жұмыс Бахар ауылының негізін қалаған Абдуманапов Абдуғопур атамызға арналады. Ол бүкіл ғұмырын адал еңбекке, елге қызмет етуге, жұртқа жақсылық жасауға бағыштаған. Ауылдастары оны мейірімді, кешірімді, кішіпейіл, ешкімге қиянат жасамаған, әрдайым қол ұшын соза білген азамат ретінде еске алады.

Туған күні мен жері

1929 жыл, 15 қаңтар — Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Кіші Ақсу ауылы

Негізгі миссиясы

Еңбек арқылы ел игілігін арттыру, ауылды өркендету

Зерттеу әдісі

Мұрағат деректері, кітапхана материалдары, куәгерлермен сұхбат

Жұмыстың мақсаты

Зерттеуді бастаудағы негізгі мақсатым — кіндік қаным тамған Бахар ауылын негіздеген кемеңгер басшы Абдуманапов Абдуғопур туралы білімімді тереңдету, оның еңбегін жүйелеп, республика көлемінде танытуға үлес қосу.

Негізгі бөлім

1) Балалық шағы

Өскен ортасы

Балалық шағы Кіші Ақсу ауылында өтті.

Анасы

Баратова Хузра (1888 жылы туған).

Ерекшелігі

Жастайынан білімге құштар, ізденімпаз болды.

2) Жастық шағы мен білім жолы

1945 жылы Үлкен Ақсу орта мектебін бітіргеннен кейін, еңбек жолын Сүмбе ауылындағы орта мектепте пионер-вожатый және комсомол комитетінің хатшысы қызметінен бастады (1945–1948).

1946 жылы «Эмгек» колхозында трактор бригадасының есепшісі болып жұмыс істеді. 1947 жылы Подгорное (Қырғызсай) ауылындағы балалар үйінде пионер-вожатый әрі комсомол комитетінің хатшысы қызметін атқарды.

1948 жылы Алматы қаласындағы ауылшаруашылық институтына түсіп, 1953 жылы инженер-механик мамандығы бойынша толық курсты аяқтады.

Негізгі түйін

Білім мен қоғамдық қызмет қатар өріліп, оның кейінгі ұйымдастырушылық қабілетінің қалыптасуына негіз болды.

3) Еңбек жолы: РТС-тен аудандық басшылыққа дейін

1953 (тамыз)

Заилийский РТС-та контролер-механик

1953–1959

Бас инженер

1959–1961

РТС директоры

1959–1961

Аудандық «Қазсельхозтехника» мекемесінің бастығы

РТС-тегі нақты өзгерістер

  • Өндірістік-техникалық база нығайтылып, жоспарлы құрылыс жұмыстары жолға қойылды.
  • Шеберхана, қойма, кеңсе, монша салынды; құрылыс материалдарын дайындайтын пилорама іске қосылды.
  • 3 айлық механизаторлар курсы ашылып, 1953–1956 жылдары 300 жас маман даярланды.
  • Жұмысшылар мен жас мамандарды тұрғын үймен қамтамасыз етуге тұрақты құрылыс бригадасы жұмылдырылды.

4) «Эмгек» колхозы: кеңею, инфрақұрылым, өнім

1961–1976 жылдары (мамырға дейін) «Эмгек» колхозы басқармасының төрағасы болды. Бұл кезеңде ауыл шаруашылығы өнімдерін молайту мен сапасын арттыруға айрықша назар аударылды.

Егістік жерді ұлғайту

Ақтөбе каналы учаскесі маңында жаңа жер ашу арқылы 40 гектар егістік 3 жыл ішінде 2500 гектарға дейін жеткізілді.

Әлеуметтік нысандар

Мектеп, монша, балабақша, кеңсе, клуб сияқты мәдени-тұрмыстық ғимараттар салынды.

Нәтиже

Қарқынды ұйымдастыру мен жүйелі еңбек колхоз экономикасын жоғары деңгейге көтерді.

5) Бахар ауылының құрылуы: «көктем» атанған қоныс

1976 жылдың 15 мамырында Абдуғопур аға тың жерден жаңадан құрылған А. Розыбакиев совхозына директор болып ауысты. Совхозға өзі «Бахар» деп ат қойды. Қазақ тіліндегі мағынасы — көктем.

Орналасуы

Совхоз орталығы Төменгі Шонжы каналының астындағы қара тақыр жерге орналастырылды.

Жоспарлау

Құрылыс генпланға сай жүргізілді; 3 жылда қалалық типтегі ауыл қалыптасты.

Инфрақұрылым

Тұрғын үйлер, әкімшілік ғимараты, сауда орталығы, клуб, балабақша, ФАП, монша, гараж, орталық қоймалар салынды.

Көгалдандыру және тұрмыс сапасы

  • 300 отбасылық үй жоспармен салынды, көшелер асфальтталды.
  • Көше бойына көгалдандыру аралшықтары (гавандар) жасалды.
  • Әр отбасына кемінде 10 түп өрік, 5 түп алма және өзге жеміс ағаштары отырғызылды.
  • Ауыл толықтай орталықтан жиналатын, суландырылатын канализация жүйесімен қамтылды.
  • Негізгі құрылыс материалы — кірпіш; кірпіш өздері салған зауытта өндірілді. Ағаш Сібірден жеткізілді.

Егін шаруашылығы

  • 3200 га егістік жер игерілді.
  • 1200 га — жоңышқа тұқымына, 800 га — жүгеріге айналымға енгізілді.
  • 40 га — бау-бақша отырғызылды.
  • Жыл сайын мал азығына: 5000 т шөп, 3000 т сүрлем, 2000 т пішендеме, 100 т жоңышқа ұны дайындалды.

Мал шаруашылығы

  • 2000 бас ірі қара, 10 000 бас қой, 350 бас жылқы, 30 000 үйрек өсірілді.
  • 300 бас сауын сиырдан жылына әрқайсысынан орта есеппен 3000 литр сүт сауылды.
  • Бордақылауда етке тапсырылған ірі қараның орташа тірі салмағы 450 кг болды.
  • Әр 100 аналықтан: 95 қозы, 80 бұзау, 70 құлын алу көрсеткіші тіркелді.

Татулық пен ортақ еңбек

Бахар ауылына ауданымыздың өзге колхоз-совхоздарынан, басқа аудандар мен қалалардан қоныс аударған тұрғындар келді. Ауылда жеті ұлт өкілі тату-тәтті өмір сүрді. Көгалдандыру тұрақты дәстүрге айналып, егістікті жел эрозиясынан қорғау үшін жыл сайын 10 000 ағаш отырғызылып отырды.

6) Жетістіктері мен марапаттары

Мемлекеттік марапаттар

  • «Тың және тыңайған жерлерді игергені үшін» медалі
  • «Ерен еңбегі үшін» медалі
  • «Еңбектегі жетістігі үшін» медалі
  • ВДНХ-ның күміс медалі (23 мамыр 1957 ж.)
  • «Құрмет белгісі» ордені
  • «Еңбек Қызыл Ту» ордені

Қоғамдық мойындау

  • Ұйғыр ауданының құрметті азаматы
  • Алматы облыстық Кеңесінің 12 және 13 шақырылымдарының депутаты
  • Қазақстан Компартиясының XVII съезіне делегат
  • Аудан, облыс әкімдерінің құрмет грамоталары

Салалық марапаттар

  • «Қазақстанның халық ағарту ісінің үздігі»
  • «За образцовый поселок» атағы және құрмет грамотасы (КСРО Ауылшаруашылық министрлігі және КСРО Архитекторлар одағы)
  • «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» медалі

Еңбектегі серіктестер

Совхоздың экономикасын көтеруге және құрылыстың сапалы жүруіне үлес қосқан азаматтар қатарында: Куцев Виктор (прораб), Супиев Карим (мастер-құрылысшы), Алдибеков Сәдуақас (тракторшы), Жоллаев Қорғас (құрылысшы), диқандар — Сейітахун, Омаров Байнұр, Түбекбаев Иемберген, Мухаметов Амет, Байғожаев Момбек, Бакиев Рози; мамандар — Солтыбаев Каря, Саутов Керим, Мушрапилов Турди, Заиров Валидин; электрик — Еділбаев Көкетай аталады.

7) Отбасы және ұрпақ сабақтастығы

Мариям апайдың еңбегі

Абдуғопур атаның жетістіктеріне демеу болған жан — өмірлік серігі Абдуманапова Мариям апай. Ол А. Розыбакиев совхозында балабақша меңгерушісі болып жұмыс істеп, жас ұрпақты тәрбиелеуге зор үлес қосты. Мариям апай басқарған балабақша республика көлемінде алдыңғы қатардан көрініп, марапатталған. Еңбегі үшін оған Қазақ ССР-ның «Халық ағарту ісінің үздігі» атағы берілді, сондай-ақ халыққа білім беру қызметкерлерінің Бүкілодақтық съезінің делегаты болды.

Мариям апай өз тәжірибесін тәрбиешілермен бөлісіп, өмірінің соңына дейін шәкірт тәрбиесіне қызмет етті. Ауданның құрметті азаматшасы атанды.

Өмір деректері

  • Абдуғопур аға мен Мариям апай 1953 жылы 3 тамызда шаңырақ көтерді.
  • Үш бала дүниеге келген (біреуі қайтыс болған).
  • Екі ұл, бес немере өсірді; бүгінде олар отбасылы, Алматы қаласында тұрады.
  • Абдуғопур аға Бахар ауылын 1992 жылға дейін басқарды.
  • Кейін өмірінің соңына дейін Бахтияр шаруа қожалығының төрағасы болды; қазір қожалықты балалары мен немерелері жүргізіп келеді.
  • Абдуғопур Абдуманапов — 2009 жылы 28 маусымда дүниеден өтті.
  • Мариям Абдуманапова — 2011 жылы 11 қарашада қайтыс болды.

Өнегелі өмір сүріп, елге өшпес мұра қалдырған жандардың есімі ұрпақ жадында сақталатыны сөзсіз.

Қорытынды

Бұл ғылыми жұмысты орындау барысында мен маңызды ой түйдім: адам шын мәнінде жігерленсе, алынбайтын асу жоқ; ал бірлік бар жерде тірлік бар. Бахар ауылының іргесі көптеген адамдардың қажыр-қайраты мен маңдай терінің арқасында қаланды.

Осындай еңбегімен халқының құрметіне бөленген тұлғаларды таныту — кейінгі ұрпақтың, яғни біздің парызымыз. Бүгінде Ғопа атамыз бастаған игі іс жалғасып, ауыл көркейіп келеді.

Бүгінгі Бахар ауылы (деректер)

Көше саны

13

Үй саны

353

Жанұя саны

353

Халық саны

1846

Қосымша

Үй салуға арналған жер телімдері: 42

Пайдаланылған әдебиеттер

Мәтінде нақты библиографиялық тізім көрсетілмегендіктен, бұл бөлім автор пайдаланған дереккөздер (мұрағат материалдары, кітапхана қорлары, сұхбаттар) негізінде толықтырылуы тиіс.

  • Ауыл тарихына қатысты мұрағат құжаттары
  • Кітапхана қорындағы өлкетану материалдары
  • Куәгерлермен жүргізілген сұхбаттар