Мінез сұлулығы
Сабақ туралы мәлімет
Мекеме
Алматы облысы, Райымбек ауданы, Ақтасты орта мектеп (мектепке дейінгі шағын орталығы бар) коммуналдық мемлекеттік мекемесі.
Пән мұғалімі
Байбекова Қарғаш Тельманқызы (Өзін-өзі тану).
Сабақ тақырыбы
«Мінез — адам көрсеткіші»
Мақсаты
- Оқушылардың мінез-құлық туралы түсінігін кеңейту.
- Мінездегі жақсы қасиеттер мен міндерді ажырата білуге үйрету.
- Жақсы мінез қалыптастыруға ықпал ету.
- Адамгершілікке тәрбиелеу.
Ұйымдастыру кезеңі
Бастау
Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Үй тапсырмасын сұрау.
Көрнекі құралдар
Үнтаспа, оқулық, слайд, суреттер, нақыл сөздер.
Тыныштық сәті
Жаттығу
Оқушылар тынышталып, өздерін еркін ұстап, бастарын жоғары көтеріп, ыңғайлы отырады да, көздерін жұмады. Баяу әуен қосылады.
Ниет
Абайдың «естіген нәрсені ұмытпау үшін ықыласпен ұғып, есте сақтап, ғибрат алып, ойлану қажет» деген қағидасы еске салынып, өсиет сөздерге терең мән беруге шақырылады.
В. А. Сухомлинскийдің өсиет сөздері (үзінді)
Кішкентайыңнан-ақ уәдеге, антқа берік болуды үйрен. Уәдеге беріктік — жеке абыройың екенін ұмытпа.
Өзіңе-өзің ие бол. Өзіңе-өзің әмір етуді ерте бастан меңгер: қиын болса да, қажет істі орындауға өзіңді үйрет.
Адамдарға жамандық ойлама: ренжітпе, жанын ауыртпа, мазасын алма, тыныштығын бұзба.
Кінәңді сезіну — тәрбиелі адамның нәзік сезімі; бұл — ар-ұятыңның, тазалығыңның белгісі.
Өзіңді ғана құрметтеуге лайық санап, өзгені төмен көру — жамандықтың ең ауыры.
Жалқаулық, салақтық, жеңіл жол іздеу — қауіпті мінездер.
Пайдакүнемдік — зор бәле: ол адамды шыншыл да адал болудан алыстатады.
Қанағатшыл, үнемшіл болуды үйрен. Өз қуанышыңмен бірге өзгенің де, қоғамның да игілігін қадірлей біл.
Қызғаншақ болма: жолдасыңның табысына қуана біл, әрі соған қарап өзіңді дамытуға ұмтыл.
Әңгімелесу: ойланайық, пікірлесейік
1) Қасиеттер
Адам бойында қандай жағымды және жағымсыз қасиеттер болады?
2) Өзін тану
Өз мінезің туралы не айта аласың?
3) Даму
Мінезді түзету мүмкін бе? Неге?
Мәтінмен жұмыс: Абай өлеңі
Өлең
Ойға түстім, толғандым,
Өз мінімді қолға алдым.
Мінезіме көз салдым,
Тексеруге ойландым.
Талдау сұрақтары
- Абай айтқан міндердің бүгінгі күндегі көріністері қандай?
- Өз бойыңдағы міндер туралы ойланып көрдің бе?
- «Адамның мінезін түзеуге болмайды» деген пікірмен келісесің бе?
Абайдың: «Адамның мінезін түзеуге болмайды деген кісінің тілін кесер едім» деген сөзі мінезді тәрбиелеу мен өзін-өзі жетілдірудің маңызын айқындайды.
Сахналау
Тақырып
Қазіргі заманның келеңсіз әдеттері мен мінез кемшіліктерінің көрінісі.
Талқылау
Қойылымнан қандай ой түйдің? Қандай мінез көріністері сенің көңіліңе ерекше әсер етті?
Назар аударайық: Бальтасар Грасиан
Нақыл сөз
Мінез сұлулығы — жанның да өз әсемдігі бар. Істелген қылықтың тартымдылығы жүректі рахатқа бөлейді. Бұл қасиет жұрттың бәріне бірдей берілмейді: ол рухтың ұлылығына байланысты. Оның алғашқы белгісі — өзің жаратпайтын адам туралы да жақсы пікір айта білу.
Дәптермен жұмыс
Оқушылар төмендегі кестені толтырады: өз мінезінің жақсы жақтарын және түзетуді қажет ететін тұстарын анықтайды.
Мінезімнің жақсы жақтары
- Мейірімділік, адалдық, жауапкершілік
- Еңбекқорлық, сабыр, сыйластық
- Көмекке дайын болу, әділдік
Мінезімнің міндері
- Асығыстық, өкпешілдік, жалқаулық
- Қызғаншақтық, өзімшілдік, қыңырлық
- Салақтық, сөзге тоқтамау
Тапсырма: ұлағатты сөздер
Төмендегі нақыл сөздерді оқып, мәнін түсіндіріп, өз ойыңды ортаға сал.
Абай
Адамның адамшылығы — ақыл мен ғылымда, жақсы ата-анада, жақсы құрбыда, ұстазда.
Адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселермен озады.
Ойшылдар сөзі
Мінез-құлық — әркім өзінің кейпін көрсететін айнасы. (И. Гете)
Мінезі бірқалыпты адамдардың өмірі де жаймашуақ болады. (Демокрит)
Шығармашылық жұмыс
1) Мінез түрлері
Мінез түрлерін ата.
2) Мінездеме
Досыңа, парталасыңа немесе жалпы сыныпқа қысқаша мінездеме бер.
Жүректен жүрекке
Қазыбек би сөзі
Өркенім өссін десең,
Кекшіл болма —
Кесапаты тиер еліңе.
Елім өссін десең,
Өршіл болма —
Өркеніңді өшірерсің.
Қорытынды үндеу
Жүрегімізді тыңдап, ақылға салып, жүректен шыққан жылы сөзді жүрекпен қабылдайтын, елге қызмет ететін зиялы азамат болуға ұмтылайық. Мінезді тәрбиелеу — өзіңді тәрбиелеу, ал өзіңді тәрбиелеу — қоғамды көркейтуге бастайтын жол.