Эволюцияның дәлелдемелері

Шалқар қаласы

№ 8 жалпы орта білім беретін мектеп, биология және химия пәні мұғалімі — Сақтапова Жайнагүл Данбаевна

Пән: Биология Сынып: 9 Тақырып: Эволюцияның дәлелдемелері

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға эволюция туралы, тірі ағзалардың дамуы, будандастырудың түрлері мен әдістері, сондай-ақ эволюцияның негізгі дәлелдемелері жөнінде мағлұмат беру және білімдерін қалыптастыру.

  • Оқушылардың бойында эволюция, оның әдістері мен дәлелдемелері туралы түсінік қалыптастыру.

  • Эволюцияның заңдылықтары мен дәлелдемелерін түсіндіру арқылы сыни тұрғыдан ойлау қабілетін дамыту; ғылымға қызығушылықты ояту және ауызбіршілікке, білімді әрі дені сау ұрпақ болып өсуге тәрбиелеу.

  • Топтық жұмыс дағдыларын жетілдіру, қосымша ақпаратты өз бетінше қабылдап, сараптай білуге дағдыландыру.

Кіріспе бөлімі

Ұзақтығы: 10 минут

Оқушылар сабақтың мақсатын өздері айқындайды (SMART қағидатына сай).

1) Амандасу

Оқушыларды жылы жүзбен қарсы алу. «Алақан жылуы» тренингі арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.

2) Топқа бөлу

Биология ғылымының бөлімдері бойынша топқа бөлу. Әр топ атауы алдын ала дайындалады.

  • I топ Генетика
  • II топ Ботаника
  • III топ Эволюция
  • IV топ Өзгергіштік

3) Үй тапсырмасын тексеру

«Миға шабуыл» әдісі: дұрыс жауап болса — шапалақтау, бұрыс болса — қолды айқастыру.

Сұрақтар (жедел тексеру)

  1. 1. Шванн мен Шлейден өсімдік және жануар жасушаларын сипаттап, жасуша теориясының қалыптасуына үлес қосты.

    Иә
  2. 2. Жер қыртысының түрлі шөгінді қабаттардан тұратынын Ч. Дарвин дәлелдеді.

    Жоқ (Ч. Лайель)
  3. 3. Тірі табиғаттың тарихи даму жолдарын ғылыми тұрғыдан негіздеп сипаттаған — Ч. Дарвин.

    Иә
  4. 4. Эволюцияның бірлігі — тіршілік үшін күрес.

    Жоқ (түр)
  5. 5. Эволюцияның элементарлық бірлігі — популяция.

    Иә
  6. 6. Ч. Дарвин 1864 жылы Нобель сыйлығын алды.

    Жоқ

Актуалдау

Әрбір тірі организмнің тарихи даму кезеңі бар. Осы үдерісті зерттейтін ғылым — эволюция. Бүгінгі сабақта эволюцияның негізгі дәлелдемелері қарастырылады.

Жаңа сабақтың таныстырылымы

Ұзақтығы: 20 минут

Әдіс: «Ойлан — жұптас — бөліс» (кітап мәтіні + ұялы телефон арқылы интернет ресурстарын қолдану, постер құру).

I топ тапсырмасы

Морфологиялық дәлелдеме: салыстырмалы кесте құру.

Негізгі назар: мүшелердің ұқсастығы мен айырмашылығы, гомолог/аналог белгілер, бейімделудің көрінісі.

II топ тапсырмасы

Эмбриологиялық дәлелдеме: тірек-сызба дайындау.

Негізгі назар: ұрық дамуының кезеңдері, ортақ белгілер, туыстық қатынасты көрсететін дәлелдер.

III топ тапсырмасы

Палеонтологиялық дәлелдеме: семантикалық кесте толтыру.

Негізгі назар: қазба қалдықтары, өтпелі формалар, қазіргі және ежелгі жануарларды салыстыру.

IV топ тапсырмасы

Биогеографиялық дәлелдеме: ментальді карта жасау.

Негізгі назар: материктер мен аралдар фаунасы/флорасы, таралу аймақтары, оқшаулану әсері.

Бағалау

Критериалды бағалау арқылы оқушылар бірін-бірі бағалайды: мазмұн дәлдігі, дәлелдемені дұрыс қолдануы, визуалдың сапасы, топтық жұмыс үлесі және қорытындының нақтылығы.

Ескертпе

Қосымша: толық нұсқасын жүктеу

Сабақ барысында оқушылар кітап мәтінін және интернет ресурстарын пайдаланып, ақпаратты іріктеп, постер түрінде ұсынады.