Эволюцияның дәлелдемелері
Шалқар қаласы
№ 8 жалпы орта білім беретін мектеп, биология және химия пәні мұғалімі — Сақтапова Жайнагүл Данбаевна
Сабақтың мақсаты
Оқушыларға эволюция туралы, тірі ағзалардың дамуы, будандастырудың түрлері мен әдістері, сондай-ақ эволюцияның негізгі дәлелдемелері жөнінде мағлұмат беру және білімдерін қалыптастыру.
-
Оқушылардың бойында эволюция, оның әдістері мен дәлелдемелері туралы түсінік қалыптастыру.
-
Эволюцияның заңдылықтары мен дәлелдемелерін түсіндіру арқылы сыни тұрғыдан ойлау қабілетін дамыту; ғылымға қызығушылықты ояту және ауызбіршілікке, білімді әрі дені сау ұрпақ болып өсуге тәрбиелеу.
-
Топтық жұмыс дағдыларын жетілдіру, қосымша ақпаратты өз бетінше қабылдап, сараптай білуге дағдыландыру.
Кіріспе бөлімі
Ұзақтығы: 10 минут
1) Амандасу
Оқушыларды жылы жүзбен қарсы алу. «Алақан жылуы» тренингі арқылы жағымды ахуал қалыптастыру.
2) Топқа бөлу
Биология ғылымының бөлімдері бойынша топқа бөлу. Әр топ атауы алдын ала дайындалады.
- I топ Генетика
- II топ Ботаника
- III топ Эволюция
- IV топ Өзгергіштік
3) Үй тапсырмасын тексеру
«Миға шабуыл» әдісі: дұрыс жауап болса — шапалақтау, бұрыс болса — қолды айқастыру.
Сұрақтар (жедел тексеру)
-
1. Шванн мен Шлейден өсімдік және жануар жасушаларын сипаттап, жасуша теориясының қалыптасуына үлес қосты.
Иә -
2. Жер қыртысының түрлі шөгінді қабаттардан тұратынын Ч. Дарвин дәлелдеді.
Жоқ (Ч. Лайель) -
3. Тірі табиғаттың тарихи даму жолдарын ғылыми тұрғыдан негіздеп сипаттаған — Ч. Дарвин.
Иә -
4. Эволюцияның бірлігі — тіршілік үшін күрес.
Жоқ (түр) -
5. Эволюцияның элементарлық бірлігі — популяция.
Иә -
6. Ч. Дарвин 1864 жылы Нобель сыйлығын алды.
Жоқ
Актуалдау
Әрбір тірі организмнің тарихи даму кезеңі бар. Осы үдерісті зерттейтін ғылым — эволюция. Бүгінгі сабақта эволюцияның негізгі дәлелдемелері қарастырылады.
Жаңа сабақтың таныстырылымы
Ұзақтығы: 20 минут
I топ тапсырмасы
Морфологиялық дәлелдеме: салыстырмалы кесте құру.
Негізгі назар: мүшелердің ұқсастығы мен айырмашылығы, гомолог/аналог белгілер, бейімделудің көрінісі.
II топ тапсырмасы
Эмбриологиялық дәлелдеме: тірек-сызба дайындау.
Негізгі назар: ұрық дамуының кезеңдері, ортақ белгілер, туыстық қатынасты көрсететін дәлелдер.
III топ тапсырмасы
Палеонтологиялық дәлелдеме: семантикалық кесте толтыру.
Негізгі назар: қазба қалдықтары, өтпелі формалар, қазіргі және ежелгі жануарларды салыстыру.
IV топ тапсырмасы
Биогеографиялық дәлелдеме: ментальді карта жасау.
Негізгі назар: материктер мен аралдар фаунасы/флорасы, таралу аймақтары, оқшаулану әсері.
Бағалау
Критериалды бағалау арқылы оқушылар бірін-бірі бағалайды: мазмұн дәлдігі, дәлелдемені дұрыс қолдануы, визуалдың сапасы, топтық жұмыс үлесі және қорытындының нақтылығы.
Ескертпе
Қосымша: толық нұсқасын жүктеуСабақ барысында оқушылар кітап мәтінін және интернет ресурстарын пайдаланып, ақпаратты іріктеп, постер түрінде ұсынады.