Ислам діні - адам баласын тура жолға бастайтын дін
Тәрбие сағаты: діни экстремизмнің алдын алу
Бұл материал 8-сынып оқушылары дайындаған дөңгелек үстел форматына негізделген. Талқылаудың өзегі — діни төзімділік, ұлтаралық келісім, экстремизм мен терроризмнің алдын алу, сондай-ақ ислам дініне жат ағымдардың қоғамға әсері туралы сауатты ой қозғау.
Сабақтың түрі
Дөңгелек үстел
Әдістер
- Сұрақ-жауап
- Ситуация құрастыру және шешу жолын ұсыну
- Нақты дәлелдер келтіру
Көрнекілігі
Тақырыпқа сай дидактикалық материалдар, слайд суреттер, плакаттар.
Дөңгелек үстелдің мақсаты
1) Қазіргі әлемдегі діни экстремизм мен терроризм ұғымдары, олардың алдын алудың қажеттілігі, діни төзімділік пен ұлтаралық келісімді сақтау, сондай-ақ ислам дініне жат ағымдар және олардың қазақ халқының діни танымына ықпалы туралы мәлімет беру.
2) Оқушыларды өз ойларын еркін жеткізуге, көзқарасын нақты аргументтер арқылы дәлелдеуге дағдыландыру.
3) Әділдікке, адамгершілікке, Қазақстан Республикасын құрметтеуге және адалдыққа тәрбиелеу.
Сабақ барысы
Кіріспе сөз (мұғалім)
Құрметті ұстаздар, қонақтар және оқушылар! Бүгін сіздер «Діни экстремизмнің алдын алу» тақырыбындағы 8-сынып оқушылары дайындаған дөңгелек үстелде бас қосып отырсыздар.
Ислам дінінің ізгілігі мен ұлы мұраттарын дұрыс түсіну үшін адам баласы нені қастерлеп, нені терістеу керегін айқын ажырата білуі тиіс. Адал жолдан адаспау — ибалы адам мен иманды қоғам қалыптастырудың маңызды шарты.
Қасиетті дініміз пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) заманынан бері әлем мұсылмандарына сара жол көрсетіп келе жатқаны белгілі. Бүгінгі таңда исламның кең таралуы мен мұсылмандар санының артуы байқалады — бұл, әрине, қуантарлық жағдай.
Дегенмен қазіргі уақытта ислам құндылықтары мен қазақы салт-дәстүрді шатастырып, ара-жігін дұрыс ажырата алмаудан түрлі түсінбеушіліктер туындап жатады. Соңғы кездері әртүрлі топтардың жұртты алдап-арбау арқылы соңынан ертіп, зияратты саудаға айналдырып, пайда табуға ұмтылатын жалған «діндарлардың» көбейіп келе жатқаны да жасырын емес.
Қоғамның ең әлсіз тұстарының бірі — діни сауаттың жеткіліксіздігі. Жастардың дін туралы білімі таяз болғанда, олар әртүрлі секталар мен адасқан ағымдардың ықпалына оңай түсіп қалуы мүмкін.
Бүгінгі талқылау — қоғам мен мемлекет үшін өзекті мәселені ашық әрі дәлелді түрде қозғауға арналған. Енді оқушылар сіздерге ой тастайды.
1-жүргізуші
Ислам діні — адам баласын тура жолға бастайтын, мейірімділікке, бауырмалдыққа және қайырымдылыққа тәрбиелейтін дін. «Имансыз ұлт болмайды» деп түсінген қазақ халқы исламға ерекше мән берген. Ұлы Абайдың «Алланың өзі де рас, сөзі де рас» деп жырлауы да — соның айғағы. Ендеше бүгінгі күні кездесіп отырған келеңсіз жағдайлардың себептерін бірлесе талқылап көрейік.
2-жүргізуші
Қазіргі таңда ислам дініне «изм», «террор» секілді жағымсыз айдарлар тағылып жатады. Алайда мұндай ұғымдардың исламға тікелей қатысы жоқ екенін нақты ажырата білу маңызды. Бұл — көбіне жала және бұрмалау.
Экстремизм дегеніміз не?
«Экстремизм» сөзі латын тілінен шыққан, мағынасы — шеттеу, яғни орталықтан ауытқу, тәртіпке бағынбау, өз пікірін ғана дұрыс санап әрекет ету.
Экстремизм көбіне надандық, көрсоқырлық және «менің пікірім ғана дұрыс, өзгелердікі қате» деген тар түсініктен басталады. Бұл — оның алғашқы белгілерінің бірі.
1-жүргізуші (жалғасы)
Экстремизмнің тағы бір көрінісі — өзгелерді көре алмау, түсінбеу немесе түсінгісі келмеу. Мұндай адамдар өзін «таза», «кіршіксіз» санап, өзгелерді адасушы деп бағалауға бейім болады. Тура жол көрсеткенді мойындамайды.
Осындай себептер түрлі қақтығыс пен қантөгіске алып келуі мүмкін. Экстремистік топтар мақсаттарына жету үшін ешнәрседен тайынбай, тіпті өзін құрбан етуге де дайын тұрады.
Қауіпті тұсы: күш қолдану, қару асынып қорқыту, заңды белден басу, сенім-нанымды аяққа таптау сияқты әрекеттерді «дін» атауымен бүркемелеуі мүмкін.