Жүрек біреу
Мақсаты мен күтілетін нәтиже
Бұл сабақтың мақсаты — қайырымдылық пен имандылық туралы түсінік беру, балалардың бойына рухани-адамгершілік қасиеттерді ұялату. Оқушыларды өз халқының салт-дәстүріне негізделген адамдық асыл қасиеттерді ажырата біліп, өмірде қолдануға баулу көзделеді.
Оқыту нәтижесінде оқушылар ізгілікке, имандылыққа, қайырымды болуға ұмтылып, адам бойындағы асыл қасиеттердің мәнін санасына сіңіреді. Ең бастысы — жан дүниені мейіріммен нығайтып, шынайы өмір сүре білудің маңызын түсінеді.
Түйінді идея
Адам баласы өзінің жан дүниесін қайырымдылықты түсіне білу, өзгенің мұңын сезіну сияқты қасиеттермен нығайтып, шынайы өмір сүре білуі керек.
Сабақтың барысы
1) Ынтымақтастық атмосферасы
Уақыты: 3 минут
Тұлғааралық байланыс орнатып, сыныпта ынтымақтастық қарым-қатынас қалыптастыруға бағытталған жұмыс.
Мұғалімнің әрекеті
Оқушыларды «Шаттық шеңберіне» тұрғызып, ой бөлісуге бағыттайды.
Оқушының әрекеті
Оқушылар шеңберде тұрып, аяқталмаған сөйлемді жалғастырады: «Мен өмірді сүйемін, себебі…» Осы арқылы өмірге деген көзқарасын білдіреді.
Ресурс
«Мен өмірді сүйемін…» аяқталмаған сөйлемі
2) Топқа бөліну: мақал-мәтел арқылы
Уақыты: 5 минут
Оқушылар мақал-мәтелдердің мазмұны арқылы үш топқа бөлінеді және топ атауының мәнін талдайды.
І топ
«Қайырымдылық — жылы жүректен»
Топ атауы: Қайырымдылық
ІІ топ
«Адамның сұлулығы — имандылығында»
Топ атауы: Имандылық
ІІІ топ
«Ең жақсы әдет — ізгілік пен жомарттық»
Топ атауы: Ізгілік
Ресурс
Мақал-мәтелдер жазылған қима қағаздар
3) Мағынаны тану: пікірталас және ұғымдарды ашу
Уақыты: 12 минут
Әр топ сұрақтарға жауап бере отырып, өз атауының мағынасын ашады және ұғымдарды өмірмен байланыстырады.
Талқылау сұрақтары
- «Қайырымдылық — имандылық» тақырыбына өз ойыңызды айтыңыз.
- Өміріңізде көмекке мұқтаж жандарға қол ұшын созған адамдар туралы не білесіз?
- «Иман жүзді адам» деп кімдерді айтамыз?
- Имандылықтың себебі неде?
Қайырымдылық
Қайырымдылық — жылу беру, демеуші болу, сыйлық ұсыну, сый-сыбаға тарту, көрімдік, байғазы, бәсіре сияқты жөн-жоралғылар арқылы іс жүзінде ізеттілікпен, ілтипаттылықпен, инабаттылықпен және сыпайылықпен орындалатын игі іс.
Бір сәтсіздікке ұшырап, ауыр жағдайға тап болып, көмекке мұқтаж болған адамға жұрт болып жинап берілетін жәрдем «жылу» деп аталады.
Имандылық
Иман — араб тілінен аударғанда «сенім» деген ұғым. Халық арасында бұл түсінік әдептілікпен, адамгершілікпен ұштасып, әлеуметтік мінез-құлықтың өлшеміне айналды.
Өмір заңдылықтарына айқын сеніммен қарап, адамгершілік міндеттерін бұлжытпай орындайтын ақ ниетті, адал жүректі, көпшіл адамды иманды адам дейміз.
Ресурс
Бейнеролик: «Алтын жүректі адам»
4) «Күн көзін бұлттан ашу» тапсырмасы
Уақыты: 5 минут
Сара Алпысқызының ойына сүйене отырып, адами құндылықтарды дамытуға бағытталған шығармашылық жұмыс орындалады: руханияттың бастауларына апаратын жолды іздеу — әрқайсымыздың ортақ міндетіміз.
І топ
«Жақсылық жасау ережелері» атты қысқа қағида/ереже құрастырады.
ІІ топ
Қайырымдылық, ізгілік, имандылық туралы қанатты сөздер жазады.
ІІІ топ
«Жақсылық жасай білейік» тақырыбына өлең шумақтарын құрастырады.
Ресурстар
Интерактивті тақта, слайд, плакат, маркер
5) Рөлдік ойын: «Дәрігер» тренингі
Уақыты: 10 минут
Бұл жаттығу құндылықтарды таңдауға, адам өмірінің бағасын сезінуге және шешім қабылдау жауапкершілігін түсінуге бағытталған.
Нұсқау
Барлығыңыз — дәрігерсіздер. Шұғыл операция қажет. Жүрек — біреу. Науқас саны — бесеу. Қайсысына жүректі саласыз?
- Өзбек құрылысшы
- 5 жасар бала
- 9 баланың анасы
- Бомж
- 2 айлық қыз
Мұғалімнің әрекеті
Тренингті ойнауға нұсқау береді, талқылауды бағыттайды, кері байланыс орнатады.
Оқушының әрекеті
Рөлдік ойынды орындайды, шешімін дәлелдейді, әсерімен бөліседі және жаттығуды тақырыппен байланыстырады.
Ресурстар
Интерактивті тақтадағы нұсқау, отырғыштар
6) Қорытынды ой: Күн, бұлт және кемпірқосақ
Уақыты: 5 минут
Оқушылардың жасаған қайырымдылығы арқылы «күніміз жарқырап шықты» деген символикалық тұжырым жасалады: адам баласы бір-бірін аялап, қадірлеп, қиын сәтте қол ұшын созса, қоғамда бақытты жандар көбейеді.
Кемпірқосақтың 7 кеңесі
- 1 Әр күніңді жақсы оймен баста, уақытыңды босқа өткізбе.
- 2 Күні бойы айналаңдағы адамдар туралы сүйіспеншілікпен және ізгілікпен ойла.
- 3 Ұйықтар алдында бүгін қанша адамды қуантқаныңды, жұбатқаныңды, қандай қайырым жасағаныңды есіңе түсір.
- 4 Басқалардың қажетіне жарай білуге талпын.
- 5 Ата-анаңның мейірім шуағын сезініп, қадірлей біл.
- 6 Тыныштық сақтауға үйрен: нәзік үнмен, биязы әрі мәдениетті сөйле.
- 7 «Жақсылыққа жақсылық — әр кісінің ісі, жамандыққа жақсылық — ер кісінің ісі» деген мақалдың мәнін түсініп, жадыңда ұста.
Ой-толғау
Көрсетілген бейнематериал бойынша оқушылар ой қорытып, өз ой-толғауларын ортаға салады.
Ресурс
Интерактивті тақтадағы презентацияға байланысты шығарма/тапсырма
7) Қорытынды тапсырма: «Өмір мектебі»
Уақыты: 5 минут
«Өмір мектебі» презентациясы көрсетіліп, ой қорытуға ықпал етіледі. Қалаған оқушылар «Егер қаласа, адамның қолынан көп іс келеді» тақырыбында шағын шығарма жазады.