Қазақша рефераттар

Жинаған ақша қорын сыйлықтарға айырбастай аласыздар

Зияткерлік ойынның тұжырымдамасы

Бұл материал «Білім биржасы» зияткерлік ойынын ұйымдастыруға арналған. Ойын форматы экономикалық үлгіге негізделіп, қатысушылардың білімін, логикасын, стратегиясын және командамен жұмыс істеу дағдыларын дамытуға бағытталған.

Мақсаты

Білімі, ақыл-ойы және эрудициясымен ерекшеленетін, стратегиялық ойлай алатын қатысушыларды қалыптастыру.

Міндеттері

  • Білімділік: экономикалық және стратегиялық ойлауды қалыптастыру; дүниетанудан алған білімді еске түсіріп, бекіту.
  • Дамытушылық: қызығушылық арқылы білімді тереңдету; зияткерлік қабілетті дамыту; сөздік қорды байыту.
  • Тәрбиелілік: отансүйгіштікке, өзара сыйластыққа, ұжымшылдыққа тәрбиелеу.

Қажетті ресурстар

  • Тест тапсырмалары, жауап парақтары
  • Компьютер, проектор, интерактивті тақта (ИТ)
  • Презентация (бағдарламалық жабдық)

Кіріспе сөз үлгісі

Қайырлы күн, құрметті қонақтар, ұстаздар және білімге құштар жас өрендер! «Білім биржасы» зияткерлік ойынына қош келдіңіздер! Бұл ойында 4 «В» сынып оқушылары өз білімдерін сынайды.

Ойын құрылымы

Қатысушылар

Ойынға 6 оқушыдан тұратын 3 топ қатысады. Әр топтың жинаған капиталын есептеп отыратын эксперт белгіленеді.

4 турдың қысқаша мазмұны

  1. 1 Білім аукционы: сұрақтарға жауап беріп, ақша қорын көбейту.
  2. 2 Эрудиттер сайысы: тест тапсырмалары арқылы капитал жинау.
  3. 3 Таңдау – табыс: жасырын баға ұсынып, таңдаған тапсырманы орындау.
  4. 4 Сыйлықтар аукционы: жиналған капиталды сыйлықтарға айырбастау.

Командалар

«Болашақ» тобы

Ұраны: «Болашақтың ұрпағымыз білімді, сайыста көрсетпекпіз мектепте алған білімді»

«Эврика» тобы

Ұраны: «Тапқырлық таныту мақсатымыз, біліммен шықсын тек жақсы атымыз»

«Асыл тас» тобы

Ұраны: «Асыл тастан шығады ұранымыз, мектептің көкке шырқар қыранымыз»

I тур — Білім аукционы

Ереже

Сауда «теңге» ақша бірлігімен жүргізіледі. Әр топтың бастапқы капиталы — 50 теңге. Сұрақтың бастапқы бағасы — 10 теңге. Топтар бағаны көтере алады.

  • Дұрыс жауап болса — сұрақ құны топ қорына қосылады.
  • Қате жауап болса — дәл сол сома топ қорынан шегеріледі.
  • Егер топ бар ақшасына сұрақ сатып алып, қателессе — банкрот болып, аукционға қатыса алмайды.

Сұрақ 1 — «Адам және қоғам перзенті»

Сұрақ: Алтын адам қайдан табылды?

Жауап: Алтын адам — Алматы облысындағы Есік қаласының солтүстігіндегі Есік өзенінің сол жақ жағалауында орналасқан сақ обасынан табылған алтын киімді сақ жауынгері (б.з.б. V ғ.). Оны 1969–1970 жылдары археолог Кемел Ақышев анықтаған.

Сұрақ 2 — «Табиғат»

Сұрақ: Қазақстан жер көлемі жөнінен дүние жүзінде нешінші орында?

Жауап: Тоғызыншы орында.

Сұрақ 3 — «Қазақстанның өсімдіктері мен жануарлары»

Сұрақ: Қазақстандағы қорықтарды атаңыз.

Жауап: Алматы, Наурызым, Ақсу-Жабағылы, Барсакелмес, Марқакөл, Қорғалжын, Үстірт, Қатонқарағай.

Сұрақ 4 — «Жер — ғарыш денесі»

Сұрақ: Қазақстанның тұңғыш ғарышкері Тоқтар Әубәкіров қай жылы ғарышқа ұшты?

Жауап: 1991 жылы 2 қазанда Байқоңырдан «Союз ТМ-13» кемесімен ұшты.

Сұрақ 5 — «Қоғам»

Сұрақ: Қазақ халқы жігіт адамның үш жұрты бар дейді. Оларды атаңыз.

Жауап: Өз жұрты, нағашы жұрты, қайын жұрты.

Сұрақ 6 — «Туған ел. Отан»

Сұрақ: Тәуелсіздік күні қай күн?

Жауап: 16 желтоқсан.

Осылайша I тур аяқталады. Эксперт әр топтың жинаған капиталын жариялайды.

II тур — Эрудиттер сайысы

Ереже

Әр топқа тест тапсырмалары беріледі. Топ мүшелері бірлесе отырып жауап береді. Әр дұрыс жауаптың құны — 10 теңге.

1) Елді кім басқарады?

  • A) Парламент
  • Ә) Президент
  • Б) Премьер-министр

2) Қазақстан Республикасы қай құрлықта орналасқан?

  • A) Еуразия
  • Ә) Африка
  • Б) Австралия

3) Бір-бірімен туыстық қатынастағы адамдарды қалай атайды?

  • A) Көршілер
  • Ә) Достар
  • Б) Туысқандар

4) Биіктігі 97 метр болатын бас қаланың символы.

  • A) Хан шатыры
  • Ә) «Қазақ елі»
  • Б) Бәйтерек

5) Медеу мұз айдыны Қазақстанның қай қаласында орналасқан?

  • A) Астанада
  • Ә) Алматыда
  • Б) Көкшетауда

II тур қорытындысы шығарылады. Эксперт әр топтың жинаған ұпайын (капиталын) хабарлайды.

III тур — Таңдау – табыс

Ереже

Тақтада 1-ден 6-ға дейінгі сандар беріледі. Әр топ кезекпен бір сан таңдайды: оның артында сұрақ жасырылған. Таңдаған топ өз бағасын жасырын түрде ұсынады.

  • Дұрыс жауап — ұсынылған сома қорына қосылады.
  • Қате жауап — ұсынылған сома қорынан шегеріледі.

1-нөмір

2009 жылы 20 қазанда Астанада мемлекеттіліктің басты бейнесі ретінде ерекше монумент орнатылды. Авторы — Қазақстанның тұңғыш президенті Н.Ә. Назарбаев. Монументтің биіктігі — 91 метр.

Сұрақ: Монумент қалай аталады?

Жауап: «Қазақ елі».

2-нөмір

Қазақстанның жер көлемі Франциядай 5 мемлекеттің, Ұлыбританиядай 11 мемлекеттің, Жапониядай 17 мемлекеттің аумағымен пара-пар.

Сұрақ: Қазақ жері қанша шаршы километр аумақты алып жатыр?

Жауап: 2,7 миллион шаршы км (2 724,4 мың шаршы км).

3-нөмір — Сыйлық

Бұл тапсырмада сұраққа жауап бермей-ақ қоржындарыңызға 50 теңге қосылады.

4-нөмір

Жерге ең жақын жұлдыз — Күн. Оның төңірегінде өздігінен жарық шығармайтын, бетіне түскен күн сәулесін шағылыстыратын ірі аспан денелері айналады.

Сұрақ: Бұл денелер қалай аталады?

Жауап: Планеталар.

5-нөмір

Біздің заманымызға дейінгі II ғасырда Кіші Азиядағы Пергам патшалығының шеберлері жануарлар терісінен жазуға арналған жаңа материал жасады.

Сұрақ: Жарғақ теріні сол кезде қалай атады?

Жауап: Пергамент (Пергам патшалығының атауымен).

6-нөмір

Бұл қала 1925–1929 жылдары Қазақстанның астанасы болған. Осы қаладан Мадина Сәдуақасова, Алмас Кішкенбаев, Батырхан Шөкенов сияқты өнерпаздар шыққан.

Сұрақ: Бұл қай қала?

Жауап: Қызылорда.

III тур аяқталады. Эксперт топтардың қорытынды капиталын жариялайды.

IV тур — Сыйлықтар аукционы

Ереже

Аукционға сыйлықтар қойылады. Әр суретте жұмбақ жасырылған: дұрыс жауап берсеңіз — сыйлық сіздікі. Әр сыйлықтың бағасы — 30 теңге.

Ескерту

Бұл турда жылдамдық пен тапқырлық маңызды: қысқа жауап, нақты дәлел, командалық келісім.

1) Жұмбақ

Тілі бар, үні жоқ,
Өзін адам түсінген.
Жүрегі бар да, қаны жоқ,
Сөйлеп тұрған ішінен.

Жауабы: кітап

2) Жұмбақ

Он екі парақ — он екі ақ қанат,
Жауабы әсем-ақ,
Сызылған тақталап.

Жауабы: дәптер

3) Жұмбақ

Өшірді, сүртті —
Өзгені құртты.
Өзін де құртты.

Жауабы: өшіргіш

4) Жұмбақ

Аяғы біреу, қолы жоқ,
Шиыр-шиыр жолы көп.
Өзі сөйлей білмейді,
Салған ізі сөйлейді.

Жауабы: қалам

5) Жұмбақ

Жоқ өзінде бас та,
Қас та, мойын да,
Ұзындығы жазулы тұр бойында.

Жауабы: сызғыш

6) Жұмбақ

Дүниеге тұмсықсыз-ақ келеді,
Дегенмен тұмсығынан өледі.

Жауабы: қарындаш

7) Жұмбақ

Басы да екеу,
Аяғы да екеу.

Жауабы: қайшы

8) Жұмбақ

Қабат-қабат қаптама,
Ақылың болса аттама.

Жауабы: кітап

9) Жұмбақ

Ата тегі ағаштан болды,
Ақылын тауып, әсем жанды.
Теңіз беті шимайланды,
Бірақ ойым сыймай қалды.

Жауабы: дәптер

Қорытынды және марапаттау

Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстанды 2030 жылы барысқа апаратын — бүгінгі мектеп партасында отырған оқушылар» деген сөзін әрдайым жадымызда ұстайық. Білім сайыстарында белсенді болып, өз білімімізбен биіктерден көріне берейік.

Марапаттау

Бүгінгі зияткерлік сайысқа қатысқан топтарды марапаттау рәсімі өткізіледі.

Қазақстан Республикасының бәсекеге қабілетті дамыған елдердің қатарына қосылу стратегиясында білімнің орны ерекше. Сондықтан Н. Д. Зелинскийдің «Ешқашан да “бәрін білемін, енді маған бұдан артық үйренетін ештеңе жоқ” деп ойлама» деген сөзін ұстанайық.

Білім алудан кеш қалмаңыздар. Рақмет!