Қазақша рефераттар

Тік жаға

Сабақ тақырыбы: Жағалар. Конструкциялау

Қандай да болмасын киімнің әдемі көрінуі көбіне жағаның пішінін дұрыс таңдай білуге байланысты. Бұл сабақта жағаларды жіктеу, олардың конструкциясын түсіну және негізгі сызбаларын орындау қарастырылады.

Сабақтың мақсаты

  • Жағаларды жіктеу және конструкциялау дағдыларын қалыптастыру.
  • Жаға түрлерімен таныстыру, сызба құру ретін меңгерту.
  • Іскерлікке, ұқыптылыққа баулу.

Көрнекіліктер мен құралдар

  • Жаға түрлері туралы буклеттер
  • Сұрақ карталары, бағалау парағы
  • Қайшы, ине, жіп, өлшеуіш лента және т.б.

Ұйымдастыру кезеңі

  1. Қатыспаған оқушыларды белгілеу.
  2. Құрал-саймандарын тексеру, толықтыру.
  3. Үй тапсырмасын қайталау (Бәйге ойыны).
  4. Сызба тұрғызу (жаға түрлері).
  5. Қорытынды (Ғажайып үштік ойыны).

Жағаның құрылысы және тігілу ерекшелігі

Жаға, негізінен, екі бөліктен тұрады: көрінетін бөлік — жаға қыры және көрінбейтін бөлік — жаға тіктемесі. Екі бөліктің арасынан бүгу сызығы өтеді.

Матасына қарай орындалуы

  • Жаға матаға байланысты бір қабатты немесе қос қабатты етіп тігіледі.
  • Жағаның үстіңгі беті астыңғы бетінен шамамен 2 мм-ге артық беріледі.

Мойындыққа қосу тәсілдері

  • Қондырып тігілетін жаға (мойындыққа қондырып тігіледі).
  • Тұтас пішімді жаға (көбіне алдыңғы боймен бірге пішілетін).

Жағаларды жіктеу

Пішіміне қарай

Түрі Биіктігі
Тік жаға 3,5–4,5 см
Тік-қайырма жаға 2,5–3,5 см
Жартылай тік жаға шамамен 2 см
Жазық жаға шамамен 0,5 см

Ескерту: сызба салғанда қондырып тігу сызығы неғұрлым түзу болса, жаға тіктемесі соғұрлым биігірек болып шығады.

Мойын ойындысына қарай

  • Ашық мойындықты жағалар

    Шәлі жаға, костюм жағасы, апаш жаға, жазық жаға.

  • Жабық мойындықты жағалар

    Тік жаға, қайырма жаға, жартылай тік жаға.

Сызба құрастыру: тік жаға және жартылай тік жаға

Буклеттегі үлгілермен танысқаннан кейін, осы сабақта тік жағаның және жартылай тік жағаның сызбасын орындаймыз. Жағаның ұзындығы алдыңғы бой мен артқы бойдың мойын ойындысын өлшеу арқылы анықталады.

Тік жаға сызбасы (негізгі өлшемдер)

Берілетін мәндер (мысал)

Жаға ені
4 см
ОА
21 см
ОЖ
4 см
ОО1 = ОА ÷ 2
11,5 см

Негізгі қадамдар

  • АА1 — қондырып тігу сызығы: 3 см.
  • Жаға қиықтарын шығару нүктелері: ОЖ = О1О2 = А1А2.
  • Жаға ені бойынша қондырып тігу сызығына параллель сызықтар жүргізіп қосу.

Жартылай тік жаға сызбасы (құрылымдық нұсқаулар)

Бүгу сызығының ортасы жағаның ұзындығын екіге бөлу арқылы табылады.

Жиі қолданылатын мәндер

  • Көтеру нүктесі3 см
  • Жаға ені (мысал)10 см
  • Көтеру мөлшері (биіктігі)4–6 см
  • Жаға ені (диапазон)9–10,5 см

Қадамдар мен белгілеулер

  • Көмекші сызықтарды түсіріп, нүктелерді қосу.
  • Қайыру мөлшері: 1 см (кей нұсқада 2–2,5 см).
  • Қондырып тігу сызығы Ж нүктесінде тік бұрышпен беріледі.
  • Алдыңғы шеті: АА3 = ЖЖ1.
  • Жаға қиықтарын бұрыш нүктелері арқылы қосып шығару.

Нақты өлшемдер бұйым үлгісіне, мойын ойындысының конфигурациясына және мата қалыңдығына қарай түзетіледі.

Сарамандық жұмыс

  1. Жаға түрлерінің сызбасын түсіріп, үлгі дайындау.
  2. Үлгіні матаға орналастырып, жағаны пішіп алу.
  3. Сызба бойынша тігуге қажетті мата мөлшерін есептеу.
  4. Жаға бөлшектерін бір-біріне қосып, жұмыс орындау.

Қорытындылау және бағалау

Қорытынды

Сабақ соңында білімді бекіту үшін «Ғажайып үштік» ойыны қолданылады: технология, сызу және математика пәндерімен байланысты сұрақтар арқылы негізгі ұғымдар қайталанады.

Бағалау және тәртіп

  • Орындалған жұмысқа сәйкес бағалау жүргізіледі.
  • Сабақ соңында жұмыс орнын жинастыру міндетті.

Бәйге ойыны: сұрақтар мен жауаптар

1) Еркін қонымдылық үшін қосымша өлшемдер

  • Мойын орамына0,7–1 см
  • Көкірек орамына4–6 см
  • Бел орамына1–3 см
  • Мықын (жамбас) орамына2–4 см

2) Сызба қандай бөлшектерден тұрады?

  1. Базистік тор
  2. Артқы бой
  3. Алдыңғы бой
  4. Жең
  5. Жаға

3) Базистік тор қандай өлшемдерге байланысты жасалады?

  1. Артқы бой өлшемі
  2. Алдыңғы бой ені
  3. Жартылай мықын орамы
  4. Алдыңғы бойдың бел сызығына дейінгі биіктігі
  5. Бұйымның ұзындығы

4) Жең конструкциясын орындау үшін қандай өлшемдер алынады?

  1. Білек орамы
  2. Білезік орамы
  3. Жең ұзындығы

5) Романтикалық және фольклорлық стильдер

Романтикалық стиль

Әдемілік, нәзіктік, ерекшелік айқын көрінеді. Мысал: желбіршек, шілтер, бант.

Фольклорлық стиль

Ұлттық сипаттағы заманауи киімдер. Мысал: ою-өрнек, кесте.

6) Классикалық және спорттық стильдер

Классикалық стиль

Форманың тұрақтылығы тән. Мысал: костюм-шалбар, жакет, плащ, белдемше, блузка.

Спорттық стиль

Демалысқа, спортқа, саяхатқа ыңғайлы киімдер. Мысал: күртеме, жейде, комбинезон, джинсы.

7) Стиль дегеніміз не? Неше түрге бөлінеді?

Стиль — мәнер, сипат, ерекшелік. Стиль 4 түрге бөлінеді: классикалық, спорттық, романтикалық, фольклорлық.

8) «Сән» және «костюм» ұғымдары

Сән

Киім кию мәдениеті; қоғам мен дәуірге тән тұрақты киім үлгілерінің көрінісі.

Костюм

Белгілі бір ұлтқа, қоғамға және дәуірге тән тұрақты киім үлгісі.

9) Тұлға өлшемдерін ата

Орам, жартылай орам, ені, биіктігі, ұзындық.

10) Киімді конструкциялау процесі

  1. Суреттер
  2. Қосымшалар
  3. Сызбалар
  4. Есептеу формулалары

11) Өлшемді адамның қай жағында тұрып өлшейді?

Өлшемдерді адамның оң жағында тұрып өлшейді.

12) Көлденең және ұзындық өлшемдер қалай жазылады?

Ұзындық өлшемдер толық, ал көлденең өлшемдер жартылай жазылады.

13) Өлшем алу кезіндегі ережелер

  1. Өлшемді оң жағынан тұрып өлшеу.
  2. Өлшеуіш лентаны қатты тартпау және тым бос ұстамау.
  3. Өлшем алатын адам тік тұруы керек.

«Ғажайып үштік» ойыны: ұпайлық сұрақтар

Технология пәні

30 ұпай

Жағаның ұзындығын қалай табамыз?

Артқы және алдыңғы бойдың мойын ойындысын өлшеу арқылы табамыз.

20 ұпай

Ашық мойындықты жағаларды ата.

Шәлі жаға, костюм жағасы, апаш жаға, жазық жаға.

10 ұпай

Жабық мойындықты жағаларды ата.

Тік жаға, қайырма жаға, жартылай тік жаға.

Сызу пәні

30 ұпай

Жаға бөліктерін ата.

Жаға қыры, жаға тіктемесі.

20 ұпай

Жаға қандай сызбада сызылады?

Жаға көбіне тік бұрышты сызбада сызылады.

10 ұпай

Жаға сызықтарын ата.

Бүгу сызығы, қондырып тігу сызығы, жиек сызығы.

Математика пәні

30 ұпай

Жағаның бүгу сызығының ортасын қалай табады?

Жағаның ұзындығын 2-ге бөлу арқылы табады.

20 ұпай

Тік жаға сызбасында қондырып тігу сызығы неше см алынады?

Қондырып тігу сызығы 3 см көлемінде алынады.

10 ұпай

Жартылай тік жағада көтеру мөлшерінің биіктігі неше см алынады?

Жартылай тік жағаның көтеру мөлшері 2–4 см аралығында алынады.