Бәйге ережесі
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Сабақтың тақырыбы: Тарих тамыры тереңде (6-сынып)
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: Қазақстан тарихы пәнінен тас дәуірі бойынша өткен тақырыптардан білімдерін тексеру.
- Дамытушылық: оқушылардың бір-бірімен қарым-қатынасын нығайту, сөйлеу мәдениетін, ойлау жүйесін және шешендік қабілетін дамыту.
- Тәрбиелілік: елсүйгіштікке, өз тарихын құрметтеуге тәрбиелеу; жан-жақтылыққа және білімге құштарлыққа баулу.
Сабақтың көрнекілігі
Интерактивті тақта, үлестірмелер, слайдтар.
Сабақтың форматы
Түрі: танымдық сайыс сабақ.
Әдісі: сұрақ-жауап, ойын технологиялары, ізгілендіру технологиясы.
Пәнаралық байланыс
Әдебиет, қазіргі заман тарихы, информатика.
Кіріспе сөз және топтар
Жүргізуші мұғалім қатысушыларды қарсы алып, сабақтың мәнін ашып, Елбасы Н. Назарбаевтың: «Бүгінгі күнді түсініп-түйсіну үшін де, болашақтың дидарын көзге елестету үшін де кешегі кезеңге көз жіберуіміз керек» деген сөзін негізге алады.
Тәуелсіздік жылдары болған оң өзгерістердің бірі — білім саласындағы еркіндік. Өмірдегі табыстардың бастауы да тәуелсіздіктің нәтижесі екені атап өтіледі.
Сайыс топтары
1-топ
Жас қыран
2-топ
Барыс
Сайыс кезеңдері
I. Бәйге
Ереже: әр команда мүшесі кезекпен сұрақ алып, мүмкіндігінше тез жауап береді.
Жас қыран тобы
-
Алғашқы адамдар еңбек құралдарын неден жасады?
Жауап: тастан.
-
Кейінгі палеолитте қалыптасқан адам?
Жауап: саналы адам.
-
Мезолит дәуірінің үлкен жаңалығы?
Жауап: микролит.
-
Неолитті кейде қалай атаған?
Жауап: қыш құмыралар заманы.
-
Адамдардың шығу тегін жануарлармен байланыстыруы?
Жауап: тотемизм.
-
Ең бірінші қолданылған металл?
Жауап: мыс.
Барыс тобы
-
Питекантроп пен синантроп ғылымда қалай аталды?
Жауап: тік жүретін адам.
-
Германия жерінен табылған мустье кезеңі адамы?
Жауап: неандертальдық.
-
Туысқандар ұжымы?
Жауап: рулық қауым.
-
Садақ пен жебе қай кезеңде жасалды?
Жауап: мезолитте.
-
Өнімді еңбек қашан пайда болды?
Жауап: неолитте.
-
Маңғыстауда энеолит ескерткіштері табылған елді мекен?
Жауап: Шебір.
II. Көкпар
Ереже: мақал-мәтелдегі көп нүктенің орнына сөзді тауып, орыс тіліне аудару.
| Мақал-мәтел | Жауап | Орысша аудармасы |
|---|---|---|
| Туған жердей ... болмас, туған елдей ел болмас. | жер | земля |
| Еріншек ... істейді. | екі | два |
| ... пейілді болса, шәкірті зейінді келеді. | ұстаз | учитель |
| Білім — теңіз, мектеп — ... | кеме | корабль |
| Отансыз ... — ормансыз бұлбұл. | адам | человек |
| Көсем ел бастар, шешен ... бастар. | сөз | слово |
III. «Отаншылдық — білімділік» және «Ғажайып алаң»
Көп оқыған, білгені мол адам әділетті әрі айбынды бола алады. Қоғамның тағдыры — білімді ұрпақтың қолында. Келесі кезең: «Ғажайып алаң».
10 ұпай
-
Адамзат тарихы неше кезеңге бөлінеді?
Жауап: 3 (тас, қола, темір дәуірі).
-
Алғашқы адамдардың еңбек құралдары?
Жауап: қазғыш таяқ, үшкір тас, шоқпар, шапқы.
20 ұпай
-
Алғашқы адамдар аулаған аңдар?
Жауап: аю, бизон, мамонт.
-
Питекантроп қаңқасы қайдан табылды?
Жауап: Ява аралы.
30 ұпай
-
Бифас деген не?
Жауап: екі жағынан өңделген шапқыш тас құрал.
-
Жер беті күрт суи бастаған кезең?
Жауап: бұдан 100 мың жыл бұрын.
40 ұпай
-
Мұздықтар ери бастаған кез?
Жауап: 13 мың жыл бұрын.
-
Инициация деген не?
Жауап: балалар тобынан ересектер тобына өту.
IV. «Егер де мен...»
Ереже: ұсынылған тақырыптардың бірін таңдап, 3 минут ішінде өз ойын жүйелі жеткізу. Бұл кезеңде оқушының шешендік өнері, ой қоры және тілдік байлығы бағаланады.
Жүргізуші Омар ақынның ой-түйінін келтіріп, сайысшылардың сөз саптауын байқатады:
«Білгенге білім — байлық, бағасы артық,
Салмағы сан жетпейтін қорғасындай.
Үйренсең өнер-білім — өнеге мұра,
Таусылмас тау кенінің қордасындай».
Тақырыптар
- Егер де мен Президент болсам...
- Егер де мен ауыл әкімі болсам...
- Егер де мен ақын болсам...
V. Жорға
Ереже: топ басшылары жасырылған сөздердің бірін таңдап, берілген ұғымдарды топтастырады. Тақырыптар: «Мезолит» және «Палеолит».
Топтастыру
Мезолит және Палеолит ұғымдары бойынша негізгі белгілерді жүйелеу.
Қорытынды
Әділқазылар алқасының шешімі тыңдалып, топтар марапатталады.