Оқушылардың тіл жайында білімдерін тереңдету

1-бөлім: «Бәйге»

Бұл кезеңде әртүрлі сұрақтар қойылады. Әр дұрыс жауапқа 5 ұпай беріледі. Әр кезеңнен кейін әділқазылар алқасы ұпай санын хабарлап отырады. Қатысушылар бір-біріне кедергі жасамауы қажет.

1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі қай тіл?
2. Орыс тілінде қосымшаның бір түрі — жұрнақ бар ма?
3. Қазақ тіліндегі әріптердің ретімен орналасқан жиынтығы қалай аталады?
4. «Кел, балалар, оқылық» өлеңінің авторы кім?
5. Қазақ тіліне ғана тән әріптер саны нешеу?
6. «Тауық түс көреді ме?» — мәтелмен жауап бер.
7. Қазақ халқы қай ғасырда қалыптасты?
8. «Тіл туралы» Заңға соңғы өзгеріс қай жылы енгізіліп қабылданды?
9. Әзіл сұрақ: шалға қарағанда баланың несі көп?
10. Оттан ыстық не?
11. Адамның төбе шашы қай кезде тік тұрады?
12. Ердің атын не шығарады?
13. Ұрлықтың түбі бар ма? Бар болса — не?
14. Өтірікші кімді алдайды?
15. «Ал, екінші бақытым — тілім менің,
    Тас жүректі тіліммен тілімдедім.
    Кей-кейде дүниеден түңілсем де,
    Қасиетті тілімнен түңілмедім.»
    (Осы шумақтың жалғасын/авторын анықтау тапсырмасы ретінде беріледі.)
16. Адамның қай мүшесі қорқақ, қай мүшесі батыр?
17. Қазақ тілінде неше дауысты дыбыс бар?
18. Жұрнақсыз-ақ жасалатын жұрнақ бар ма? Бар болса — қайсысы?
19. Ел рәміздерінің қайсысында қанатты пырақ бейнеленген?
20. Ақын А. Құнанбайұлы «Тіл өнері немен тең?» деді?
21. Қазақтың бас ақыны кім?
22. Тілімізге енген жаңа сөздерді терминологияда қалай атаймыз?
23. Жылататын да, жұбататын да не?
24. «Ана тілін ұмытқан адам өз халқының өткенінен де, болашағынан да қол үзеді» деген нақыл сөздің авторы кім?
25. Қазақ тілі — мемлекеттік тіл, ал орыс тілі қандай тіл?

2-бөлім: «Көкпар»

Алдарыңызда сандар жазылған парақшалар ілулі тұрады. Қатысушы бір санды таңдайды: парақшаның артындағы сұраққа жауап береді. Дұрыс жауап берілсе, таңдалған сан ұпай ретінде қосылады. Ең аз ұпай жинаған оқушы бірінші болып таңдайды.

3-бөлім: «Зеректік»

Мақал-мәтелдер мен тұрақты тіркестер оқылады, бірақ бір сөзі түсіріліп айтылады. Қатысушы жетіспейтін сөзді тауып, оны 3 тілге аударады: 3 тілде дұрыс болса — 30 ұпай, 2 тілде — 20 ұпай, 1 тілде — 10 ұпай.

1. Ер қанаты — ...
2. Білім ... құдық қазғандай.
3. Доссыз өмір — тұзсыз ...
4. Білімі көпті дау алмайды, досы көпті ... алмайды.
5. Қой аузынан ... алмас.
6. Төбе ... тік тұрды.
7. Ит өлген ...
8. Қас пен ... арасында.
9. Отанды сүю ... басталады.
10. Көп сөз — көмір, аз сөз — ...
11. Тіліңмен жүгірме, ... жүгір.
12. Өнер алды — қызыл ...
13. Сегіз қырлы, ... сырлы.
14. Түйедей бойың болғанша, ... ойың болсын.
15. Тіл тас жарады, тас жармаса ... жарады.

4-бөлім: «Шапшаңдық»

Қатысушыларға бір сөз беріледі. Сол сөзден мүмкіндігінше көп жаңа сөз құрастыру керек. Сөз таптарының бәрін қолдануға болады.