Кеспе буындардан сөз ойлау
Сабақтың тақырыбы
Ү дыбысы мен әрпі
Сабақтың мақсаты
А) Білімділігі
- Оқушыларды Ү дыбысы және Ү әрпімен таныстыру.
- Ү дыбысының сөз ішіндегі орны туралы түсінік беру.
- Ү дыбысы бар сөздерді дұрыс оқуға және сауатты жазуға үйрету.
Ә) Дамытушылығы
- Ү дыбысына қатысты жаңа сөздер ойлатқызу, сөйлемдер құрату.
- Дыбысталуы ұқсас Ұ дыбысымен салыстыру.
- Танымдық әрекеттер арқылы ой-өрісін, тілін дамыту.
Б) Тәрбиелігі
- Табиғатқа сүйіспеншілігін арттыру.
- Құстар мен аңдарға қамқорлық жасай білуге тәрбиелеу.
Сабақтың ресурстары мен форматы
Көрнекілігі
- Әліппе серігі
- Тақырыптық суреттер
- Ү әрпінің баспа және жазба түрлері
- Жұмбақтар
Түрі мен әдістері
Сабақтың түрі: дәстүрлі, дамытпалы сабақ, жаңа білімді игерту.
Сабақтың әдістері: сұрақ-жауап, жазбаша жұмыс, бақылау, дамыта оқыту, салыстыру, ойландыру.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
II. Үй жұмысын тексеру
1) Үй тапсырмасын сұрау
Оқушылардан үйге берілген тапсырманы орындау барысын сұрау және талқылау.
2) «Шардағы буын» ойыны
- Кеспе буындарды оқу.
- Кеспе буындардан сөз құрастыру.
3) Сурет бойынша жұмыс
«Бұлақ» атты өлеңді рөлге бөліп оқыту.
4) «Бұлақ» ұғымын түсіндіру
Бұлақ — бастаулардан басталып, баяу ағатын кішігірім су көзі.
5) Суретке қарап сөйлем құрау
Тірек сөздер: ұшақ, құлпынай, құлыншақ.
- Сөйлем неше сөзден құралған?
- Сөйлемдегі сөздер бір-бірінен қалай ажыратылады (арасына не қойылады)?
- Сөйлемнің басы қандай әріптен басталып жазылады?
6) Үй жұмысын қорытындылау
Жауаптарды жинақтап, негізгі қателерді түзету.
III. Жаңа сабақ
Өлең арқылы кіріспе
Үстел берсең кіргенде,
Үлкен кісі есіктен,
Үлкен екен — демей ме?
Үйренген ғой бесіктен.
Әр жолдағы бірінші сөзге назар аударамыз: үстел, үлкен, үйренген. Осы сөздерді дауыстап айта отырып, Ү дыбысын анық дыбыстаймыз. Жаңа әріп көрсетіледі.
Жұмбақтар
Халық «қу» деп қылған күлкі,
Айласы көп — бұл не?
Жауабы: түлкі
Жарықта соқырмын,
Ұша алмай отырмын.
Жауабы: үкі
Тірек сөздер арқылы Ү дыбысы бекітіледі: жүгері, гүл, үтік.
Оқулықпен жұмыс
- «Түлкі» мәтінін/сөзін тізбектей оқыту.
- Дыбыстық және буындық талдау жүргізу.
Сөздік жұмысы
- Тымақ
- Аң терісінен жасалатын, суықта киетін бас киім.
- Ішік
- Іші аң терісінен тігіліп, сырты матамен тысталған жылы сырт киім.
Дәптермен жұмыс
- Ү әрпін алдымен ауада жаздыру, кейін дәптерге жаздыру.
- Ұ және Ү дыбыстарын салыстыру.
Салыстыруға арналған сөздер
Ұ дыбысы бар сөздер
ұн, құн, құз, құндыз, құлақ
Ү дыбысы бар сөздер
үн, күн, күз, күндіз, күрек
Талдау: Ү — жіңішке дауысты, Ұ — жуан дауысты. Екі дыбыс та сөздің басында және ортасында келе алады.
Сабақты қорытындылау
Ой қорыту
- Ү дыбысына мысалдар: үкі, үтік, үстел.
- Ү — жіңішке, Ұ — жуан дауысты.
- Дауысты дыбыстар сөздің басында және ортасында келе алады.
Бағалау
Оқушылардың жауаптары мен жазба жұмыстарын бағалау, белсенді қатысқан оқушыларды мадақтау.