Алгоритм және оның атқарушылары
БҚО, Орал қаласы, Зеленов ауданы, Киров ЖББНМ информатика пәні мұғалімі — Равхатова Данагүл Ерболовна.
Алгоритм және оның атқарушылары. Алгоритмді жазу пішімі. Блок-схемалар
Бұл материал алгоритм ұғымын, оның атқарушыларын және алгоритмді ұсыну тәсілдерін (соның ішінде блок-схемаларды) түсіндіруге бағытталған.
Сабақтың мақсаты
Білімдік
Оқушыларға алгоритм туралы және алгоритмнің негізгі қасиеттері туралы мағлұмат беру.
Дамытушылық
Тақырыптың негізгі идеясын ашу, оқушылардың ой-өрісін кеңейту, ойларын тұжырымдау және өз бетімен қорытынды шығару дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Ұқыптылыққа, зеректілікке, шыдамдылыққа тәрбиелеу және өз-өзіне деген сенімділігін арттыру.
Алгоритм барлық пәндерде қолданылады
Алгоритм тек информатикада емес, әр пәнде кездеседі. Тіпті күнделікті өмірдің өзі белгілі бір ретпен орындалатын әрекеттер тізбегіне — алгоритмге — сүйенеді.
Пәндерден қысқа мысалдар
Математика
- Теңдеуді шешу алгоритмі
- Пропорцияға арналған есептерді шешу алгоритмі
- Жай бөлшектерді көбейту немесе бөлу алгоритмі
Орыс тілі (Русский язык)
- Сөз түбіріндегі екпінсіз дауыстыны тексеру алгоритмі
- Етістікті анықтау алгоритмі
Басқа пәндер
- География
- Физика
- Тарих
- Технология
- Ағылшын тілі
- Әдебиет
Түйін: бізді қоршаған ортада да, әрекеттерімізде де белгілі бір реттілік бар. Өмірдің өзі — бірізді қадамдардан тұратын үдеріс.
«Алгоритм» сөзінің шығу тарихы
«Алгоритм» сөзі IX ғасырда өмір сүрген ұлы араб математигі Әбу Жафар Мұхаммед ибн Мұса әл-Хорезми (763–850) есімінің латынша algorithmi түріндегі транскрипциясынан шыққан.
Әл-Хорезмидің үлесі
Ол ондық санау жүйесінде көпорынды сандармен амалдарды орындау ережелерін жүйелеп, арифметикалық әрекеттердің реттелген қадамдар тізбегін ұсынды.
Неге бұл маңызды?
Қосу мен көбейтуді орындау сияқты есептеулердің дәл, қайталанатын және түсінікті қадамдарға бөлінуі бүгінгі күнге дейін қолданылатын идеяға айналды.
Алгоритм дегеніміз не?
Алгоритм — белгілі бір мақсатқа жету үшін орындалатын іс-әрекеттердің реттелген тізбегі.
Басқаша айтқанда, алгоритм — берілген есептің шешу жолын қадам-қадаммен, түсінікті және жүйелі түрде көрсету.
Алгоритмді жазу пішімі
Алгоритмді мәтін түрінде (нұсқаулық), псевдокодпен немесе көрнекі түрде блок-схема арқылы көрсетуге болады.
Атқарушы ұғымы
Алгоритмнің атқарушысы — алгоритм қадамдарын орындайтын тұлға немесе құрылғы. Атқарушы рөлін адам да, автоматтандырылған құрылғы да атқара алады: компьютер, робот, тіпті жануар және т.б.
Алгоритм орындалу барысында атқарушы қай команданы орындау керектігін нақты білуі тиіс. Атқарушы орындай алатын командалардың жиыны атқарушы командалар жүйесі деп аталады.
Тапсырма
Төмендегі жұмыстарды орындайтын атқарушыларды атаңыз:
- Есік алдындағы қоқысты жинау
- Мектепте оқушыларды оқыту
- Автомобиль жүргізу
- Тақта алдында жауап беру
- Тамақ дайындау
- Принтердің қағаз басып шығаруы
Алгоритмнің негізгі қасиеттері
Жалпылығы
Бір алгоритмді бастапқы деректердің әртүрлі мәндеріне қолдана отырып, бірнеше ұқсас есептің шешімін табуға болады.
Нәтижелілігі
Алгоритм белгілі бір бастапқы деректерді талап етеді және дұрыс орындалғанда ізделген нәтижеге жеткізеді.
Дискреттілігі (үзілістілігі)
Алгоритм әрекеттері үздіксіз емес, нақты қадамдарға бөлініп орындалады; әр қадам келесісіне негіз болады.
Анықтылығы (дәлдігі)
Әр команда бірмәнді және нақты болуы керек: орындаушыға «не істеу керектігі» алдын ала айқын беріледі, оны өз қалауынша өзгертуге болмайды.
Алгоритмді дұрыс түсіну және оны сауатты құрастыру — есептерді жүйелі шешудің, сондай-ақ программалау мен технологиялық үдерістерді меңгерудің негізгі тірегі.