Оқушылар білімдерін шыңдайдыә
Өзіңді өзің сынап көр!
Сабақ түрі: сайыс сабақ. Бұл сабақ оқушылардың қазақ тілі мен әдебиет пәндеріне қызығушылығын арттырып, ынтасын күшейтуге бағытталған.
Сабақтың мақсаты
Қазақ тілі мен әдебиет пәндеріне деген қызығушылықты оятып, оқу белсенділігін арттыру.
Міндеттері (білімділік)
- Сайыс арқылы пәнге қызығушылықты арттыру.
- Тез есептеуге, ойды жылдам жинақтауға дағдыландыру.
- Ізденімпаздық пен шығармашылық қабілетті дамыту.
- Практикалық дағдыны қалыптастырып, білімді шыңдау.
Міндеттері (тәрбиелік және дамытушылық)
- Өзара көмек, достық, сыйластық құндылықтарын нығайту.
- Есте сақтау, логикалық ойлау, шапшаңдық пен тапқырлыққа тәрбиелеу.
- Қарым-қатынасты бекітіп, бірігу, құрметтеу, көмектесу дағдыларын қалыптастыру.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру
- Сайыс барысында сарапшы мұғалім — өзім.
- Топтардың өзін таныстыруы және амандасу рәсімі.
1-бөлім: Топ таныстыру
ШығармашылықӘр топ өзіне ат қойып, оны мәтін арқылы таныстырады.
- Тақырыпты ұтымды ашу
- Тіл мәдениеті және сөйлеу мәнері
2-бөлім: Блиц-сұрақтар
1 минут1 минут ішінде ауызша қойылған 10 сұраққа тез әрі дұрыс жауап беру.
- Уақытты үнемдеу
- Дұрыс шешім қабылдау
| Сұрақ | Жауап |
|---|---|
| «Құлагер» поэмасының кейіпкерін көрсетіңіз. | Ақан сері |
| Абайдың «бес асыл іс» пен «бес дұшпанды» саралаған өлеңін табыңыз. | «Ғылым таппай мақтанба» |
| Қ. Шәкәрімнің шығармасын атаңыз. | «Қалқаман — Мамыр» |
| Қарақалпақ жерінде туған қазақ ақыны кім? | Т. Айбергенов |
| Желаяқ, Таусоғар, Саққұлақ кейіпкерлері қай ертегіде кездеседі? | «Ер Төстік» |
| Тасқа жазылған көне дастанды табыңыз. | «Күлтегін» |
| Асан атына «қайғы» сөзінің тіркесе айтылу себебі неде? | Халықтың қайғы-мұңын ойлап өткен. |
| Қиял-ғажайып ертегіні табыңыз. | «Күн астындағы Күнікей қыз» |
| Ы. Алтынсариннің «Қазақ хрестоматиясы» кімге арналған? | Балаларға |
| С. Мұқановтың әйгілі романы қалай аталады? | «Ботагөз» |
Ескерту: бастапқы мәтінде қайталанған және нөмірлеуі шатасқан тармақтар редакцияланып, мазмұны сақталды.
3-бөлім: «Сөз сыры»
Тұрақты тіркестерБағалау өлшемдері
- Тіркестің мағынасын ашу
- Мысал келтіріп, дәлелдеу
- Сөз саптау және әдеби тіл нормасы
Ит өлген жер
Алыс, қиыр жер.
Тілді үйіреді
Өте дәмді, тәтті.
Ағама жеңгем сай, апама жездем сай
Мінез-құлқы, болмысы ұқсас.
Тайға таңба басқандай
Анық, ап-айқын.
Көз шырымын алу
Аз уақыт ұйықтау, мызғып алу.
Ағынан жарылу
Ештеңе жасырмай, бар шындығын айту.
Ажал оғы атылды
Мерт болды.
Ажары кірді
Көріктенді, өңі кірді.
Аузы алты қарыс
Қаһарлы, айбарлы.
Азуын айға білеу
Өте батыл, қайсар.
Айдар тақты
Айқындады, әйгіледі.
Айдарынан жел еседі
Еркін, жайлы өмір сүру.
Айды аспанға бір-ақ шығарды
Аты шықты, даңқы жайылды.
Айдың күні аманда
Аман-есен.
Тату дос
Арасынан қыл өтпейтін, өте жақын.
Ұялу
Жерге кіріп кете жаздау (қатты қысылу).
Ұрлық
Қолды болды (ұрланды).
Момын
Қой аузынан шөп алмас (өте жуас).
4-бөлім: «Бейнені тап»
Қимылмен көрсетуБір оқушы жасырын суретті қимылмен көрсетеді, екінші оқушы табады.
Бағалау критерийлері
- Нақты жауап беру
- Ой жүйесінің бірізділігі
Нұсқалар
- Жылқы
- Қайрат Нұртас
- Серік Сапиев
Нұсқалар
- Маймыл
- Серік Ибрагимов
- Геннадий Головкин
5-бөлім: «Сөз ойла, тез ойла»
ЖылдамдықБерілген сөздің бас әріптерінен басталатын сөздер ойлап, мағыналы сөйлем құрау.
- Уақытты тиімді пайдалану
- Мағыналы сөздер таңдап, сөйлем құрау
Мысал
Бақыт, Қазақстан, Мекеме, Айдар, Шахмат.
Мысал
Әрқашан, Қырғызстан, Патриот, Жақып, Доп.
6-бөлім: Блиц-сұрақтар (аралас пәндер)
1 минут1 минут ішінде ауызша қойылған сұрақтарға жылдам жауап беру. Бастапқы мәтіндегі кейбір сұрақтардың жауабы/мәтіні толық берілмегендіктен, тек анық оқылатындары реттеліп ұсынылды.
| Сұрақ | Жауап |
|---|---|
| Тік төртбұрыштың ауданын қалай табады? | Ұзындығын еніне көбейту |
| Тауық бір аяғымен тұрса 5 кг, ал екі аяғымен тұрса неше кг? | 5 кг |
| Қазақ даласында алғаш мектеп ашқан ұстаз кім? | Ы. Алтынсарин |
| Сөздің одан әрі бөлінбейтін бөлігі қалай аталады? | Түбір |
| Басқа біреулер айта береді, бірақ өзің айта алмайсың. Ол не? | Есімің |
| Адам денесінің тірегі не? | Қаңқа |
| Қаракерей Қабанбайдың шын аты кім? | Ерасыл |
| Шоқан Уәлихановтың шын аты кім? | Мұхаммедқанафия |
| Отырарға опасыздық жасаған кім? | Қарашоқы |
| «Бал да, у да таматын не?» | Тіл |
| «Шалға» қарағанда «балада» не көп? | Буын (әріп) |
| Кім қартаймайды? | Анасы бар адамдар |
| «Тіл жүйрік емес, не жүйрік?» | Ой |
Қорытынды
Сабақ соңында оқушылардың ұпайлары саналып, нәтижелер қорытындыланады.
Мәлімет
Ақмола облысы, Атбасар ауданы, Сергеевка орта мектебі.
Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі: Хабылханым Айнагүл.