Балалар жыл мезгілдерін атайықшы
Жылулық шеңбері: әңгімеге кіріспе
Сабақ «Ризамыз» әнін орындаудан басталады. Тәрбиеші балалармен қысқаша тілдесіп, көңіл-күйді көтереді: «Балалар, біз қандаймыз?»
Сұрақтар арқылы бағыттау
- Жыл мезгілдерін атайық.
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Күз айларын атайық.
- Күзде ауа райы қандай болады?
- Күздің табиғат ерекшелігі мен байлығы қандай?
Астық пісіп, орақ түсіп,
Қырман дәнге толады.
Бөбектерім, айтыңдаршы,
Бұл қай кезде болады?
Тәрбиеші балалардың жауаптарын толықтырып, негізгі ойды бекітеді: күзде жеміс-жидек, көкөніс және дәнді дақылдар піседі. Бүгінгі оқу іс-әрекетінде балалар егіс алқабымен танысады.
Егіс алқабы: суретпен танысу және түсіндіру
Интерактивті тақтадан егіс алқабының суреттері көрсетіледі. Тәрбиеші балаларға сұрақ қояды: «Суреттен нені көріп тұрсыңдар?»
Дәннен нанға дейінгі жол
- 1 Жер трактормен жыртылып, тегістеледі, дән себіледі.
- 2 Егін суарылады, арамшөптен тазартылады, көктеп өсіп, жайқалады.
- 3 Піскен егінді комбайнмен орып, дәнін сабағынан ажыратады.
- 4 Дән көлікпен қырманға жеткізіліп, тазаланады.
- 5 Диірменде тартылып, ұнға айналады да, қапталып наубайханаға жөнелтіледі.
- 6 Ұннан қамыр иленіп, нан пісіріледі.
Қорытынды: Нан дастарханға осындай үлкен еңбекпен келеді.
Сөйлесу үшін тірек сұрақ
«Біздің ауылымызда наубайхана болмаса, үйімізде нанды кім пісіреді?»
Іс жүзінде көрсету: бидай, дән, ұн, қамыр, нан
Тәрбиеші балаларға бидайдың масағын көрсетіп, негізгі сөздерді бекітеді: масақ, сабақ, мұртшалар. Бидай жел соққанда тербелетінін байқату үшін балаларға үрлеп көру ұсынылады.
Сергіту сәті
Жайқалады ақ бидай,
Ырғалады желменен.
Трактор мен комбайн,
Оруға мен дайын.
Одан әрі дәннің «мұртшаларын» аршып, ішінен дән шығатыны көрсетіледі. Тәрбиеші байланысын түсіндіреді: дәннен — ұн, ұннан — қамыр, қамырдан — нан жасалады.
Тәжірибелік қатар
-
Дән
Бидайдың ішіндегі құнды бөлік
-
Ұн
Диірменде тартылған өнім
-
Қамыр
Иленген, пісіруге дайын күй
-
Нан
Дастарханның берекесі
Соңында балалар піскен нанды апайларымен бірге бөлісіп жейді. Бұл сәт сабақтың негізгі құндылығын — еңбекке құрмет пен ризашылық сезімін бекітеді.
«Ғажайып сәт»: қоян қонаққа келеді
Диалог (қысқартылып, өңделген нұсқа)
Қоян: «Мұнда қандай керемет иіс шығып тұр! Не жеп отырсыңдар? Маған да беріңдерші. Бұл қайдан келеді?»
Тәрбиеші: «Балалар, қоянға нанның қалай жасалатынын айтып берейік».
Қоян: «Жер тазаланып, дән себілсе — нан бола ма? Қырманда тазаланса — нан бола ма? Ұнға айналса — нан бола ма?»
Қоян: «Бұл жұмыс өте ауыр әрі көп уақыт алады екен. Мен орманыма қайтайын…»
Тәрбиелік қорытынды
Тәрбиеші балалармен бірге қоянның жалқаулығын, ал адамдардың еңбекқорлығын салыстырады. Осы арқылы балалар еңбек нәтижесінің қадірін түсінеді.
Қанатты сөз
Жалқаудың жаны тәтті, еңбектің наны тәтті.
Тәрбиеші: «Біздің даламыз — бай дала. Астық туралы өлең айтып көрейік», — деп балаларды көркем сөзге баулиды.
Қорытынды және бағалау
Қайталау сұрақтары
- Бүгінгі оқу іс-әрекетіміздің тақырыбы қандай болды?
- Қандай суреттерді тамашаладық?
- Нан дастарханға қалай келеді?
- Еңбек туралы қандай қорытынды жасадық?
Сабақ соңында тәрбиеші балалардың көңіл-күйін сұрап, белсенді қатысқан балаларды мадақтайды және оқу іс-әрекетін қысқаша қорытындылайды.