Ойын ойнайық, балалар
Досың көп болсын десең, жағымды көңіл күй сыйлай біл
Бұл оқу іс-әрекеті балаларға жағымды көңіл күй қалыптастыруды, өзгенің эмоциясын түсіне білуді және әртүрлі көңіл күйлерді бет әлпеті, дауыс ырғағы, ым-ишара, қимыл-қозғалыс арқылы ажыратуды үйретуге бағытталған.
Мақсаты
- Жағымды көңіл күй қалыптастыру.
- Өзгенің көңіл күйін түсіне білуге үйрету.
- Қуаныш, қорқыныш, ашу, қайғы, таң қалу секілді көңіл күйлерді ажыратуды жалғастыру.
- Көңіл күйді схема, мимика, дауыс ырғағы, ым-ишара және қимыл-қозғалыс арқылы тануды дамыту.
Көрнекілігі
- Түрлі көңіл күйді бейнелейтін суреттер.
- Схемалар мен модульдер.
- Слайдтар.
- Үнтаспа (музыка, әуен).
Барысы
1) Сәлемдесу шеңбері
Балалар шеңберге тұрады. Жетекші оң жағындағы балаға бұрылып, оның атын атап: «Балнұр, сені көргеніме өте қуаныштымын» дейді. Осылайша шеңбер соңына дейін жалғасады. Рәсім аяқталған соң, балалар орындарына отырады.
2) Оқиға арқылы ой қозғау
Слайд бойынша шағын «ертегілер қалашығы» таныстырылады: ондағы балалар тату, көңілді, бір-бірімен дос болып өмір сүреді.
Бір күні әуе шарымен бір бала келіп, ойын алаңын бүлдіріп, құмды шашып, ойыншықтарды сындыра бастайды. Балалар оны тоқтатып, неге олай істегенін сұрайды. Сөйтсе, ата-анасы оған тек ашулануды және қорқытуды ғана үйреткен екен. Өз ауласында ешкіммен дос бола алмаған бала ашуға беріліп, әуе шарымен ұшып кеткен.
Қалашық балалары оны мейірімді әрі көпшіл етуге келіседі. Ол үшін қуана білуді, мұңая білуді, таң қала білуді үйретпек болады. Бірақ оларға көмек керек.
Сұрақ:
«Қалай ойлайсыңдар, балалар, біз көмектесе аламыз ба?»
Балалар қуана: «Иә!» деп жауап береді.
3) Қандай көңіл күйлерді білеміз?
Тақтадағы түрлі-түсті суреттерге қарап, балалар негізгі көңіл күйлерді атайды:
4) Көңіл күйді бет әлпетінен тану
«Көңіл күйді қалай анықтай аламыз?» деген сұраққа балалар: бет әлпеті мен мимикасынан деп жауап береді (схемалар, модульдер көрсетіледі).
Ойын: «Бір, екі, үш, төрт… көрсет»
Жетекші айтқан көңіл күйді балалар бет-әлпетін құбылтып көрсетеді. Мысалы: «Бір, екі, үш, төрт — менің қалай қуанғанымды көрсет!»
5) Көңіл күйді дауыс ырғағынан тану
Көңіл күйді дауысынан да білуге болады.
Ойын: «Көңіл күйімді таба біл»
- «Қазір менің жүрегім жарылардай!» (қуаныш)
- «Сен бе, сен!» (ашу)
- «Қолымдағы балмұздағым еріп кетті…» (мұңаю)
6) Ым-ишара және қимыл-қозғалыс
Адамның да, жануардың да көңіл күйін ым-ишара және қимыл-қозғалыс арқылы тануға болады.
Ойын: «Шеңбер»
Балалар шеңберге тұрады. Жетекші сұраған кезде әрқайсысы кезекпен көрсетеді:
Қорқақ қоян
Діріл, имену, жасқану.
Зұлым қасқыр
Қатқыл жүріс, суық көзқарас.
Ашулы аю
Буын керу, ауыр қадам.
Таң қалған түлкі
Көзді кең ашу, кідіріс.
Көңілді күшік
Секіру, құйрық бұлғау.
Нәтиже
Әуе шарымен келген бала балаларға ризашылығын білдіреді: енді ол әуе шарымен емес, «Достық поезымен» саяхатқа шыққысы келетінін айтады. Ең бастысы — бұл жолы жалғыз емес, достарымен бірге саяхаттағысы келеді.
7) Ұжымдық жұмыс: «Достық поезы» панносы
«Голубой вагон» әнінің әуені ойнап тұрады. Балалар берілген суреттер ішінен саяхатта нағыз дос бола алады деп ойлағандарын таңдап, вагондардың бос терезелеріне жапсырады.
Талқылау сұрақтары
- Дос болу үшін қандай қасиеттер қажет?
- Сен бүгін кімге жақсы көңіл күй сыйладың?
- Көңіл күйді танудың қай тәсілі саған оңай болды?
Оқу нәтижесі
Балалар эмоцияларды ажыратуды бекітеді, өз ойын қимылмен әрі дауыспен жеткізуді үйренеді, ал ең маңыздысы — бір-біріне жақсылық пен жылылық сыйлаудың құндылығын сезінеді.
8) Қорытынды жаттығу: көтеріңкі көңіл күй сыйлайық
Оқу іс-әрекетіміз аяқталуға жақын. Ендеше бір-бірімізге көтеріңкі көңіл күй сыйлайық: күлкі сыйлайық. Шын жүректен шыққан күлкі шуағы келесі кездескенімізше жүрегімізді жылыта берсін.