Еуропа халықтарының ағарту ісі мен әдебиетіСабақтың мақсаты

Сабақ жоспары

Еуропа халықтарының ағарту ісі мен әдебиеті (XV–XVII ғғ. бірінші жартысы)

Бұл сабақ XV–XVII ғасырдың бірінші жартысындағы Батыс Еуропада ағарту ісінің дамуын және гуманист-жазушылардың қоғам туралы көзқарастарын түсіндіруге бағытталған. Оқушылар мәтінмен және көрнекі материалдармен жұмыс істей отырып, елдердің даму ерекшеліктерін салыстыруға, қорытынды жасауға үйренеді.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: XV–XVII ғасырдың бірінші жартысындағы Еуропада ағарту ісінің дамуы және ұлы жазушылар шығармаларындағы қоғам туралы көзқарастар жөнінде түсінік беру.
  • Дамытушылық: оқушылардың логикалық ойлауын дамыту, шығармашылық ізденіске жетелеу.
  • Тәрбиелік: әр елдің даму ерекшелігін көре білуге, салыстыруға және өз елінің артықшылықтарын бағалай білуге тәрбиелеу.

Құралдар мен тәсілдер

  • Көрнекілік: карта, тақырыпқа байланысты суреттер, кестелер.
  • Әдістер: салыстыру сұрақтары, мәтінмен жұмыс.
  • Сабақ түрі: жаңа сабақты меңгерту.

Мұғалімнің кіріспе сөзі

XV–XVII ғасырдың бірінші жартысында Еуропа елдерінде ағарту ісі дами бастады. Діни мектептер көбірек ашылып, көптеген адамдар сол мектептерде оқып, сауатын ашты. Әл-ауқаты бар адамдар балаларын арнаулы білім беретін оқу орындарына беріп, белгілі бір мамандыққа баулыды.

Дәл осы кезеңде Батыс Еуропада гуманист-жазушылар шоғыры қалыптасты. Олар католик шіркеуінің және феодалдық құрылыстың кемшіліктерін батыл сынап, теңдік пен еркіндікке негізделген қоғам туралы ойларын шығармаларында көтерді.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу, қатысымды тексеру, сабақтың мақсат-міндеттерін қысқаша хабарлау.

II. Жаңа сабақты түсіндіру

  • Кестемен жұмыс
  • Картамен жұмыс
  • «Сандар да сөйлейді» ойыны
  • «Тұлғаны таны» ойыны

Кестемен жұмыс: гуманист-жазушылар

Төмендегі кестені толтыру арқылы әр автордың дәуірін, елін, негізгі шығармаларын және көтерген идеяларын салыстырыңыз.

Жазушы Өмір сүрген кезеңі мен елі Шығармалары Негізгі идеялары
Томас Мор
Мигель де Сервантес
Уильям Шекспир
Франсуа Рабле

Картамен жұмыс

Аталған жазушылар өмір сүрген мемлекеттерді картадан тауып, көрсетіңіз. Әр елдің тарихи-мәдени жағдайына қысқаша сипаттама беріңіз.

«Сандар да сөйлейді» ойыны

Төмендегі жылдар мен сандық деректер қай оқиғаға, тұлғаға немесе шығармаға қатысты екенін анықтаңыз.

1478 10 жыл 6 сағат 1516 1547 1575 5 жыл 15 жыл 1605 1564 37 пьеса 1616 1494 1532 1553 1903 1917 1938

«Тұлғаны таны» ойыны

Мұғалім сипаттамалар береді, оқушылар сипаттама қай тұлғаға қатысты екенін анықтайды және дәлел келтіреді (өмірбаяны, шығармалары, дәуірі).

Қорытынды бөлім: «Кім жылдам?»

Сұрақтарға қысқа әрі дәл жауап беріңіз. Әр жауапты фактімен (шығарма атауы, оқиға, жыл, ел) негіздеуге тырысыңыз.

  1. 1. Лондон қаласында дүниеге келген ағылшын гуманист-жазушысы кім?
  2. 2. 37 пьеса және көптеген өлеңдер жазған ұлы жазушы кім?
  3. 3. Алжирде 5 жыл тұтқында болған жазушы кім?
  4. 4. «Гаргантюа мен Пантагрюэль» шығармасының авторы кім?
  5. 5. «Оп-оңай байисың, сөйтіп губернатор боласың» деген уәдемен жорыққа шыққан кейіпкер кім?
  6. 6. «Қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған арал» тіркесі қай шығармада/қай ойда кездеседі?
  7. 7. Әуелде әскерге астық жинаушы, кейін қарыз жинаушы болған тұлға кім?
  8. 8. Әкесінің жолын қуып, заңгер болған кім?
  9. 9. «Бұл елге ине тәрізді қылдырықтай болып келіп, әп-сәтте суыр тәрізді семіреді» деген сипаттама қай ел туралы?
  10. 10. «Жауыздық барлық жерді жайлаған, ол сенім, әділет, сүйіспеншілік сияқты сезімдердің бәрін уландырып отыр. Менің айналамнан көріп отырғанымның бәрі — жексұрындық» деген сөз қай жазушыға тән?

Үй тапсырмасы

Тақырыпты оқу. Кестені толықтырып келу: әр авторға кемінде бір шығарма және бір негізгі идея жазу.