Қазақша рефераттар

Орта ғасырлардағы Қытайдың саяси құрылысы

Саяхат сабақ Орта ғасырларға саяхат Тарих

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Орта ғасырлардағы Қытай мемлекеті, оның саяси құрылысы және діннің таралуы туралы тарихи мәлімет беру.

Дамытушылық

Ой-пікір мен көзқарасты қалыптастыру, өз ойын еркін айтуға және тарихи оқиғаларды талдай білуге үйрету.

Тәрбиелік

Еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • XI–XVI ғасырлардағы Қытай мен Жапонияның саяси картасы
  • Тірек-сызбалар және қосымша материалдар

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды түгелдеп, олардың зейінін сабаққа аудару. Бүгінгі сабақта «Орта ғасырларға саяхат» жасаймыз. Сынып екі топқа бөлінеді.

2) Сұрақ-жауап сайысы (өткен тақырыптар бойынша) — «Кім жылдам?»

№ Сұрақ Жауап
1 Жапонияда мұрагерлік жер қалай аталады? Сеэн
2 Жүз жылға тең келетін уақыт өлшемі? Ғасыр
3 Славян әліпбиінің негізін салушылар? Кирилл мен Мефодий
4 Көшпелі арабтарды қалай атаймыз? Бәдәуилер
5 Орта ғасырлардағы шіркеу соты қалай аталады? Инквизиция
6 Христиандардың қасиетті қаласы? Иерусалим
7 Мұсылмандардың қасиетті қаласы? Мекке
8 Рим Папасының иелігі қалай аталады? Ватикан
9 Орта ғасырлардағы салық түрі? Барщина
10 Тұйық шаруашылық қалай аталады? Натуралды шаруашылық

3) Үй тапсырмасын тексеру: Жапониядағы феодалдық құрылыс

Сәйкестендіру тесті арқылы негізгі ұғымдарды қайталау.

Терминдер

  1. 1.Самурай
  2. 2.Дайме
  3. 3.Сеэн
  4. 4.Микадо
  5. 5.Сегун
  6. 6.Император

Сипаттамалар

  • A)Ең жоғарғы билік
  • Ә)Әскери адамдар
  • Б)Жаңа әлеуметтік топ
  • В)Ең ірі феодалдар
  • Г)Мемлекет иесі, мұрагер
  • Д)Жер иеліктері

«Цифрлар сөйлейді»

1192, 1428, 1199, 36, 67, 1532, 1483, 1573, 1592, 265

Ескерту: Оқушылар осы сандардың қандай оқиғалармен байланысты екенін түсіндіреді.

Үй тапсырмасының қорытындысы: әр топтың жауабы бойынша ұпайлар есептеледі.

4) Жаңа сабақ: Орта ғасырлардағы Қытай мемлекеті

Бүгінгі саяхатымыздың бағыты — Қытай. Негізгі мақсат: Қытайдың шаруашылығы, жер иеліктері, саяси құрылысы және діннің таралуын түсіну.

Жоспар

  1. 1Қытай — ежелден егіншілікпен айналысқан ел.
  2. 2Қытайдағы жер иеліктері.
  3. 3Орта ғасырлардағы Қытайдың саяси құрылысы.
  4. 4Діннің таралуы.

Шаруашылық және география

Қытай жерінде құлдық қоғам ыдырағаннан кейін феодалдық қатынастар орныға бастады. Ел аумағы Ұлы Қытай қорғанынан Оңтүстік Қытай теңізіне дейін созылып, шаруашылығы жақсы дамыған өңірлерді қамтыды: Хуанхэ мен Янцзы өзендері аңғары, сондай-ақ Сычуань және Шаньдун аймақтары.

Картамен жұмыс: аталған өңірлерді картадан көрсетіп, олардың шаруашылықтағы маңызын талдау.

Қытайда суармалы егіншілік кең дамыды. Қытайды бүгінге дейін «Жібек елі» деп атауының себебі — жібек құртын өсіру дәстүрі өте ерте қалыптасқан. Қытай мен Батыс Еуропаны байланыстырған сауда жолы Ұлы Жібек жолы деп аталады.

Қолөнер де жоғары деңгейде болды: қыш ыдыстар, қола және темір бұйымдар сыртқа шығарылды.

Жер иеліктері

Қытайда жер иелігінің екі түрі болды:

  • Мемлекеттік жер: император қолындағы жер мемлекет меншігі саналды.
  • Үлестік жер: шаруаларға бөлінген жер үлесі болды.

Әр шаруаға 120 му жер берілген. 1 му = 0,06 га.

Императорға қызмет еткен адамдарға да жер беріліп отырды.

Саяси оқиғалар мен әулеттер (қысқаша хронология)

IV ғасыр басы

Феодалдық бытыраңқылықты пайдаланып, солтүстіктегі ғұн тайпалары шабуыл жасады.

311 жыл

Лоян қаласы басып алынды.

316 жыл

Чанъань қаласы басып алынды.

589 жыл

Қытайда біртұтас феодалдық мемлекет құрылды. Янь Цзянь император болды.

Суй әулеті

616 жылға дейін билік құрды.

Тан әулеті

618–907 жылдары елді басқарды.

Сун әулеті

960–1279 жылдары билікті сақтап, елді біріктіруге ықпал етті.

Орта ғасырлардағы Қытайдың саяси құрылысы

Басқару жүйесінің өзегінде император тұрды. Оған кеңсе және әртүрлі мекемелер бағынышты болды.

Жоғарғы билік

Император

Басқару аппараты

Кеңсе

Әскери сала

Әскери басшылар

Сарай қызметі

Сарай қызметшілері

Бақылау

Тексеруші палата

Әкімшілік

Шенеуніктер

Діннің таралуы

IV–V ғасырларда Қытайда будда діні кең тарады. Дінді уағыздап, таратудың негізгі орталығы — будда храмдары болды. Буддизм адамдарды сабырлы болуға, шыдамдылыққа шақырды.

«Ойлан тап» тапсырмасы

  1. 1 Қытайлықтар өз елін «аспан асты елі» дейді. Ал өзге халықтар оны қалай атайды? (English: China)
  2. 2 Мемлекеттің астанасы: Пекин.
  3. 3 Қытай жазуы қалай аталады?
  4. 4 Мемлекеттің туын тап.

Жаңа сабақты бекіту

  1. Б.з. I ғасырында Қытайда қандай дін тарай бастады?
  2. Қытайда жер иеліктері неше түрге бөлінді?
  3. Шаруашылықтың негізгі түрі қандай болды?

Үй тапсырмасы және бағалау

Үй тапсырмасы

«Орта ғасырлардағы Қытай мемлекеті» тақырыбын оқу.

Бағалау

Екі топтың жинаған ұпайларын есептеп, жеңімпаз топты анықтау. Бағаларды күнделікке қою.