Қазақша рефераттар

Өлеңнің құрылысына талдау

Сабақ жоспары • «Фантазия»

Мақсаттар: поэзия арқылы қиял мен шындықтың байланысын ашу

Білімділік

Оқушыларды қазақтың біртуар ақыны Мұқағали Мақатаевтың бай шығармашылық әлемімен таныстыру, жас ұрпақты поэзия нәрімен сусындату. Өлең арқылы қазақ ауыз әдебиетіндегі қиял-ғажайып ертегілердің бүгінгі шындықпен сабақтастығын көрсету және ұлттық құндылықтарды таныту.

Дамытушылық

Сөйлеу мәдениетін дамыту, өз ойын еркін әрі жүйелі жеткізуге дағдыландыру. Ізденушілік қабілетін арттыру, ғылыми қызығушылыққа жол ашу және шығармашылық жұмыстарды орындауға үйрету.

Тәрбиелік

Поэзияны сүйе отырып, халық әдебиетінің мол мұрасын құрметтеуге тәрбиелеу. Қасиетті құндылықтарды қадірлеуге, сөздің киесін сезінуге баулу.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1 Сәлемдесу.
  2. 2 Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру.
  3. 3 Топқа бөлу: үш түсті кәмпит арқылы. Қызыл — I топ, Сары — II топ, Жасыл — III топ.

2) Үй тапсырмасын сұрау: «Доп лақтыру»

Оқушылар орнынан тұрады. Алғашқы сұрақты мұғалім қояды да, бір оқушыға доп лақтырады. Допты қағып алған оқушы жауап береді және келесі оқушыға жалғастырады.

Сұрақтар

  • Өлеңдегі басты қаһарман кім?
  • Абылай қандай бейне ретінде көрінеді?
  • Ер Төстік қандай кейіпкер?

3) Ой қозғау

«Фантазия» ұғымын оқушылармен бірге ашу:

қиял ертегі арман сиқыр

4) Жаңа сабақ

Мұқағали Мақатаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы видеоролик көрсету.

Мұғалім: «Енді “Фантазия” өлеңінің мәтінімен танысайық» (кітаппен жұмыс).

  1. Мұғалім жатқа оқиды.
  2. Екі оқушы мәнерлеп оқиды.

5) Мағынаны тану: «Түртіп алу» стратегиясы

Әр топқа кесте таратылады. Оқушылар өлеңнен таныс және таныс емес сөздерді теріп жазады.

Таныс сөздер

  • Жеті қат жер
  • Жеті қат аспан
  • Қиял
  • Ертегі
  • Ғаламаттар

Таныс емес сөздер

  • Галилей

    Еуропалық ғалым, аспан денелерін зерттеген.

  • Коперник

    Еуропалық ғалым, Жер мен ғарыш құрылымы туралы ілімді дамытқан.

Талқылау сұрақтары

  1. 1 «Жеті қат жер асты» ұғымын қалай түсінесіңдер? Қай ертегіде кейіпкер жер астына түседі?
  2. 2 Аспанға ұшу нені білдіреді? Ақынның ойларын қазіргі заманмен қалай байланыстырар едіңдер?

6) Топтық жұмыс

Өлеңнің тақырыбы мен идеясын ашу

Негізгі ойды дәлелдермен негіздеу, қиял мен шындықтың байланысын көрсету.

Өлең құрылысына талдау

Шумақ, тармақ, ұйқас түрі мен ырғақ ерекшеліктерін анықтау.

Әдеби-теориялық ұғымдар

Көркемдегіш құралдарды тауып, олардың қызметін түсіндіру.

Сабақты қорытындылау

7) Ой толғаныс: «Қиял шамы» (эссе)

Әр топқа шам беріледі. Оқушылар шамға қарап, қиялына ерік беріп, нені байқағанын және қандай ой түйгенін қысқаша эссе түрінде жазады.

Мұғалімнің қорытынды сөзі

Сабақ барысында «Есіңе мені алғайсың» әні орындалып тұрады.

Абай: «Өлді деуге бола ма, айтыңдаршы, Өлмейтұғын артына сөз қалдырған...»

Мұқағали — мәңгі тірі. Оның жырлары уақытпен бірге жасай береді. Бүгінгі сабақ аяқталғанымен, алда өлеңдерін оқып, талдауды жалғастырамыз. Нағыз тума таланттың екі өмірі бар: бірі — шектеулі өмір, екіншісі — мәңгілік өмір. Мұқағалидың фәни өмірі аяқталғанымен, мәңгілік шығармашылық ғұмыры жалғасып келеді.

Бағалау

Оқушылардың мәнерлеп оқуы, талдауы, топтық жұмысқа қатысуы және эссе мазмұны негізінде бағалау жүргізіледі.

Үй тапсырмасы

«Фантазия» өлеңін жаттап келу.

Ескерту

Сабақ мазмұны оқушылардың жас ерекшелігіне қарай бейімделеді: сұрақтардың күрделілігі, мәтін талдаудың тереңдігі және шығармашылық тапсырма көлемі реттеледі.