Жиембет жырау
7-сыныпқа арналған қазақ әдебиеті пәні бойынша күнтізбелік-тақырыптық жоспар
Төменде оқу жылы бойынша тоқсандарға бөлінген тақырыптар мен шығармалар тізімі берілген. Мақсат — әдеби мұраны жүйелі оқыту, негізгі идеяларды терең түсіндіру және оқушының көркем мәтінді талдау дағдысын дамыту.
1-тоқсан
18 сағат
Көне күндерден жеткен жәдігерлер
- Орхон–Енисей ескерткіштері
- Күлтегін жыры
- Ел тәуелсіздігі үшін күрескен батырлар
- Күлтегін жазба ескерткіші
- Ғажайып туынды — «Күлтегін»
- «Мәңгілік ел» — мәңгілік мұрат
Жыраулар мұрасы
- Жиембет жырау: «Еңсегей бойлы ер Есім» толғауы
- «Әмірің қатты, Есім хан…»
- Қазтуған жырау: «Туған жермен қоштасу» толғауы
- «Атамекен — қонысым»
- Жиембет пен Қазтуған: «Жыраулардан сөз туған»
«Қыз Жібек» жыры
Эпостық мұрадағы махаббат, сұлулық, парасат және халық даналығының көріністерін талдау.
- «Жадымда жыр боп жатталды»
- Сұлулық пен парасаттың жыршысы
- Атадан қалған асыл сөз
- «Жібектің жайын сұрасаң…»
- «Сұлу Жібек бар ма екен?»
- Ғашықтық жөні бір бөлек
- Қазақ халқының даналығы көрініс тапқан жыр
2-тоқсан
14 сағат
«Толғауы тоқсан қызыл тіл»
Зар заман әдебиетінің идеялық өзегін түсіну, ақын сөзіндегі дәуір шындығын талдау.
- Шортанбай Қанайұлы: «Зар заман» толғауы
- «Мына заман, қай заман?»
- «Зар заман» толғауы — дәуір шындығы
- Шортанбай Қанайұлы: «Зар заман» өлеңі
- «Зар заман» — тар заман
- Шортанбай мен Мұрат жырларының үндестігі
Айтыс өнері және азаттық рухы
- Сүйінбайдың Қатағанмен айтысы
- Сөздің пірі — Сүйінбай
- Айтыстың ақиығы
- Сүйінбай — достық дәнекері
- Сөз бастаған хас жүйрік
- Жыр тұлпары — Сүйінбай
- Ж. Жабаев: «Зілді бұйрық» өлеңі
- Азаттық үшін күрес
3-тоқсан
20 сағат
«Балалар мен үлкендер»: М. Жұмабаев
«Батыр Баян» поэмасы бойынша идея, образ және тарихи таным.
- Баянның батырлығы
- Алашқа аян
- Ашу түбі — кейіс
- «Күңіреніп көкірегі нар қобыздай…»
- Ерлерді ұмытпаса, ел де ұмытпас
М. Әуезов: «Көксерек»
Табиғат пен адам қатынасы, мінез қақтығысы, тартыс динамикасы.
- Үйірін тапқан Көксерек
- Ақ қасқыр мен Көксерек
- Аты шулы тоғыз қасқыр
- Жалғыз жортуыл
- Көксерек пен Аққасқаның айқасы
Соғыс тақырыбы және адам тағдыры
- Қ. Қайсенов: «Жау тылындағы бала» повесі
- Сұрапыл соғыс азабы
- Қазақ баласының тағдыры
- Барлаушы Серік
- С. Сарғасқаев: «Тәмпіш қара» повесі
- Әдеппен сөйлеп, әдеттен
- «Атымды адам қойған соң…»
- Досы көпті жау алмайды
- Ата мұраң — асыл қазынаң
4-тоқсан
16 сағат
Рух пен тәуелсіздік идеясы
- М. Шаханов: «Нарынқұм зауалы» поэмасы
- Әке — балаға сыншы
- Әке үкімі
- Қайсарлық пен өр рухтың символы
- Махамбеттің соңғы сөзі
- Т. Медетбек: «Тәуелсізбін» өлеңі
- «Тудық біздер көрінбейтін бұғаумен»
- «Тәуелсізбін — мен бүгін!»
Отбасы, сабақтастық және рухани мұра
- Т. Әбдіков: «Қонақтар» әңгімесі
- Көп күттірген қонақтар
- Әке — бала — немере
- Қайтуға асыққан ұл
- Құлазыған көңіл
Әлем әдебиетімен байланыс
- А. С. Пушкин: «Ескерткіш» өлеңі
- А. С. Пушкин және қазақ әдебиеті
- «Тіл біткен жүрер менің атымды атап…»
Қорытынды
Бұл жоспар 7-сынып оқушысына көне жазба мұралардан бастап эпостық жырлар, зар заман поэзиясы, айтыс өнері, прозалық туындылар мен тәуелсіздік идеясын арқау еткен шығармаларға дейінгі әдеби кеңістікті кезең-кезеңімен таныстырады.
Жоспарды жүктеу/қолдану кезінде мектептің оқу кестесіне сай сағаттарды нақтылап, бөлімдер арасындағы байланыс пен қайталау жұмыстарын алдын ала белгілеу ұсынылады.