Деңгейлік тапсырмаларды орындау арқылы өзіндік ізденістерін қалыптастыру
Қызылорда облысы, Шиелі кенті, №48 Ә. Қоңыратбаев атындағы орта мектеп
Математика–информатика пәні мұғалімі: Уашев Мырзағали
Математика, 5-сынып
Ондық бөлшекке бөлуге есептер шығару
Сабақтың мақсаты
Деңгейлеп оқыту арқылы оқушылардың есеп шығару барысындағы ойлау мәдениетін нығайту, назар мен есте сақтауды дамыту, әрі пәнге қызығушылықты арттыру көзделеді.
Білімділік
- Есептерді шығаруда логикалық ойлауды жүйелі дамыту.
- Есте сақтау мен зейін қою қабілеттерін күшейту.
- Практикалық дағдыларды қалыптастырып, пәнге қызығушылықты арттыру.
Тәрбиелік және дамытушылық
- Деңгейлік тапсырмалар арқылы өздігінен ізденуді қалыптастыру.
- Сын тұрғысынан талдау жасай білуге тәрбиелеу.
- Бір-біріне көмектесіп, топпен бірлесіп, тату жұмыс істеуге баулу.
- Ойлау қабілетін дамытып, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Сынып тазалығына көңіл бөлу.
- Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.
Үй тапсырмасын тексеру
№1146 есеп — ауызша тексеру
Өткен тақырыптарды еске түсіру арқылы жаңа тақырыпқа көпір құру.
Қайталау сұрақтары
- 1 Ондық бөлшектерді қосу ережесін тұжырымда.
- 2 Ондық бөлшектерді көбейту ережесін тұжырымда.
- 3 Ондық бөлшекті 10, 100, 1000, т.с.с. көбейту ережесін айт.
- 4 Ондық бөлшекті натурал санға бөлу үшін не істеу керек?
- 5 Ондық бөлшекті 10, 100, 1000, ... сандарына бөлу ережесін тұжырымда.
- 6 Ондық бөлшекті ондық бөлшекке бөлу үшін қандай әрекеттер орындалады?
Ондық бөлшектерді бөлу: негізгі бағыттар
Бөлу амалын орындауда кездесетін жағдайларды жүйелеу оқушыға дұрыс ережені жылдам таңдауға көмектеседі.
Ондық бөлшекті ондық бөлшекке бөлу
Бөлгішті натурал санға айналдыру үшін үтірді оңға жылжытып, бөлінгіштің үтірін де дәл сондай орынға жылжытамыз.
Ондық бөлшекті натурал санға бөлу
Бөлу бағаны бойынша орындалады; бөліндідегі үтір бөлінгіштің үтірімен бір сызықта қойылады.
10, 100, 1000, ... сандарына бөлу
Үтірді солға разряд санына қарай жылжытамыз: 10 — 1 орын, 100 — 2 орын, 1000 — 3 орын. Қажет болса, сол жақтан нөлдер қосылады.
Ондық бөлшектер әлеміне саяхат
Ондық бөлшектер натурал сандарға ұқсас әрі есептеулер жүргізуге ыңғайлы болғандықтан, ғылымда, өндірісте және күнделікті өмірде кеңінен қолданылады.
Әл-Каши және алғашқы жазбалар
Ондық бөлшектерге амалдар қолдану туралы алғаш рет Ортаазиялық ғалым әл-Каши «Арифметика кілті» (1427) еңбегінде жазған.
Үтір арқылы ажырату
Ондық бөлшектің бүтін бөлігін бөлшек бөлігінен үтірмен ажыратуды Шотландия математигі Дж. Непер (1550–1617) және неміс астрономы И. Кеплер (1571–1630) енгізген.
Ресейдегі оқулық дәстүрі
Ресейде Л. Магницкий 1703 жылы жарық көрген «Арифметика» оқулығында ондық бөлшектер туралы кеңінен баяндаған.
Бұл мәліметтер ондық бөлшектердің тек есеп шығару құралы ғана емес, математикалық ойдың даму тарихындағы маңызды тақырып екенін көрсетеді.