Темір және оның қосылыстары (слайд)Сабақтың мақсаты
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға темірдің периодтық жүйедегі орны, атом құрылысы, физикалық және химиялық қасиеттері туралы толық түсінік беру; оның қосылыстары жөніндегі білімді тереңдетіп, бекіту.
Дамытушылық
Жоспарды пайдаланып, өз бетінше жауап беру дағдысын қалыптастыру. Арнайы ұйымдастырылған оқу-танымдық жағдайлар арқылы тұлғаның танымдық қабілеттерін — қызығушылығын және ойлауын — дамыту.
Тәрбиелік
Пәнге қызығушылықты арттыру арқылы еңбекқорлыққа, білімге құштарлыққа тәрбиелеу.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
Жаңа сабақты түсіндіру
Темір өсімдіктерде, жануарларда және адам ағзасында кездеседі. Ол ең алдымен оттекті тасымалдауға және организмде электрон алмасу процестерін қамтамасыз етуге қатысады. Темір жеткіліксіз болған жағдайда қаназдық (анемия) дамуы мүмкін.
Адам ағзасындағы темір
≈ 4 г
Темірдің шамамен 65%-ы қанда болады.
Тәуліктік айналым
≈ 6 г
Ағзада тәулігіне шамамен 6 г темірдің айналымы жүреді.
Қан құрамындағы үлес
32%
Сүтқоректілер қанында темірдің үлесі туралы дерек: 32%.
Темір жетіспеушілігінің алдын алу
- Құрамында темірі мол тағамдарды тұтыну: алма және әртүрлі жеміс-жидектер.
- Нәруызға бай сүт өнімдерін қолдану: сүт, айран, құрт.
- Темір тұздарын және (мүмкіндік болса) ешкі сүтін пайдалану.
- Көкбауырда ферритин деп аталатын, құрамында темірі бар зат кездеседі (дерек: 24%), сондықтан оны тағам ретінде қолдану пайдалы деп есептеледі.
Маңызды ескерту
Кофені шамадан тыс көп ішпеу керек: ол темір иондарының сіңірілуін шамамен 40% төмендетуі мүмкін.