Ақылды тыңдай білудің өмірдегі маңыздылығын, ақылды тыңдай білу іскерліктерін дамыту
Сабақ жоспары
Тақырып: Ақылды тыңдай білу де — өнеге
Мақсаты
«Дұрыс әрекет» құндылығы туралы мәлімет беру.
Ресурстар
- үнтаспа
- қиылған жүрекшелер
- бейнематериал
Міндеттері
- Оқушыларға «дұрыс әрекет» құндылығының мәнін түсіндіру және оның адам өміріндегі маңызын ашу.
- Ақылды тыңдай білудің өмірдегі маңызын ұғындыру, тыңдай білу дағдыларын дамыту.
- Қамқорлық, ізеттілік, кішіпейілділік, сыйластық қасиеттерін көрсете білуге тәрбиелеу.
- Ойға тоқу, қорытынды жасау, өмірлік ұстаным қалыптастыруға бағыттау.
Ұйымдастыру кезеңі
Сабақ тыныштық пен зейінділік орнатудан басталады. Оқушылар денесін тік ұстап, тыныс алуды реттеп, назарын ішкі күйге бағыттайды.
Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу ұстаңыздар. Аяқ-қолыңызды айқастырмаңыз. Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.
Елестету
Күн нұры төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап бара жатқанын елестетіңіз. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі бар. Ол нұрдың әсерімен баяу ашыла бастайды.
Балғын, таза гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңыз бен тілегіңізді тазалап, жүрегіңіздің «қауызын» ашады. Нұр сәулесі бойыңызға жайлап тарайды, біртіндеп күшейе түседі.
Нұрды оймен қолдарыңызға түсіріңіз: қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашады. Қолымыз тек жақсы, ізгі істер жасайды және баршаға көмектеседі.
Нұр аяқтарыңызға тарасын: аяқтарыңыз сәуле шашып, сізді жақсылық жасауға апаратын орындарға жетелейді. Олар нұр мен махаббаттың құралына айналады.
Нұр аузыңызға, тіліңізге тарасын: тіліңіз тек шындықты және ізгі сөздерді айтады. Нұр құлақтарыңызға бағытталсын: құлақтарыңыз тек жақсы сөзді, әсем әуенді естиді.
Нұр көздеріңізге жетсін: көзіңіз жақсылықты көріп, әр нәрседен жақсыны табады. Басыңыз түгел нұрға бөленіп, санаңызға тек сәулелі, ізгі ой келеді.
Нұр күшейіп, шұғылаға айналып, денеңізден шығып, жан-жағыңызға тарайды. Осы нұрды туыстарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз.
Уақытша түсініспей, ренжісіп жүрген адамдарға да нұр жолдаңыз: олардың жүрегі де нұрға толсын. Нұр бүкіл әлемге — барлық адамдарға, жан-жануарларға, өсімдіктерге, барлық тіршілікке таралсын.
Ойша қайталаңыз:
Мен нұрлымын… Нұр менің ішімде… Мен — Нұрмын.
Осы Нұр, Махаббат және Тыныштық күйінде аз сәт отыра тұрыңыз. Енді нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз: нұрға толы әлем — сіздің жүрегіңізде. Осы әсем күйді сақтаңыз.
Жаймен көзіңізді ашыңыз. Рахмет. Кім өз әсерімен бөліскісі келеді?
Үй тапсырмасын тексеру
Мәтін / нақыл
«Қорада малың болсын, көшеде талың болсын.»
С. Ақаев
Талқылау сұрақтары
- «Қорада малың болсын, көшеде талың болсын» деген сөзді қалай түсінесіңдер?
- Сыныптастарыңның жауаптары сендерге қандай ой салды?
- Әкенің өсиетінің негізгі мәні неде?
- Балалардың әке сөзін тыңдай білгенінің арқасында қандай нәтижеге жеткенін өз ойыңмен түсіндір.
- Өмірдің мәні неде? Өмірлік ұстанымдарың туралы ой бөліс.
Дәйексөз
«Ата-анаңның ақылы — сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы — сарқылмайтын көлмен тең.»
Халық мақалы
Бағыттаушы сұрақ
Осы дәйексөзге сүйенсек, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы не туралы болуы мүмкін?
Жауап: ақыл және ақылды тыңдай білу туралы.
Жаңа сабақ
Бүгінгі тақырып: «Ақылды тыңдай білу де — өнеге». Ақылды тыңдау — жай ғана есту емес, ойға тоқу, мәнін түсіну және іс-әрекетпен дәлелдеу.
Әңгімелеу
«Өнегелі өмір өсиеті» (бейнематериал).
Назар аудару
Көру барысында маңызды ойларды белгілеу, кейіпкерлердің әрекетіне баға беру ұсынылады.
Талдау сұрақтары
- Балаға «Абай» есімін қоюдың себебі неде?
- Абай атасына қандай сұрақ қойды?
- Атасының жауабы қандай болды?
- Ата-әжесі Абайдан қандай үміт күтті?
- Ақылды тыңдау, ойға тоқу, іспен дәлелдеу неге маңызды?
- Адамға дұрыс жолды таңдау үшін не қажет?
- Өз ойыңнан сұрақ туындаса, оған жауап іздеп көр.
Ойын
«Мен ақылды баламын, өйткені…» — әр оқушы сөйлемді жалғастырып, өз дәлелін айтады.
Шығармашылық жұмыс
Ұйымдастыру
Оқушыларды түстер арқылы топқа бөлу.
Тапсырма
«Ақыл шыңына жету» тақырыбында мақал-мәтелдердің мағынасын ашып, топпен қорғау.
- Мағынасын түсіндіру
- Өмірден мысал келтіру
- Қорытынды жасау
- Топтық қорғау
Топпен ән айту
«Мен сүйемін»
Әні: В. Питерцев · Сөзі: С. Жарқынбек
Мен сүйемін анамды,
Ізгілік пен адалдыққа баулыды.
Мен сүйемін әкемді,
Қорған болған, өзіңдей асылды.
Қайырмасы
Мен сүйемін елімнің кең даласын,
Мақтанышым өмірде бір өзіңсің.
Мен сүйемін, мен сүйемін туған жер,
Бақ-дәулеттің сыйы болған өзісің.
Мен сүйемін тауымды,
Баурайынан мөлдіреген нәр ақты.
Мен сүйемін елімді,
Тілеуменен бір өзіңе бақытты.
Мен сүйемін досымды,
Жақсылықты ортақ бізге тіледі.
Мен сүйемін бәріңді,
Мақтанышпен сүйе бергім келеді.
Үй тапсырмасы
Оқу
«Қызғаныштың кесірі» — Ж. Байбұланованың шығармасын оқу.
Дәптермен жұмыс
Берілген тапсырмаларды орындау, қысқаша қорытынды жазу.
Соңғы тыныштық сәті
Баяу әуен қойылады. Оқушылар денесін тік ұстап, көзін жұмып отырады.
Мұғалімнің мәтіні
Бүгінгі сабағымызды еске түсірейік. Жақсыны естіп, жақсы сөз айтып, бәріміздің көңіл күйіміз көтерілді. Ісіміз де, сөзіміз бен ойымыз сияқты, ізгі болатынына сенемін. Сабақта көрініс тапқан жақсы қасиеттер жүрегімізде сақталып, іс жүзінде жүзеге ассын.
Жақсы ой ойлайық, жақсы сөз сөйлейік, жақсы іс жасайық!
Осындай тыныштықта сәл отыра тұрайық. Қандай жан тыныштығы! Енді жайлап көздеріңді ашуға болады.
Сабақ барысын талқылау
Не ұнады?
Қай бөлім ерекше әсер қалдырды? Неліктен?
Не үйрендің?
Ақылды тыңдау туралы қандай қорытынды жасадың?
Қалай қолданасың?
Бүгінгі ойды күнделікті өмірде қалай жүзеге асырасың?