Қазақша рефераттар

Мұғалімдерді шеңберге тұрғызу

Ұстаздарға арналған тренинг: кіріспе

Армысыздар, құрметті қонақтар! Бүгін мектебімізде өтіп жатқан семинарға қош келдіңіздер. Қатысушыларды шеңберге тұрғызамыз. Бұл жай ғана шеңбер құру емес: бойымыздағы ауырлықты артқа тастап, денемізді жеңілдетіп, ортақ көңіл күйге келеміз.

Нұсқаулық: Көздеріңізді жұмыңыздар. Тынысыңызды бірқалыпқа келтіріп, назарды ішкі тыныштыққа бағыттаңыз.

1) Тыныштық сәті

Өзімізді самғап ұшқан құс сияқты сезініп, қуанышқа бөленеміз. Енді бір сәтте сіз таудан сарқырап, тау мен тастың арасынан өзіңізге жол тауып келе жатқан мөлдір су іспеттес боласыз.

  • Таудан құлап аққан су арнасынан асып, кең де жазық далада еркін ағып жатқан өзенге айналады.

  • Сіз сәбиді аялап отырған ананың бақытын сезінесіз.

  • Буырқанған теңіз төрінде кемесін алға бастап келе жатқан капитанның қуанышын елестетіп көріңіз.

  • Сіз өз күшіңізге ғана емес, адал ісіңізге де сенесіз. Қиындықтан тайсалмай, жеңіске жетемін деп нық тұрасыз.

Негізгі ой

Ыстық қайрат, нұрлы ақыл және жылы жүрек — сіз үшін алынбайтын қамал жоқ екенін еске салады.

Ішкі ниет сөздері

Шаттық пен қуаныш, достық пен махаббат, бақыт пен жақсылық әлеміне нық қадам басып, іштей мына сөздерді айтыңыз:

Өмір, мені жалғандықтан шындыққа, қараңғыдан жарыққа жетеле.

Еңбек етсем, ертеңгі бақытыма сенемін!

Мақсатыма жеткізер уақытыма сенемін!

Достық іспен қасты да жеңеріме сенемін!

Ақыл, сана, біліммен өнеріме сенемін!

Арым таза, ақ көңіл адалдыққа сенемін!

Абыройлы, ақ ниет, адамдыққа сенемін!

Жанарымда өшпейтін алау отқа сенемін!

Бақыт пен береке басыма қонарына сенемін!

Өзімді өзім сүйген соң, махаббатқа сенемін.

Енді көзімізді ашамыз да, шеңбердегі ортақ ықылас пен жинақылықты сақтай отырып келесі тапсырмаға көшеміз.

2) «Сіз қандай жұмыскерсіз?» тапсырмасы

Келесі жаттығу «Сіз қандай жұмыскерсіз?» деп аталады. Қатысушыларға аттың сұлбасы бейнеленген сурет ұсынылады. Міндетіңіз — суретті аяқтау: жануардың сыртқы мүшелерін толықтырып, айналасын әсемдеу. Атқа «қажетті жағдайды» жасаңыз.

Түсіндіру (шартты интерпретациялар)

Нәтиже психологиялық диагноз емес. Бұл — өзін-өзі байқауға арналған ойындық рефлексия.

1) Негізгі бөліктеріне басымдық берсеңіз

Егер сіз аттың негізгі сыртқы бөліктеріне (жалына, тұяғына, құйрығына) көбірек мән берсеңіз, сіз еңбексүйгішсіз, бірақ іскерлік қырыңыз толық ашылмаған болуы мүмкін.

2) Бет-әлпетіне көбірек назар аударсаңыз

Егер сіз көзін, аузын, мұрнын, кекілін және басқа да ұсақ мимикалық бөлшектерін ерекше мұқият салсаңыз, жұмысты қиялмен, сезіммен қабылдайсыз. Елестету қабілетіңіз белсенді, бірақ үміт пен жоспар кейде құбылмалы болуы ықтимал. Егер жас болсаңыз — бұл тәжірибе жинақтаумен орнығады; ересек болсаңыз — сіздің дара қасиетіңіз болуы мүмкін.

3) Әрбір түгін, ұсақ-түйекті толық салуға тырыссаңыз

Бұл — аңғарымпаздықтың белгісі. Қарқынды жұмыс істегенді ұнатасыз, өзіңізге де, өзгеге де талап қоясыз, ұқыпты әрі ұстамдысыз. Сізге сенім артуға болады: бастаған істі аяқсыз қалдырмайсыз. Дегенмен, кейде ұсақ-түйекке шектен тыс мән беру командалық жұмысты қиындатуы мүмкін.

4) Атты көгалға, егістікке орналастырып, өз атыңызды жазсаңыз

Сіз өзіңізге ыңғайлы ортада жұмыс істеуге ұмтыласыз, тәуелді болғанды ұнатпайсыз. Сонымен бірге, өзіңізге сеніп тапсырылған жауапкершілікті бағалайсыз.

5) Ауыздық немесе ертоқым салсаңыз

Бұл сіздің қысыммен жұмыс істеуге үйреніп қалғаныңызды көрсетуі мүмкін. Кейде «солай болуы тиіс» деген қағидаға бағына салуға бейімсіз. Егер атты жетелейтін жіп тым ұзын болса, ауыр немесе қолайсыз жағдайда да жұмыс істей беруге дағдыланғаныңыз байқалады; тіпті басқа баламаны елестету қиын болуы ықтимал.

6) Аттың үстіне адам бейнесін салсаңыз

Сіз берілген нұсқауды орындауға үйренгенсіз, өз бетінше бастама көтеру дағдыңыз толық қалыптаспаған болуы мүмкін. Нақты бағыт-бағдар мен айқын тапсырма берілгенін ұнатасыз.

3) «Лабиринт» (жіптік курс) ойыны

«Лабиринт» ойын-жаттығуын ұсынамын. Бұл тапсырма ұжымдағы сенімділікті арттыруға, бір-біріне қолдау көрсетуге үйретуге, сондай-ақ көшбасшылықты байқап көруге көмектеседі.

Қажетті құралдар

  • Мата (керіп ұстауға ыңғайлы)
  • Маркер (көп бұрылысты жолдар салу үшін)
  • Шағын дөңгелекше (жолмен қозғалатын белгі)

Өткізу тәртібі

  1. Топ матаны керіп, екі қолмен ұстап тұрады.
  2. Нұсқаушы белгі бергеннен кейін мата үстіндегі шағын дөңгелекшені матаны тең ұстай отырып жылжытып, лабиринт жолымен жүргізесіздер.
  3. Ойын барысында сөйлеуге болмайды.
  4. Егер біреу сөйлеп қойса немесе дөңгелекше жолдан шығып кетсе, тапсырма қайта басталады.
  5. Жаттығу толық аяқталғанша жалғасады.

Қорытынды түйін

Бұл ойынның негізгі мағынасы — нәтижеге тек бірлесе әрекет еткенде ғана жетуге болатынын сезіндіру. Үндемей келісу, бір ырғаққа түсу, жауапкершілікті бөлісу — ұжымдық жұмыстың өзегі.

Педагогтарға арналған тренинг: қысқа қорытынды

Бұл тренинг үш бағытты қатар қамтиды: ішкі тыныштық пен сенім (визуализация), өзін-өзі байқау (шығармашылық тапсырма) және ұжымдық келісім (үнсіз топтық ойын). Қажет болса, әр бөлімнен кейін қысқа рефлексия сұрақтарын қосуға болады: «Не сездіңіз?», «Не қиын болды?», «Командада не көмектесті?».