Қасиетті құс
Жас биологтар сайысы (6–7 сыныптар арасында)
Мақсаты
Оқушылардың алған білімдерін тереңдету, белсенділігі мен қызығушылығын арттыру, өз бетінше жұмыс істеуге баулу. Сондай-ақ шапшаңдықты, ұжымдастықты, өз ойын еркін жеткізе білуді және шығармашылық қабілетті дамыту.
Сайыс кезеңдері
-
1-кезең. Ұйымдастыру
Топтың атауы, ұраны және төсбелгісін таныстыру.
-
2-кезең. Үй тапсырмасы
«Тамаша табиғат аясында» тақырыбы бойынша салынған суретті қорғау.
-
3-кезең. «Кім жылдам?»
Әр топ сұрақтарға жедел жауап береді (әр дұрыс жауап — 1 ұпай).
-
4-кезең. «Алтын дорба»
Дорба ішінен жұмбақ таңдап, шешуін табу.
-
5-кезең. Ермексазбен жұмыс
Әр топтан екі оқушы бір жануар мен бір құстың мүсінін жасайды.
-
6-кезең. Сөзжұмбақ шешу
Командалық жұмыс арқылы сөзжұмбақты шешу.
-
7-кезең. «Кім өнерлі?»
Әр топтан бір сайыскер үлестірмеден тапсырма алып, мәтінді оқып, образға еніп, қимылмен көрсетеді.
-
8-кезең. «Жалғастыр»
Мақал-мәтелдердің жалғасын табу.
-
9-кезең. «Ең... ең... ең...»
Табиғат пен тірі ағзаларға қатысты «ең» сипатындағы сұрақтар/тапсырмалар.
-
10-кезең. Эссе жазу
«Құстар — біздің досымыз» немесе «Жануарлар әлемі» тақырыптарының біріне эссе жазу.
Ұйымдастыру және топтар
1-топ: «Жапырақ»
Биология
Жапырақ — таза ауаның қоймасы,
Таза ауа — жанға дауа, қазынасы.
Ағаш егіп, ұрпаққа мирас етсек,
Алармыз бір Алланың мың сауабын!
Жапыраққа зор мән беріп қарайық:
Жапырақ тұр Күн нұрынан нәр алып.
Жапырақтан бөлінетін оттегі
Тазартады ауамызға таралып.
«Кім жылдам?» сұрақтары (15)
- Жапырақ дегеніміз не? Өсімдіктің өсу мүшесі.
- Жапырақтың сыртқы құрылысы қандай? Тақта және сағақ.
- Жапырақ қандай қызмет атқарады? Ауадан көмірқышқыл газын және суды сіңіреді, артық суды буландырады, газ алмасады, органикалық заттарды қорға жинайды, көбеюге қатысады.
- Жапырақ тақтасының пішіндері қандай? Бүйрек, жебе, ромб, жүрек, қылқанды.
- Алғаш жасушаны көрген ғалым кім? Роберт Гук.
- Микроскоптың көзбен көруге арналған бөлігі? Окуляр.
- Жасушаның көбеюіне қатысатын бөлігі? Ядро.
- Ең ұзақ өмір сүретін құс? Қарға.
- Ең үлкен ұшатын құс? Африкалық дуадақ.
- Түнде ұшатын құс? Жапалақ.
- Барсакелмес қорығы қай облыста орналасқан? Қызылорда облысы, Арал ауданы.
- Өсімдіктің жер асты мүшесі қалай аталады? Тамыр.
- Жануарларды зерттейтін ғылым? Зоология.
- Қасиетті құс? Үкі.
- Күнге тура қарай алатын құс? Бүркіт.
2-топ: «Гүл»
Биология
Гүл — дүниенің көркі.
Гүл — жердің көркі.
Гүл — әдеміліктің символы.
Гүл — нәзіктіктің белгісі.
Гүл — көңіл ашады.
Аппақ гүлдер шаршағанда ырғалып,
Гүлге ұқсап демалам.
Қанатымды бір қағып,
Гүлдей болып жайқалам.
«Кім жылдам?» сұрақтары (15)
- Гүл дегеніміз не? Көбеюге қажетті жыныс мүшелері бар, бұтақтанбайтын, түрі өзгерген, қысқарған өркен.
- Гүлдің көбеюіне қатысатын бөлімдері? Аталық және аналық.
- Гүл бөлімдеріне нелер жатады? Табаны, сағағы, тостағанша, күлте жапырақша, аталық, аналық.
- Гүлсерік дегеніміз не? Тостағанша мен күлте жапырақша.
- Қосжынысты гүл дегеніміз не? Бір гүлде аналық пен аталықтың бірге орналасуы.
- Мысықтың күшігін қалай атайды? Марғау.
- Қай құста ұя болмайды? Көкек.
- Қорғалжын қорығы қайда орналасқан? Ақмола облысы, Қорғалжын ауданы.
- Жынысты көбею дегеніміз не? Аталық және аналық жыныс жасушаларының қосылуы.
- Гүлді өсімдіктердің жемістері қандай 2 топқа бөлінеді? Құрғақ және шырынды.
- Биология нені зерттейді? Тірі ағзаларды.
- Өрмекшіде қанша аяқ бар? 8.
- Ең ірі жеміс? Асқабақ.
- Күнге ең жақын ғаламшар? Меркурий.
- Қазақстан елтаңбасында бейнеленген жануар? Пырақ.
4-кезең: «Алтын дорба» жұмбақтары
Бұл кезеңде дорба ішінен жұмбақ алынып, оның шешуі табылып айтылады.
Дәмі де жоқ, түсі де жоқ, пайдаланбас кісі де жоқ.
Жауабы: Су
Жерге қазық қақтым, басына айдар тақтым.
Жауабы: Сәбіз
Қалың киім ұнатады, шешіндірсең жылатады.
Жауабы: Пияз
Кішкентай ғана бойы бар, айналдырып киген тоны бар.
Жауабы: Қой
Ерте тұрады, жар салады.
Жауабы: Қораз
Іші жұмсақ, сырты қатты, еті қызыл, сүті тәтті.
Жауабы: Қарбыз
Терісі бар, жүні жоқ. Жүрегі бар, ізі жоқ.
Қанаты бар — ұшпайды, су астында қыстайды.
Жауабы: Балық
Сопақша көк өңі бар,
Пайдалы, мөлдір сөлі бар.
Піскен кезде жияр — оның аты...
Жауабы: Қияр
5-кезең: Ермексазбен жұмыс
Әр топтан екі оқушы шығып, ермексаздан бір жануар және бір құстың мүсінін жасайды.
Ақпарат
- Аймақ
- Қостанай облысы, Науырзым ауданы
- Мектеп
- Дәмді орта мектебі
- Жетекші мұғалім
- Искакова Мендеш Қабдоллақызы (химия-биология)