Оңайынан баста
Түлектерге кеңес: ҰБТ-ға қалай тиімді дайындалуға болады?
ҰБТ — білімді ғана емес, тәртіпті, уақытты басқаруды және стресс кезінде жинақылықты тексеретін маңызды кезең. Төмендегі кеңестер дайындықты жүйелеуге, материалды жақсы бекітуге және тест күні өзіңді сенімді ұстауға көмектеседі.
Дайындықты дұрыс ұйымдастыру
1) Қолайлы оқу орнын дайында
Үстел үстіндегі артық заттарды алып таста. Қажетті кітаптарыңды, дәптерді, қағазды, қарындаш пен қаламды өзіңе ыңғайлы етіп ретте.
Бөлме интерьеріне сары және күлгін түстерді аздап қосуға болады: бұл түстер зейін мен интеллектуалдық белсенділікті арттыруға көмектеседі. Мысалы, осы түстердегі бір суретті іліп қою жеткілікті.
2) Айқын жоспар құр
Алдымен өз ырғағыңды анықта: сен таңертең өнімді жұмыс істейтін “бозторғайсың” ба, әлде кешке сергек болатын “жапалақсың” ба? Соған қарай оқу уақытын таңда.
- Әр күнге нақты жоспар жаса: “аздап оқимын” емес, тақырыптар мен бөлімдерді белгіле.
- Ең қиын, әлсіз тақырыбыңнан баста. Егер бұл тым ауыр болса — қызықты әрі түсінікті бөлімнен бастап, қарқынға кір.
3) Дайындық пен демалысты кезектестір
Жұмыс пен үзілістің тиімді үлгісі: 40 минут оқу + 10 минут үзіліс. Үзілісте ыдыс жуу, гүл суару, душ қабылдау немесе жеңіл сергіту жаттығуларын жасауға болады.
4) Барлығын жаттап алуға тырыспа — түсініп, қорыт
Оқылған материалды бекіту үшін қағазға сызба, схема, қысқа жоспар жасап отыр. Мұндай конспектілер қайталауды тездетіп, маңыздыны еске түсіруге көмектеседі.
5) Тестпен тұрақты жұмыс істе
Бір пән бойынша мүмкіндігінше әртүрлі тесттерді қарап, өзіңді жиі тексер. Бұл сенің тест құрылымдарының алуан түріне үйренуіңе көмектеседі.
Секундомер қолданып, тапсырмаларға кететін уақытты өлше. Уақытты сезіну — тест күні сенімділікті арттырады.
6) Психологиялық дайындық: ойды дұрыс бағытта ұста
Дайындық кезінде “тестті орындай алмаймын” деген ойға жол берме. Керісінше, ойша өз жеңісіңді елестет: сенімділік — дағды сияқты қалыптасады.
7) Қайталау үшін арнайы күн қалдыр
Бір күніңді толық қайталауға арна: жалпы материалды шолып, әсіресе өзіңе қиын тақырыптарды қайта оқы.
ҰБТ қарсаңындағы соңғы күн
Көпшілік “соңғы бір күн бәрін толық меңгеруге жетпей қалады” дейді. Бұл — қате түсінік. Соңғы күні өзіңді титықтатпа: демал, серуенде, душ қабылда. Ең маңыздысы — ұйқыңды қандыру.
Тестілеу — өз қабілетің мен мүмкіндігіңді көрсететін бір түрдегі “күрес”. Оған сергек әрі дені сау күйде келген дұрыс.
Құжат пен керек-жарақ
- Тест орталығына кемінде 30 минут ертерек келуге тырыс.
- Өзіңмен бірге жеке куәлік/төлқұжат, рұқсатнама және бірнеше қара сиялы қалам ал.
Тест кезінде: тактика және зейінді басқару
1) Өзіңді тепе-теңдікке түсір
Дайындық кезеңі артта қалды. Бір-екі минут тыныстап, бойыңды жина. Бланкті толтырған соң және түсініксіз тұстарды нақтылап алғаннан кейін айналаңдағы адамдарды ұмытуға тырыс: сен үшін маңыздысы — тапсырмалар мен уақыт қана.
2) “Асықпай тездет”: сапаны жоғалтпа
Уақыттың шектеулі болуы жауап сапасына әсер етпеуі тиіс. Жауап бермес бұрын сұрақты екі рет оқып, нақты не сұрап тұрғанын толық түсін.
3) Оңайынан баста
Бірден көп ойлануды қажет ететін сұрақтарға байланып қалма. Алдымен өзің жақсы білетін, жеңіл тапсырмаларды орында. Бұл қобалжуды азайтып, жұмыс ырғағына тез кіруге көмектеседі және күшіңді қиын сұрақтарға сақтайсың.
4) Қиын сұрақты уақытша қалдыра біл
Қиын әрі түсініксіз сұрақтарды өткізіп, кейін қайту — дұрыс стратегия. Есіңде болсын: тестте міндетті түрде сен жауап бере алатын сұрақтар бар.
5) Сұрақты соңына дейін оқы
Асығыстық сұрақтың алғашқы сөздеріне қарап, жалғасын ойша “толықтыруға” әкелуі мүмкін. Бұл тіпті оңай сұрақтан қате жібергізеді.
6) Тек алдыңдағы тапсырмаға назар аудар
Жаңа тапсырмаға өткенде алдыңғысын ойдан шығарып таста. Тест тапсырмалары бір-бірімен байланыспайды: алдыңғы сұрақтағы ой келесі сұраққа кедергі келтіруі мүмкін.
Бұл тәсілдің жақсы жағы да бар: егер бір сұрақты білмесең, келесісін міндетті түрде білетініңе сенім береді. Әр жаңа тапсырманы балл жинаудың жаңа мүмкіндігі деп қабылда.
7) Жою әдісін қолдан
Кейбір тапсырмаларда нұсқалардың ішінен қате жауаптарды алып тастау арқылы дұрыс жауапқа жақындайсың. Сонда бес нұсқаның бәрін емес, мысалы, екі ықтимал жауаптың төңірегінде ойлану жеңілдейді.
8) Екі айналым жоспарла
Уақыттың бір бөлігін міндетті түрде қалдыр: алдымен барлық жеңіл сұрақтарды қарап шығу — бірінші айналым, кейін бастапқыда қиын көрінген сұрақтарға қайта оралу — екінші айналым.
9) Міндетті түрде тексер
Соңында жауаптарыңды қайта тексеруге, кемінде бір мәрте көз жүгіртіп шығуға уақыт қалдыр.
10) Білмесең — ықтимал дұрысқа жақынын таңда
Дұрыс жауапқа толық сенімді болмасаң, интуицияңа сүйенуге болады. Дегенмен ең қисынды, ең дұрысқа жақын нұсқаны таңдауға тырыс.
11) Көңіліңді түсірме
Барлық тапсырманы орындауға талпын, бірақ тәжірибеде бұл әрдайым мүмкін бола бермейтінін ұмытпа. Тест тапсырмалары жоғары деңгейге есептелген; сен орындаған бөліктің өзі жақсы нәтиже болуы әбден ықтимал.
Сәттілік тілейміз!
Жүйелі дайындал, өзіңе сен, уақытты дұрыс басқар, ал тест күні сабыр сақта. Сенің қолыңнан келеді.