Дамытушылық: теориялық білімдерін іс - жүзінде (практика) шығармашылықпен дамыту, макраме тоқу туралы алған білімдерін, дағдыларын нығайту
Сабақтың тақырыбы
Макраме тоқу технологиясы
Сабақтың мақсаты
А) Білімділік
Макраме тоқудың әдіс-тәсілдерін меңгерту; оны өздері орындап көріп, нәтижесін қорытындылауға, жұмысты жоспарлауға үйрету.
Б) Дамытушылық
Теориялық білімді тәжірибеде шығармашылықпен қолдануға бағыттау; макраме бойынша алған білім мен дағдыларды нығайту.
В) Тәрбиелік
Өнер адамдарын құрметтеуге, әсемдікті бағалауға, ұқыптылық пен төзімділікке баулу; эстетикалық талғамы дамыған, ой-өрісі кең тұлға тәрбиелеу.
Сабақтың форматы мен әдістері
Сабақтың түрі
Панорамалық сабақ
Сабақтың әдістері
- Түсіндірмелі
- Иллюстративті
- Топпен жұмыс
- Сарамандық жұмыс
Көрнекілік және құрал-жабдықтар
Сабақтың көрнекілігі
- Тоқылған дайын бұйымдар
- Буклет
- Нұсқау картасы
- Тест-карточка
Көрнекті құрал-жабдықтар
- Шнур, тесьма, тоқыма жіптер, арқан, синтетикалық шнур және басқа да түрлі жіптер
- Жартылай жұмсақ жастықша немесе станок
- Тоқуға арналған крючок
- Қайшы, сантиметрлік лента
Иллюстративтік схема
Тоқудың шартты белгілері (түйіндер мен өрнектердің белгіленуі).
Пәнаралық байланыс
Сабақтың жоспары
| Кезең | Уақыты |
|---|---|
| 1) Ұйымдастыру кезеңі | 2 минут |
| 2) Өткенді пысықтау | 8 минут |
| 3) Жаңа сабақ (теориялық бөлім) | 25 минут |
| 4) Түс үйлесімділігі туралы (бейнелеу пәні мұғалімінің түсіндірмесі) | 5 минут |
| 5) Макраме құрылымы және өлшемдері (математика пәні мұғалімінің түсіндірмесі) | 5 минут |
| 6) Сарамандық жұмыс | 30 минут |
| 7) Қорытындылау | 7 минут |
| 8) Бағалау | 2 минут |
| 9) Үй тапсырмасы | 3 минут |
| 10) Жұмыс орнын жинау | 3 минут |
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сыныптағы оқушылардың қатысуын анықтау.
- Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
- Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру.
2) Өткенді пысықтау
Оқушылардың білімін жан-жақты тексеру мақсатында сұрақтар қойылады:
- Қолөнердің қандай түрлерін білесіңдер?
- Макраме туралы не білесіңдер?
- Тоқыма мен макраменің айырмашылығы неде?
- «Макраме» сөзінің мағынасы қандай?
- Үйге берілген тапсырманы кім орындап келді?
3) Жаңа сабақ
Қызығушылықты ояту
Сабақты бастамас бұрын сөзжұмбақ шешу арқылы оқушылар екі топқа бөлінеді. Одан кейін өнер туралы мақал-мәтелдер арқылы тақырыпқа кіріспе жасалады.
Сабақтың негізгі тақырыбы
Жазық байлау арқылы шахмат өрнегін тоқу
Теориялық мазмұн
- Макраме өнеріне шолу.
- Макраме туралы аңыз.
- Жұмысқа дайындық кезеңдері.
- Құрал-жабдықтарды дайындау.
Практикаға дайындық
- Өрнек пен түйіндердің тоқылу әдістері.
- Жіпті дайындау.
- Жіп ұзындығын есептеп, өлшеп қырқу.
- Тоқу процесін орындау.
Мазмұндық кіріспе: өнердің орны
Қазақ халқының қолөнері өз тарихымен бірге өсіп, біте қайнасып келе жатқан бай қазына. Бұл мұра тек қазақ халқына ғана тән емес, Орта Азия және Ресей халықтарының өнерімен де өзара сабақтасып жатады.
Өнердің бастауы — халық. Халықсыз өнер, өнерсіз халық жоқ. Оны жаңғыртып, өмірде қолдану — біздің перзенттік парызымыз.
Макраме туралы аңыз және тарихи түсінік
Түйіндеп тоқу өнері — мыңдаған жылдар бойы атадан балаға жалғасып келе жатқан қолөнердің бір түрі. Екі жіпті бір-біріне байлау қажеттілігі туған сәтте алғашқы түйін пайда болып, соның негізінде бұл өнер дамыған.
Ертеде аңшылар аң терілерінен және өсімдік талшықтарынан тұрмысқа қажетті төсеніштер мен жабдықтар тоқыған. Адамзат дамуы барысында бұл өнерге көзқарас әртүрлі болды: кей кезеңдерде түйіндеп тоқуға тыйым салынған, ал кей халықтар, керісінше, түйіннің пайда әкелетініне сенген.
Тарихи дерек
Кей дәстүрлерде түйін тағдырмен байланысты деп қабылданған: тоқылған әрі шешілген түйіндер адам өміріндегі оқиғалармен астасады деген түсінік болған. Христиан дәстүрінде түйіндеп тоқылған амулеттерді тағуға рұқсат берілмеген кезеңдер де кездеседі.