Архимед күші дененің ығыстырып шығарған СҰЙЫҚТЫҢ салмағына тең

Сабақ туралы мәлімет

Физика пәні мұғалімі: Бәтімова Қаламқас Аманкелдіқызы. Сынып: 7-сынып. Сабақ тақырыбы: «Қысым» тарауын қайталау.

Білімділік мақсаты

Оқушылардың білімін тексеру, белсенділігін арттыру, өз жетістігін сезінуге мүмкіндік беру және әлсіз тұстарын сын көзбен бағалауға үйрету.

Дамытушылық мақсаты

Тарау бойынша меңгерген ұғымдар мен шамаларды жүйелеу, есте сақтауды нығайту, ой-өрісті кеңейту және логикалық ойлауды дамыту.

Тәрбиелік мақсаты

Сабақ барысында дербестікке, пікір алмасуға, шығармашылыққа және өздігінен білім алуға тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

  • Сабақтың түрі: білімді тиянақтау
  • Сабақтың типі: аралас сабақ
  • Көрнекілік: интерактивті тақта, анықтамалық кітапша

Пәнаралық байланыс

Математика Информатика Биология

Сабақтың барысы

Кезеңдер

  1. I.Ұйымдастыру
  2. II.Үй тапсырмасын тексеру
  3. III.Өткен тақырыпты қайталау
  4. IV.«Сәйкесін тап?» (топтық тапсырма)
  5. V.Физикалық аспаптар
  6. VI.Эстафеталық білім картасы (картаны толтыру)
  7. VII.Сапалық есептер
  8. VIII.«Теру» стратегиясы
  9. IX.Есептер шығару
  10. X.Бекіту (сөзжұмбақ)

Топқа бөлу

1-топ

Паскаль

2-топ

Архимед

Блез Паскаль

Француз философы, жазушы, математик және физик. Еңбектері: «Арифметикалық үшбұрыштар туралы трактат», «Сұйықтардың тепе-теңдігі жайында трактат», «Ауа массасының салмағы туралы трактат» және т.б.

Архимед

Көне грек ғалымы, өнертапқыш, астроном және математик. Еңбектері: «Шар және цилиндр», «Жүзетін денелер туралы» және т.б.

Өткен тақырыпты қайталау: бос орындарды толықтыру

Тапсырма: сөйлемдердегі бос орындарға тиісті сөздерді қойып, Архимед күші мен Архимед заңын қайталаңыз.

  1. Сұйыққа (газға) батырылған денелерге Архимед күші әсер етеді.
  2. Архимед күші жоғары бағытталған.
  3. Архимед күші дененің ауадағы және сұйықтағы салмақтарының айырмасына тең.
  1. Архимед күші дененің ығыстырып шығарған сұйықтың салмағына тең.
  2. Архимед заңы мына түрде жазылады: FA = ρc · g · Vd
  3. Архимед заңы арқылы суда кемелер жүзеді.

Сапалық есептер (топтық жұмыс)

Әр топқа екі есептен беріледі. Мақсат — жауапты негіздеп, Архимед күшінің қай жағдайда қалай өзгеретінін түсіндіру.

I топ (Паскаль)

1) Неге теңіз суында өзен суына қарағанда жүзу жеңілірек?

Теңіз суы тұзды болғандықтан тығыздығы жоғары. Тығыздық артқан сайын Архимед күші де артады, сондықтан жүзу жеңілдейді.

2) Сүңгуір үйрек су бетінде қамыстың сабағынан ұя жасайды. Ұя жел қалай соқса, сол бағытта жүзіп отырады. Ұяны су бетінде қандай күш ұстап тұрады? Ұяның пішіні мен көлемі туралы не айтуға болады?

Ұяға су тарапынан Архимед күші әсер етеді. Ұяның көлемі мен пішіні оның салмағын теңестіретіндей, яғни ығыстырушы күшті жеткілікті беретіндей болуы қажет.

II топ (Архимед)

3) Сүңгуір үйрек суда жақсы сүңгиді. Ол ығыстырушы күшті қалай азайтады?

Ол денесінің көлемін кішірейтуге тырысады: қанаттарын денесіне қысып, ықшамдалады. Көлем азайса, ығыстырылған су көлемі де азайып, Архимед күші төмендейді.

4) Арқаңмен жүзгенде өзіңді жеңіл сезінесің. Неге?

Арқаңмен жүзгенде дененің суға бататын бөлігі ұлғаяды, соның нәтижесінде ығыстырылған су көлемі артып, кері итеруші күш көбейеді.

«Теру» стратегиясы: дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажырату

Тапсырма: берілген тұжырымдарды «Дұрыс» және «Бұрыс» деп бөліп жазыңыз.

Бұрыс

  • Манометр — қан айналым жүйесіндегі қысымды өлшеуге арналған.
  • Атмосфераның ең төменгі қабаты — мезосфера.
  • Архимед заңы арқылы суда кемелер ұшады.

Дұрыс

  • Архимед заңы мына түрде жазылады: FA = ρc · g · Vd
  • Барометр — атмосфералық қысымды өлшеуге арналған құрал.
  • Қысымның негізгі өлшем бірлігі — паскаль.

Есептер шығару (кітаппен жұмыс)

29-жаттығу

  • №1 есеп
  • №3 есеп

Қорытынды бөлім

  • «Кім жүйрік?» — жылдам есеп (1 есеп)
  • Бекіту: сөзжұмбақ

Ескерту: «1-есептің толық нұсқасын жүктеу» жолы бастапқы мәтінде көрсетілгенімен, сілтеме берілмеген.