Ешкі төлі лақ

Халқымыздың төрт түлігі

Бабаларымыз төрт түлікке ерекше мән берген. Ол — әрі ас-ауқаты, әрі киімі, әрі көлігі. Қымыз — ем, ал мал — ағайын-туыспен жасайтын алыс-берістің де, тұрмыстың да тірегі болған. Сондықтан қазақ үшін төрт түлік — аса қымбат қазына.

Қазақ қай жерде кездессе де, бірін-бірі танысын не танымасын, «Мал-жан аман ба?» деп амандық-саулық сұрасқан. Бұл сөздің астарында тұрмысқа қажет байлықты ғана емес, береке мен тыныштықты да тілеген ниет жатыр.

Қазақтар малды тек пайдаланып қана қоймаған. Олар төрт түліктің бабын тауып бағып-күтудің жолын, қасиеті мен ерекшелігін жақсы біліп, тәжірибемен шыңдаған.

Малдың пірлері (ие-аталары)

  • Қой
    Шопаната
  • Жылқы
    Қамбарата
  • Ешкі
    Сексеката
  • Түйе
    Ойсылқара
  • Сиыр
    Зеңгібаба

Төлді қалай шақырады?

Төрт түліктің төлін шақыруға арналған дәстүрлі сөздер қазақтың тұрмыс-тіршілігімен бірге қалыптасқан. Әр төлдің өзіне тән шақыруы бар.

Қойдың төлі
Қошақан
Шақыруы

«Пұшайт, пұшайт!»

Ешкінің төлі
Лақ
Шақыруы

«Шөре, шөре!»

Жылқының төлі
Құлын
Шақыруы

«Құрау, құрау!»

Сиырдың төлі
Бұзау
Шақыруы

«Аухау, аухау!»

Түйенің төлі
Бота
Шақыруы
«Көс, көс!»