Қасым кім
Сабақ жоспары
Ахмет Әуезовтің «Жас Мұхтар» әңгімесі бойынша сабақ
Бұл жоспар оқушыларға Мұхтар Әуезовтің балалық шағын танытатын Ахмет Әуезовтің естелік-әңгімесі арқылы әдеби талдау дағдысын қалыптастыруға, өз ойын дәлелді жеткізуге және тұлғалық құндылықтарды ұғындыруға бағытталған.
Сабақтың типі
Дамыта оқыту сабағы
Сабақтың түрі
Жаңа білімді меңгерту
Әдістер
- Түсіндірмелі-көрнекілік
- Баяндау
- Ішінара іздендіру
- Топтастыру
- Кубизм стратегиясы
Құралдар
- Портрет, шығармалар жинағы
- Интерактивті тақта
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Мұхтар Әуезовтің өмірі мен шығармашылығы туралы мәлімет беру. Әңгіменің негізгі идеясын ашқызып, оқушы ойын жинақтатып, қорытынды жасатуға жетелеу.
Дамытушылық
Көркем мәтінді талдауға дағдыландыру. Оқушылардың өз ойын еркін жеткізу қабілетін, ынтасын және шығармашылық ізденіс белсенділігін дамыту.
Тәрбиелік
Жазушы тұлғасын үлгі ету. Кейіпкер бейнесі арқылы өмірді таныту, адамгершілік қасиеттерді сіңіру, имандылыққа және ата-ана қадірін түсінуге тәрбиелеу.
Сабақтың құрылымы
- Ұйымдастыру
- Үй тапсырмасын сұрау
- Өткен оқу материалын қорыту
- Жаңа сабақты түсіндіру
- Жаңа сабақты бекіту
- Жаңа сабақты қорыту
- Үй тапсырмасын беру
- Оқушылардың білімін бағалау
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
Оқушылар түгенделеді, сабаққа назар аударылып, жұмысқа дайындық ұйымдастырылады.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- Мұхтар Әуезовтің «Жетім» әңгімесінің мазмұнын айту.
- Мәтінге сүйеніп Қасымға сипаттама жазу.
III. Өткен материалды қорыту (сұрақ-жауап)
- Әңгіме неліктен «Жетім» деп аталған?
- Иса кім? Қасым кім?
- Иса Қасымға қиянат жасады ма?
- Табиғат балаға қалай көрінді?
IV. Жаңа сабақ
Ахмет Әуезов естелігінде Мұхтардың бала күнінен Абай тағылымын бойына сіңіргенін айтады:
«Мұхтар ес білгелі Абайдан үлкен тәрбие алды, үлгі-өнеге алды. Атам ескіше оқып, хат танып, әріпті жаза бастаған соң, Мұхтарға да, бәрімізге де Абай өлеңін, қара сөзін үйрете бастады…»
Бұл мәтін Ахмет Әуезовтің «Бала Мұхтар» естелік кітабынан алынған үзінді. Әңгіме Мұхтардың балалық шағын суреттейді. Шығарманың авторы — Мұхтардың інісі Ахмет Әуезов.
Тұлғалар туралы қысқаша мәлімет
- Ахмет Әуезовтің өмірі мен шығармашылығы туралы қысқаша таныстыру.
- Мұхтар Әуезовтің өмірі мен шығармашылығы туралы қысқаша таныстыру.
Негізгі акцент
Абайды әлемге танытқан — Мұхтар. Ал Мұхтардың өзін әлемге танытқан шығарма — «Абай жолы» эпопеясы. Эпопеяның тілдік қоры мен көркемдік қуаты ерекше, кейіпкерлер жүйесі кең. Осындай көлемді дүниеде сан алуан мінезді тұлғаларды диалог арқылы шынайы сөйлету — үлкен шеберліктің белгісі.
Оқу жұмысы
- Мәтінді мәнерлеп дауыстап оқу.
- Мәтінді тізбектей мәнерлеп оқу.
Кубизм стратегиясы (тапсырмалар)
Суреттеңіз
- Бала Мұхтар неліктен «Қоңыр қозы» атанған?
Зерттеңіз
- Мұхтарды кішкентай кезінде қалай атаған?
- М. Әуезов бала кезінен бастап нені оқып-үйренді?
- Атасының аты кім?
- Атасы қандай жырлар мен ертегілер айтып берген?
Салыстырыңыз
- Тақырып кім туралы?
- Мазмұндаушы кім (кім әңгімелейді)?
- Кейіпкерлер кімдер?
Қолданыңыз
- Естігенін ұмытпау үшін оқушы қандай болуы керек?
- Мәтін мазмұнын әңгімелеңіз.
- Мұхтар Әуезовтің шығармаларын атаңыз.
V. Жаңа сабақты бекіту
«Кейіпкер моделі» кестесі бойынша ауызша жауап беріп, кейіпкерлерге мінездеме беріледі.
| Кейіпкер | Мінездеме | Оқушы сезімі |
|---|---|---|
| Атасы | ||
| Ахмет | ||
| Мұхтар |
Сатылай кешенді талдау (жоспар)
- Авторы: ____________
- Тақырыбы: ____________
- Жанры: ____________
- Идеясы: ____________
- Кейіпкерлер: ____________
- Оқиға қалай басталды: ____________
- Оқиға немен аяқталды: ____________
VI. Дәптермен жұмыс (топтық тапсырма)
1-топ
Мұхтарға үйретілген Абайдың қара сөзінен үзінді тауып, дәптерге жазу.
2-топ
Мұхтар тыңдаған жырлардың атауларын анықтап, жазу.
3-топ
Оқу-білім туралы мақал-мәтелдер жазу.
VII. Жаңа сабақты қорыту
- Әңгіме неліктен «Жас Мұхтар» деп аталған?
- М. Әуезовтің қандай әңгімелерін білесіз?
- Абайдың өлеңдерін жатқа айтыңыз.
VIII. Үй тапсырмасы
- Жазушының өмірі туралы хабарлама жазып келу.
- Әңгімені оқып, түсінік айту.
- Абайдың қара сөздерін жаттау.
IX. Бағалау
Оқушылардың сабақ барысындағы жауаптары, мәтінмен жұмысы, талдау дәлдігі және топтық тапсырмаға қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.