Сабаққа келмеген оқушыларды анықтау
Сабақтың тақырыбы
5-сынып математика: «Ондық бөлшектер» тарауы бойынша қорытындылау сабағы. Сабақ саяхат формасында, ойын элементтерімен ұйымдастырылады және оқу мазмұнын табиғатты қорғау идеяларымен байланыстырады.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- «Ондық бөлшектер» тарауы бойынша алған білімді қайталау арқылы терең меңгерту.
- Ақпараттық және коммуникативтік құзыреттілікті дамытуға ықпал ету.
Дамытушылық
- Ойын элементтері арқылы жаттығуларды орындау шеберлігін жетілдіру.
- Ондық бөлшектерді көбейту және бөлу дағдыларын нығайту.
Тәрбиелік
- Қоршаған ортаны қорғауға, табиғатты сүюге тәрбиелеу.
- Туған өлкенің табиғатына қамқорлықпен қарауға баулу.
Негізгі оқу міндеттері
Дұрыс жауаптар үшін оқушыларға «Жасыл ел» жетондары беріледі.
Сабақтың форматы және ресурстар
Түрі мен типі
- Сабақтың түрі:
- Саяхат сабағы
- Сабақтың типі:
- Дәстүрлі емес сабақ
Әдістері мен формасы
- Сұрақ-жауап
- Деңгейлеп дамыта оқыту
- Ойын технологиясының элементтері
- Бірлескен ұжымдық іс-әрекет
Пәнаралық байланыс
Экология және дүниетану, қазақ тілі, информатика, геометрия.
Көрнекіліктер
- Слайд-презентация
- Гүл және жапырақ қималары
- Семантикалық карта
- Жетондар («Жасыл ел»)
Сабақтың барысы: экологиялық соқпақпен саяхат
Сабақ табиғатқа серуен идеясына құрылған. Серуендеудің басты шарты — көңіл күйдің көтеріңкі болуы.
1) Ұйымдастыру кезеңі (3 минут)
- Сәлемдесу, оқушылардың қатысуын анықтау.
- Оқушылардың сабаққа және сынып бөлмесінің дайындығын тексеру.
- «Көтеріңкі көңіл күй» психологиялық тренингі: әр оқушы парталас көршісіне жапырақшаға немесе гүлге жылы тілек жазып, сыйлайды.
2) Негізгі бөлім: тарауды қорытындылау
Кіріспе жұмбақ
Бүтін менен бөлшекті,
Үтірменен айырған.
Әп-әдемі жазылар,
Айтыңдаршы, қандай сан?
Жауап: ондық бөлшек.
Осыдан кейін оқушылар бүгінгі сабақтың мақсат-міндеттерін өздері тұжырымдайды: көбейту мен бөлуді жетілдіру, дөңгелектеу, арифметикалық ортаны табу.
Бағыт
Серуен экологиялық соқпақ бойымен өтеді. «Соқпақ» — жалғыз аяқ жол, белгілі бағытпен жүретін жол.
Орман
Орманның басты байлығы — ағаштар. Орман ұзақ уақыт өседі, сондықтан қамқорлық пен еңбекті қажет етеді.
«Қурап тұрған ағашты білім нәрімен суарайық» тапсырмасы: оқушылар ондық бөлшектерді қосу, азайту, көбейту, бөлу ережелерін (натурал санмен және ондық бөлшекпен) ауызша қайталайды.
Қоқысты жинау
Орманды ластайтын — адамдар. Қателікті түзету жолы — қоқысты жинау.
Әр «қоқысқа» жазылған есептерді оқушылар ауызша шығарып, табиғатты тазалау идеясына математикалық әрекет арқылы қатысады.
Қорық
Қорық — табиғатты, өсімдіктер мен жануарларды қорғау үшін арнайы қамқорлыққа алынған аумақ.
Оқушылар семантикалық картамен жұмыс істеп, қорықтың атауын табады.
Табылған қорық: Үстірт
- Орналасқан жері
- Маңғыстау облысы
- Құрылған мерзімі
- 1984 жыл
- Жер көлемі
- 223,28 мың гектар
Математикалық тапсырма
Жер көлемін ондық үлеске дейін дөңгелектеңдер: 223,28 → 223,3.
Қорық жануарлары: халықаралық деңгейде қорғалатын түр
Блок-схема бойынша есептеу жүргізіп, нәтижесіне қарай дұрыс жауап таңдалады.
Нұсқалар
- 1) Қабылан
- 2) Қарақұйрық
- 3) Қарақал
- 4) Үстірт арқары
Дұрыс жауап
1) Қабылан
Келесі аялдама: «Жасыл ел» ұйымы
2005–2007 жылдары Елбасының бастамасымен «Жасыл ел» жастар еңбек жасақтары құрылды. Олар орман шаруашылығын дамытуға, елді мекендерді көгалдандыруға және ағаш отырғызуға үлес қосады.
Есеп: барлығы неше ағаш отырғызылды?
Шырша — барлық ағаштың 0,36 бөлігі, емен — 0,12 бөлігі. Қайың саны еменнен 60-қа артық.
Белгілейік: барлық ағаш саны — x.
Шешуі
Шырша: 0,36x
Емен: 0,12x
Қайың: 0,12x + 60
0,36x + 0,12x + (0,12x + 60) = x
0,60x + 60 = x
x − 0,60x = 60
0,40x = 60
x = 60 : 0,4 = 150
Жауабы: 150 ағаш.
Келесі нысан: «Жерұйық» экологиялық орталығы
Экологиялық орталық аудан экологиясын және жекелеген табиғи нысандарды жан-жақты зерттейді, өсімдіктерді, құстар мен жануарларды өсіру ісімен айналысады. Сондай-ақ көптеген аурулардың себептерінің бірі — қолайсыз экологиялық жағдай екенін талқылауға мүмкіндік береді: ауаның, судың, топырақтың ластануы.
Деректер: ауа ластануы көрсеткіштері
| Аймақ | Көрсеткіш |
|---|---|
| Зауыт үстінде | 0,86 |
| Қаланың үстінде | 0,129 |
| Ауылдың үстінде | 0,01 |
| Өзен-көлдердің үстінде | 0,001 |
| Орманның үстінде | 0,0003 |
1) Қайсысы жағымды?
Орманның үстінде
2) Арифметикалық орта
0,2
3) Өзгеріс ауқымы
0,8597
Үй тапсырмасы
1) Есеп
Тиін шамамен 6 жыл жасайды. Бұл қоянның өмір сүру жасының 0,6-ына тең. Қоян неше жыл жасайды?
2) Зерттеу тапсырмасы
- Қазақстандағы қорықтар туралы мәлімет жина.
- Жинақталған мәлімет бойынша кесте құрастыр: қорықтың аты, жер көлемі, жуық мәні.
- Жер көлемін бүтінге дейін жуықтап, есепте.
Бағалау
Бағалау оқушылардың жинаған «Жасыл ел» жетондары арқылы жүргізіледі.
«3» бағасы
2–3 жетон
«4» бағасы
4–6 жетон
«5» бағасы
7 және одан көп жетон
Сабақты қорытындылау
Сабақ соңында оқушылар мына қорытындыларға келеді:
- Табиғатты қорғау керек.
- Ағаш отырғызу керек.
- Көктемде өз ауылымызды көркейтіп, тазалық жұмыстарын жүргізу керек.
- Табиғатты ластамау керек.
«Табиғатты аялайық, достар!»
Сабақ аяқталды. Сау болыңдар!