Электр зарядының сақталу заңы
8-сынып • Физика
Сабақтың тақырыбы: Денелердің электрленуі. Электр заряды. Электр зарядының сақталу заңы
Сабақ «Не? Қайда? Қашан?» форматындағы интеллектуалдық ойын арқылы ұйымдастырылады: оқушылар екі топқа бөлініп, сұрақтарға жауап беру арқылы ұпай жинайды. Жеңімпаз топ жиналған ұпай саны бойынша анықталады.
Білімділік мақсаты
Денелердің электрленуі, электр зарядының пайда болу себептері мен негізгі заңдылықтарын түсіндіріп, білім аясын кеңейту.
Дамытушылық мақсаты
Интеллектуалдық ойындар арқылы оқушылардың ой-өрісін, логикалық пайымдауын дамыту.
Тәрбиелік мақсаты
Ұжымда және топта жұмыс істеу мәдениетін қалыптастыру, өзара қолдауға тәрбиелеу.
Көрнекілік және ресурстар
- Интерактивті тақта
- Штатив, жіптер
- Фольга қағазы
- Тері және жүн түрлері
- Ұпайлық таратпалар және қосымша материалдар
Сабақтың құрылымы
I. Ұйымдастыру
Бүгінгі сабақ күнделікті форматтан өзгеше өтеді: сынып екі топқа бөлінеді. Алдымен үй тапсырмасына қатысты сұрақтарға жауап беріп, ұпай жинайсыздар. Сабақ соңында ұпай санына қарай жеңімпаз анықталып, бағаланады.
II. Үй тапсырмасы (ұпайлық сұрақтар)
- 10 ұпай
- Жылу алмасусыз жүретін процесс қалай аталады?
- 20 ұпай
- Озон қабаты қайда орналасқан және қандай қасиеттерге ие?
- 30 ұпай
- Іштен жанатын қозғалтқыш неше тактіден тұрады?
- 40 ұпай
- Шолпан планетасын кім анықтады, қашан және қайда орналасқанын қалай тапты?
III. Жаңа тақырыпты түсіндіру бағыттары
- 1 Дененің электрленуі дегеніміз не?
- 2 Үйкеліс дегеніміз не?
- 3 Электр заряды дегеніміз не?
- 4 Электр зарядының белгіленуі.
- 5 Аттас және әр аттас зарядтарды қалай ажыратамыз?
- 6 Зарядтың пайда болу жолдары.
- 7 «Тұйықталған» және «оқшауланған» ұғымдары.
- 8 Электр зарядының сақталу заңы.
- 9 Тәжірибелер.
«Оқы да тоқы!» бөлімі (қайталау сұрақтары)
- 10 ұпай
- Сергіту сәті.
- 20 ұпай
- Денелерді қалай электрлейміз?
- 30 ұпай
- Зарядтардың шартты белгісі қандай?
- 40 ұпай
- Электр заряды дегеніміз не?
- 50 ұпай
- Электр зарядының сақталу заңының формуласы қандай?
«Сен білесің бе?» (танымдық блок)
- 10 ұпай
- ҚР Тұңғыш Президенті қашан сайланды? — 1 желтоқсан 1991 ж.
- 20 ұпай
- 4 маусымда мемлекеттік рәміздер бекітіліп, 2 наурызда ҚР БҰҰ құрамына кірді — 1992 ж.
- 30 ұпай
- Елбасы күні қашан тойланады? — 1 желтоқсан (2012 жылдан бастап).
- 40 ұпай
- ҚР ұлттық валютасы — теңге қашан енгізілді? — 15 қараша 1993 ж.
- 50 ұпай
- ҚР тәуелсіздігін алғаш мойындаған мемлекет — Түркия.
«Иә / Жоқ» (жылдам тексеру)
-
10 ұпай: Аттас зарядтар бірін-бірі тартады.
Жоқ -
20 ұпай: Денелер үйкеліс арқылы электрленеді.
Иә -
30 ұпай: Әр аттас зарядтар бірін-бірі тартады.
Иә -
40 ұпай: «Электр» сөзі гректің «янтарь» сөзінен шыққан.
Иә -
50 ұпай: Тақтадағы сурет дұрыс бейнеленген.
Жоқ
Тәжірибелік ескерту
«Сурет дұрыс/бұрыс» тапсырмасы үшін мұғалім тақтадан схеманы немесе тәжірибе көрінісін көрсетеді, ал оқушылар зарядтардың өзара әрекетін талдап жауап береді.
«Әртүрлі» (кеңейтілген сұрақтар)
- 10 ұпай
- Найзағай ойнағанда бірінші нені қабылдаймыз: дыбысты естиміз бе, әлде жарқылды көреміз бе? Жауабы: Жарқылды көреміз, себебі жарықтың жылдамдығы өте үлкен (шамамен 300 000 км/с).
- 20 ұпай
- Неліктен біз ток өткізгішке қол тигізсек, ток ұрады, ал электр сымына қонған құсты ток ұрмайды? Жауабы: Құс әдетте бір ғана сымға (бір потенциал нүктесіне) қонады, сондықтан денесі арқылы потенциалдар айырымы болмайды.
- 30 ұпай
- М. В. Ломоносовтың досы Г. М. Рихман қандай қателікке жол берді? Жауабы: Қатты электр ұшқынының әсерінен 1753 жылы қаза тапқан.
- 40 ұпай
- Шашты тарақпен тараған кезде қандай құбылыс байқалады? Түсіндір. Жауабы: Шаш пен тарақ арасындағы үйкеліс нәтижесінде тарақ зарядталады (үйкеліс арқылы электрлену).
- 50 ұпай
- Зарядталатын денелерге мысал келтір. Жауабы: Үрленген шарлардың төбеге тартылуы; жібек көйлектің денеге жабысуы; қаламсапты шашқа үйкеп қағаз қиындыларын тарту және т.б.
Қорытынды және үй тапсырмасы
Қорытындылау
Топтардың жинаған ұпайлары есептеледі, нәтижесіне қарай орындар тағайындалып, бағалау жүргізіледі.
Үйге тапсырма
28-тақырып. №1 және №2 тапсырмалар.