Баяндамашылардың сөздері
Тәуелсіздік жылдарындағы қазақ әдебиеті: конференция-сабақ үлгісі
1991 жылғы 16 желтоқсаннан бастап қазақ әдебиеті «Тәуелсіздік» ұғымымен қатар жазыла бастады. Бұл кезең әдебиетке жаңа тыныс, жаңа есімдер және бұрынғы тақырыптарға жаңа көзқарас әкелді. Азат ойдың иелері болған қаламгерлер ел егемендігін жүрекжарды толғаныспен жырлап, ұлт рухын серпілтті.
Сабақтың мақсаты
- Білімдік
- Оқушыларға тәуелсіздік алған жылдардан бергі қазақ әдебиетіне келген жаңа есімдер мен шығармалар туралы жүйелі түсінік беру; әр шығарманың ел егемендігі төңірегіндегі ой-толғамын, тілегі мен жүрек үнін талдату.
- Дамытушылық
- Көркем шығарма оқуға қызығушылықты арттыру, талдау мәдениетін қалыптастыру, пікір айту дағдысын дамыту.
- Тәрбиелік
- Отансүйгіштік қасиеттерді орнықтыру; замандастар еңбегіне құрмет, ұлттық жетістіктерге мақтаныш сезімін ұялату; тәуелсіздік кезеңіндегі кітаптарды оқуға ынталандырып, ой-өрісті кеңейту.
Түрі
Ізденіс, шығармашылық жұмыс
Әдісі
Конференция-сабақ
Көрнекілігі
- Презентация
- Баяндамалар
- Кітап көрмесі
Бағалау қағидаты
Әр баяндаманың мазмұны, дерекпен жұмыс, ой тұтастығы, сөйлеу мәдениеті және талқылауға қатысу белсенділігі ескеріледі.
Сабақ барысы
- I Ұйымдастыру: оқушыларды топтастыра отырғызу; негізгі баяндамашы және оны толықтыратын баяндамашыларды белгілеу.
- II Кіріспе: мұғалім конференцияның өту тәртібі мен талаптарын түсіндіреді.
- III Баяндамалар: қатысушылар зерттеу жұмысын қорғайды.
- IV Пікірталас: сұрақ-жауап, дәлел мен тұжырымдарды салыстыру.
- V Қорытынды: конференцияны түйіндеу, баяндамаларға баға беру, үздік жұмыстарды атап өту.
Өту тәртібі және уақыт регламенті
Баяндамашыға берілетін уақыт
5 минут
Толықтырулар мен енгізулер
3 минут
Конференция барысында қазылар алқасы сайланып, әр баяндаманың мазмұны мен орындалу сапасын сараптайды. Қорытынды бөлімде үздік баяндамашылар аталып, әділ бағаланады.
Алқа төрағасы
________________
Мүшелері
________________
Кіріспе бөлім: мұғалім сөзі
Бүгінгі Қазақстан — бейбітшілік пен тұрақтылықтың мекені. Көшпенділердің рухын сақтаған Ұлы дала сан қилы тарихи оқиғаларды бастан өткерді. Қандай қиындық келсе де, халық еркіндікті аңсады. Тәуелсіздік — көп ғасыр бойы қазақ халқы көксеген арманның жүзеге асуы, мүдде мен үміттің жемісі, қазақстандық патриотизмнің айқын нышаны.
Қазақстан Республикасының Конституциясында көрсетілгендей, қазақстандық патриотизм — мемлекеттің негізін қалаушы ұстанымдардың бірі. Патриотизмнің бастауы отбасына және Отанға деген сүйіспеншіліктен, ел тарихын терең білуден, егемендік пен өркендеуге үлес қосқан аға буынның еңбегін түсіну мен құрметтеуден көрінеді.
(Әдістемелік дереккөз: «Тәуелсіздік толғауы» нұсқаулық материалдары)
Тәуелсіздік кезеңі әдебиетке не әкелді?
Тәуелсіздік жылдары әдебиетке жаңа есімдер келді — бұлар азат ойдың өкілдері. Олар қоғамдық санадағы өзгерістерді, ұлттық болмысты, тарихи жадыны, тіл мен діннің қадірін жаңа биікте сөйлетті.
Бұл кезеңде елдің экономикалық ахуалы күрделеніп, нарықтық қатынасқа көшу қарапайым халыққа ауыртпалық әкелді. Соған қарамастан әдеби жалғастық үзілген жоқ: аға буыннан қалған рухани эстафетаны сеніммен қабылдап, тұрмыстық қиындыққа мойымай, әдебиетке адал қызмет еткен қаламгерлер қалыптасты. Олар өтпелі кезеңнің қайсар сарбаздары ретінде сөз өнерін алға сүйреді.
Тәуелсіздікпен бірге ата-мекеніне қандастардың оралуы да рухани кеңістікті байытты. Салт-дәстүрді, тілді, дінді берік сақтаған ағайын қазақ әдебиетіне жаңа леп, тың тақырып, өзгеше үн қосты.
Сыныптық жұмысқа ұсыныс
Тақтадағы кестеге сүйене отырып, тәуелсіздіктің бірінші және екінші онжылдығында танылған ақын-жазушылардың аты-жөні мен шығармашылығы бойынша қысқаша таныстырылым дайындаңыз. Мақсат — авторлық стиль, негізгі тақырып және тарихи-әлеуметтік контекст арасындағы байланысты көрсету.