Қазақша рефераттар

Тақырып бойынша есептерді немесе проблемаларды шешу

Оқушы қызығушылығы — білім берудің басты шарты

Білім берудің негізгі шарты — оқу процесінде оқушылардың қызығушылығын арттыра отырып, оларды өздігінен білім алуға ынталандыру. Математика сабағында ойын элементтерін қолдану оқушының ой-өрісін кеңейтіп, танымдық белсенділігін күшейтеді. Тапқырлыққа баулып, зейін мен ойлау қабілетін дамытуда математикалық сөзжұмбақ шешудің маңызы ерекше.

Оқушылардың танымдық белсенділігін жетілдіруде, білім сапасын арттыруда топтық жұмысқа негізделген оқыту тиімді нәтиже береді. Ғылым мен техниканың қарқынды дамуы әрбір оқушыдан сапалы да терең білімді, икем мен дағдыны, шығармашылықпен жұмыс істеуді және ойлай білуді талап етеді.

Мақсат

Оқушылардың шығармашылық ойлауын қалыптастыру және ғылыми көзқарасын дамыту.

Әдіс

Арнайы педагогикалық тәсілдерді жүйелі қолдану арқылы белсенділік пен дербестікті күшейту.

Нәтиже

Өз бетімен білім алу дағдыларының дамуы және оқуға тұрақты қызығушылықтың қалыптасуы.

Өздігінен жұмыс — шығармашылықтың бастауы

Оқушының өз бетімен жұмыс істеу дағдысы пәнге деген қызығушылық пен қажеттіліктен туындайды. Өз білімін жетілдіруге талпынған оқушы дербестігін нығайтып, шығармашылық белсенділігін арттырады. Оқыту барысында алған білім кейін оны қолдануға ұласып, біртіндеп шығармашылық әрекетпен үйлеседі.

Назарда ұсталатын қағида

Алдымен математика сабағында оқушылардың шығармашылық қызметін қалыптастыруға бағыт беретін тақырыптарды таңдап алу қажет. Ол үшін оқушының деңгейін анықтап, дарынды оқушыны тану маңызды.

Дарынды оқушыны анықтау: үш тірек

Дарынды оқушыны анықтауда төмендегі үш мәселені қатар ескерген жөн: оқушыны зерттеу, оқушыны қызықтыратын тақырыптар және пәнге деген қызығушылық деңгейі. Осы бағыттарды негізге алып, анкета жүргізу арқылы нәтижелі қорытынды жасауға болады.

1) Оқушыны зерттеу

Оқу процесінде зерттеу әдістемесін қолдану тиімді: оқушыларға әр түрлі деңгейдегі тапсырмалар ұсынылады.

2) Қызығатын тақырыптар

Оқушыны қызықтыратын бағыттар анықталса, таңдалған тапсырма да, даму траекториясы да нақты болады.

3) Пәнге қызығушылық

Ішкі мотивация — тұрақты еңбектің және ұзақ мерзімді жетістіктің негізгі тірегі.

Тапсырманы таңдауды түсіндіретін сұрақтар

Бұл әдістемеде оқушыға қандай тапсырма алуға шектеу қойылмайды. Оқушы таңдаған позициясын төмендегі сұрақтарға жауап беру арқылы көрсетеді:

  • Неге бұл тапсырманы таңдадың?

    Өзімді сынағым келді.

  • Мақсат

    Пән бойынша мүмкіндігімді білгім келді.

  • Қызығушылық

    Пәнге деген қызығушылығым бар.

  • Таным

    Осы ғылым саласы туралы көбірек білгім келді.

  • Болашақ

    Келешектегі білімім үшін бұл пән қажет.

  • Сенім

    Пән бойынша жетістікке жететініме сенемін.

  • Ынта

    Қиындықты жеңгім келеді.

  • Мотивация

    Мұғалімнің сенімін ақтағым келеді.

  • Құндылық

    Білімді, мәдениетті, қоғамға пайдалы адам болғым келеді.

Шығармашылықты қалыптастыруға қойылатын талаптар

Математика пәні бойынша оқушының шығармашылығын қалыптастыру үшін жүйелі талаптар қажет. Төмендегі әрекеттер оқу еңбегін реттеп, нәтижені тұрақтандырады.

Негізгі оқу әрекеттері

  • Оқулықтағы материалды мұқият оқу.
  • Тақырыптың негізгі ұғымдары мен заңдылықтарын меңгеру.
  • Тақырып бойынша құбылыстарды түсіну және байланыстыру.
  • Есептерді, проблемалық тапсырмаларды шешу.

Бекіту және тереңдету

  • Бақылау жұмысына, сынаққа, емтиханға сапалы дайындалу.
  • Бір тақырып бойынша баяндама әзірлеу.
  • Таңдалған тақырыпқа өз бетімен зерттеу жүргізу.
  • Нәтижені бағалау және келесі қадамды жоспарлау.

Сабақтағы технологиялар және дамудың кезеңдері

Оқушылардың шығармашылығын қалыптастыру үшін сабақта жаңа технология түрлерін қолдануға болады. Олардың ішінде деңгейлеп оқыту технологиясы, модульдік оқыту технологиясы және басқа да тәсілдер бар. Шығармашылық ізденістің деңгейін көтеру процесі бірнеше кезең арқылы жүзеге асады.

1-кезең: қызықтыру және алғашқы бағыт

Бұл кезеңде мұғалім оқушының қарапайым таным әрекетін бақылап, соған сай бағыт береді. Ұлы адамдардың есептері, тарихи есептер, ертегі есептер сияқты материалдар арқылы ойлау көкжиегі кеңейтіледі. Логикалық ойлауды қажет ететін қызықты есептерді жеңілінен бастап, тақырыпқа жетелейтін әзіл есептерге дейін бірізділікпен ұсыну маңызды.

Оқушының әрбір қадамына назар аударып, үнемі бақылау жасау — сенімділікті арттырады. Сенім күшейген сайын қызығушылық та тұрақтанады.

Жеке есептерді шығару барысында кітаппен жұмыс істеуге, шығарылған шешімдерді оқып түсінуге, ұқсас есептерді табуға көмектесу қажет. Мұғалім нұсқау беріп, бірақ міндетті түрде өз бетімен орындауына мүмкіндік жасауы тиіс.

2-кезең: әдістерді салыстыру және тиімдісін таңдау

Мұғалім есеп шығарудың әр түрлі әдіс-тәсілдерін көрсетіп, талқылау арқылы ең қолайлы әрі тиімді жолды таңдауға үйретеді. Берілген тапсырмалардың бірнеше әдіспен шығарылуын талап ету — ойлаудың икемділігін дамытады.

Кейбір жаңа материалды оқушының өз бетімен оқуы, анықтамалар мен оқу құралдарын пайдаланып, әр түрлі деңгейдегі тапсырмаларды орындауы пайдалы. Сонымен бірге есеп шығарудың қалыптан тыс әдістерін қолдануға дағдыландыру керек.

3-кезең: жауапкершілік және дербес талдау

Бұл кезеңде оқушыға үлкен жауапкершілік жүктеледі және ол негізгі деңгейге көтеріледі. Сыныптан тыс қосымша оқуға сүйене отырып, жалпылама қорытынды жасай білуге үйренеді.

Өзіндік талдау

Оқушы өз жұмысына талдау жасап, қателердің алдын алу үшін «нені әлі толық меңгермедім?» деген сұраққа жауап іздейді.

Жоспарлау

Қорытынды жасап қана қоймай, алдағы жұмысына нақты жоспар құруды үйренеді.