Елін сүйген елбасымыздың әрбір сөзін нық жетілдіру үшін жастар аянбай еңбек етіп, алтын уақытын білімге жұмсаса біздің Егемендігіміз асқақтай бермек

Латын әліпбиі: тәжірибе мен тағылым

Елбасымыз Н. Ә. Назарбаев Жолдауларының бірінде мемлекеттік тілді дамыту бағытындағы кешенді жобаларды жалғастыру қажет екенін атап өтті. Сондай-ақ қазақ әліпбиін 2025 жылға қарай латын графикасына көшіруге дайындықты ертерек бастау керектігін айтты. Бұл бастама қазақ тілін жаңғыртып қана қоймай, оны заманауи ақпарат кеңістігінің тіліне айналдырады деген ой мен үшін өте орынды қағида.

Елін сүйген басшының мұраты — Қазақстанның өзге мемлекеттермен саяси әрі мәдени тұрғыдан ілгерілеуі, халық үшін қолайлы жағдай қалыптастыру. Сондықтан бұл қадамды уақыт талабына сай әрі қажет шешім деп қабылдаймын. Латын графикасына көшу барысында емле ережесін әзірлеуде ерекше мұқияттылық керек деп ойлаймын.

Әліпби — ұлттың рухани келбеті

Әліпби қай заманда да халықтың рухани бет-бейнесін танытып, сауаттылықтың айнасы болып келеді. Ол өркениет көшіне ілесудің де маңызды құралы. Осы тұрғыда өткен ғасырдың басында Алаш қайраткері, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының әліпби туралы айтқан пікірі ерекше құнды.

Бұл ойдың өміршең екенін тарихтың өзі дәлелдеді. Бүгінде сол қағиданы жалғастырып, нақты іске айналдыру міндеті алға шығып отыр.

Өзбекстан тәжірибесі және бүгінгі міндет

Біз латын әліпбиіне көшу туралы айтқанда, көрші елдердің тәжірибесіне де қарап, сабақ алуымыз керек. Мысалы, Өзбекстан Республикасы 1991 жылы латын графикасына көшуді бастаған еді. Бұл өзгеріс қоғамның ашықтығына, сыртқы әлеммен байланысының күшеюіне ықпал етті деп айтуға болады.

Сондықтан бүгінгі бағытты, Жолдауда белгіленген міндетті жүйелі түрде іске асыру — дұрыс шешім. Әсіресе жастардың белсенділігі мен еңбегі бұл жолда шешуші рөл атқарады.

Жеке тәжірибе: үйрену, дағдылану, табандылық

«Заманына қарай адамы» дегендей, қазіргі уақытта мен латын әліпбиін де, ағылшын және корей тілдерін де үйреніп жүрмін. Өз басыма латын графикасы біршама жеңіл әрі тиімді көрінді. Кей тұстары ағылшын тіліне ұқсас болғандықтан, меңгеруге қолайлы.

Қазақта «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте» деген сөз бар. Адам көп тіл меңгерген сайын танымы кеңейеді, көкірек көзі ашылады. Білімге нық қадам жасап, уақытты оқу мен ізденіске жұмсау — ең дұрыс жол.

Жақында мен Данияр Жігітбектың «26 жылда қалыптасқан 26 қағида» атты кітабын оқып шықтым. Көлемі шағын болса да (56 бет), ойы нық, тілі ықшам еңбек екен.

Расында, латын әліпбиін үйрену барысында қиындықтар да болды. Бірақ білуге деген ынтам күшті болғандықтан, уақытымды аямай, алға қойған мақсатқа табандылықпен жақындап келемін. Әлі толық меңгеріп кетпесем де, сырттай болса да танып-білгеніме қуаныштымын.

Тілді сақтау туралы тағылым

Егемен Қазақстан газетінде жарияланған сұхбаттардың бірінде — қазақ орфографиясы тарихының куәгері, академик Рабиға Ғалиқызының айтқан ойы ерекше әсер етті. Ол тілді сақтау мәселесін нақты мысал арқылы түсіндірген еді.

Бұл ой маған бір нәрсені анық ұқтырды: әліпби ауысса да, тілдің өзегі — дыбыстық табиғаты мен нормасы сақталуы керек. Ол үшін ғылыми дәлдік пен қоғамдық жауапкершілік қатар жүруі қажет.

Қорытынды: түзу ниет пен еңбек

Кейде таң алдында тұрып, өз есімімді және өзім туралы қысқа ақпаратты латын қарпімен жазып машықтанамын. Жетістікке жету үшін ең алдымен түзу ниет пен еңбек керек. Осы екі қасиет бойыңнан табылса, алынбайтын асу азаяды.

Барша қазақ елі латын әліпбиіне көшу бастамасын қолдайды деп сенемін. Жастар білімге уақытын жұмсап, жаңа талаптарға бейімделуге аянбай еңбек етсе, тәуелсіздігіміздің тұғыры биіктей береді.