Оқуға құқығы
1) «Дос достыққа» сергіту ойыны
Уақыты: 5 минут
Нұсқау
Қазір сіздер қызықты сергіту ойынын ойнайсыздар. Мұнда қимылды тез орындау маңызды. 5 секундтың ішінде өзіңізге серіктес тауып, тез-тез қол алысыңыз.
Бір-бірімізбен сәлемдесеміз: «Оң қол — оң қолмен!» / «Мұрын — мұрынмен!»
Жүргізуші «Дос достыққа» деген бұйрықты айтқан кезде жұптарыңызды ауыстырасыздар. Бүгін біз ой, сезім және мінез-құлықтың бір-бірімен қалай байланысатынын байқап көреміз.
2) «Біз, біздің және оқушылардың құқықтары» ұжымдық ойыны
Уақыты: 10 минут
Тапсырма
Өздеріңізді бейнелей отырып, ең маңызды деп санайтын құқықтарыңызды көрсететін ортақ суретті бірлесіп салыңыздар.
Талдау сұрақтары
- Бірлесіп жұмыс істеу жеңіл болды ма?
- Өзіңізді қандай күйде бейнеледіңіз?
- Қай құқықтарды ең маңызды деп есептейсіз?
Қарастырылатын құқықтар
Өмір сүруге құқығы
Әр баланың өмірі мен қауіпсіздігі қорғалады.
Зорлық-зомбылықтан қорғануға құқығы
Кез келген түрдегі қысым мен зорлыққа қарсы қорғаныс.
Оқуға құқығы
Білім алу мүмкіндігі мен тең қолжетімділік.
Көмек сұрауға құқығы
Сенім артатын ересектен, дәрігерден, полициядан, ұстаздан көмек сұрау.
Сый-құрметке бөлену құқығы
Қоршаған орта тарапынан қадір-қасиетті сақтау.
«Жоқ» деп айту құқығы
Шекара қою және өз таңдауыңды білдіру.
Маңызды ескерту: басқа балалардың және басқа адамдардың да дәл осындай құқықтары бар.
3) «Ақсақ маймыл» жаттығуы
Уақыты: 5 минут
Өткізу тәртібі
Қатысушылар емін-еркін отырып, өздерін жайлы сезінетін қалыпқа келеді. Жүргізуші (психолог) нұсқаулық береді: тапсырманы «Бастаймыз» дегеннен кейін орындаймыз, «Тоқтаймыз» дегенде тоқтатамыз.
Егер қандай да бір себеппен ережені бұзып қойсаңыз, бір рет алақаныңызды шапалақтап белгі беріңіз. Назар басқа нәрсеге ауып кетсе де, дәл осылай белгі береміз.
Енді бәріміз көзімізді жұмамыз да «Ақсақ маймыл» туралы ойламауға тырысамыз. Бастаймыз.
Талқылау
- Тапсырманы орындау барысында қандай жағдайлар кедергі болды?
- Қандай әсер алдыңыз?
- Ойды толық игеру (басқару) мүмкін бе?
4) «Мен — үйде» және «Мен — жұмыста» жаттығуы
Уақыты: 10 минут
Нұсқау
Парақты екі бағанға бөліңіз. Бірінші бағанға «Мен — үйде», екінші бағанға «Мен — жұмыста» деп жазыңыз.
Әр бағанға сол ортадағы мінез-құлқыңыз бен жүріс-тұрысыңызды қысқаша тізіп шығыңыз.
Талқылау
- Екі жағдайдағы мінез-құлықтың ұқсастықтары мен айырмашылықтары туралы қорытынды жасаңыз.
- Қай бағананы толтыру жеңілірек болды? Қайсысы көлемдірек шықты?
- Айырмашылықтардың пайда болу себебі неде?
- Екі бағанадағы жағдайлар міндетті түрде сәйкес келуі керек пе? Неліктен?
5) «Үш жыл» жаттығуы
Уақыты: 15 минут
Қадамдар
- 1. Емін-еркін отырып, терең дем алыңыз. Біраз уақыт ештеңе ойламауға тырысыңыз.
- 2. Елестетіп көріңіз: сіз өз өміріңізден үш жыл ғана қалғанын білдіңіз. Бірақ осы үш жыл ішінде ауырмай, толық денсаулықпен өмір сүресіз. Бұл хабарды естігенде қандай күйде боласыз? Бірден жоспар құрасыз ба, әлде уақыттың аздығына қынжыласыз ба? Ойыңызды қағазға түсіріңіз.
- 3. Осы қалған уақытты кімдермен бірге өткізер едіңіз? Қай жерде өмір сүрер едіңіз? Жұмысыңызды жалғастырасыз ба? Үлгеру керек ең маңызды істер қандай? Барлығын қысқаша жазыңыз.
- 4. Үш жылдық өмір жоспарыңызды қазіргі өміріңізбен салыстырыңыз.
- 5. Қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтарды байқадыңыз? Сол «үш жылдық» өмірден бүгінгі өміріңізге нені қосар едіңіз?
Қорытынды және бекіту
Бұл тапсырма — тек ойын форматындағы жаттығу екенін қабылдап, ойша одан босап көріңіз.
Осы жаттығудан өзіңізге не алдыңыз? Қандай жаңа түсінік немесе тәжірибе жинақтадыңыз? Ойыңызды қағазға түсіріңіз.
6) «Рахмет» жаттығуы және сабақ рефлексиясы
Өткізу тәртібі
Қатысушылар ортада шеңбер құрып тұрады. Жүргізуші (психолог) қатысушылардан: сабаққа келер алдындағы көңіл-күйін, ойларын, жағдайын және себептерін сол алақанына «ойша салып», ал бүгінгі сабақтан алған әсерін оң алақанына «салуды» сұрайды.
Содан кейін барлығы бір уақытта алақандарын қатты соғып, дауыстап: «Рахмет!» дейді.
Талқылау
Қандай сезімде болдыңыз?
Сабақтың рефлексиясы
Мен бұл сабақтан алған тәлімім…
Маған ұнағаны…
Маған ұнамағаны…
Менің естігім, білгім, жасағым келгені…
Қысқа ескерту жүргізушіге
Жаттығулар барысында қауіпсіз және қолдаушы атмосфераны сақтаңыз: қатысушылардың шекарасын құрметтеңіз, еріктілік қағидатын ұстаныңыз, қажет болса үзіліс беріңіз.
Бұл материал оқу-тәрбие және психологиялық қолдау жұмыстарына арналған. Қиын күйзеліс немесе қауіп факторлары байқалса, кәсіби маманға жүгінуді ұсыныңыз.