Математикалық логика
Тақырыбы
Жай сандарды және аралас сандарды қосу, азайту. «Көңілді математика» (5а, 5ә сыныптар).
Мақсаты
- Математика пәніне қызығушылықты арттыру.
- Оқушылардың ой-өрісін кеңейту және шығармашылық қабілетін дамыту.
- Алғырлыққа, тапқырлыққа, шапшаңдыққа тәрбиелеу.
Ұйымдастыру
- Түрі
- Математикалық сайыс.
- Әдісі
- Топтық жұмыс.
- Безендірілуі
- Математика туралы қанатты сөздер, сайыс тақырыбы жазылған плакат, сайыс бағдарламасы.
Сайыс бағдарламасы
Іс-шара үш бөлімнен тұрады: кіріспе, негізгі кезең (турлар), қорытындылау.
1-бөлім
- Кіріспе сөз.
2-бөлім (турлар)
- 1 Сәлемдесу.
- 2 Кім жылдам санайды? (сандарды ретімен тез оқу).
- 3 Математикалық эстафета: амалдарды орындау және жанкүйерлерге сұрақтар.
- 4 Өз біліміңді көрсет: есептер және топбасшылар сайысы (тиімді тәсілмен есептеу, бөлшекті қысқарту).
- 5 Теңдеулерді шешу.
- 6 Математикалық логика: топтық тапсырмалар.
- 7 Үй тапсырмасын беру.
3-бөлім
- Қорытындылау.
Бағалау және кіріспе
Бағалау тәртібі
- Әділқазылар алқасы сайланады.
- Тапсырмалар 5 балдық жүйемен бағаланады.
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Бүгінгі шәкірт — ертеңгі азамат. Азамат бойындағы тапқырлық пен алғырлықты қалыптастыру мектеп қабырғасынан басталады. «Білімді азамат — ел ертеңі», «Білікті бірді, білімді мыңды жығар» деген даналық сөз бар. Бүгін білім сайысына 5-сынып оқушылары қатысады.
1-тур: Сәлемдесу
5а сынып — «Алғырлар» тобы
Ұран
Осындай алғыр достар көп болсын,
Жарыстарда жеңіс бізге нәсіп болсын.
Қарсылас болсаң да — құрбысыңдар,
Ізгі тілегіміз сендерге шын болсын.
Біздің ұран
Қандай сынақ болса да — келіспе, әрқашанда ұмтыла біл жеңіске!
5ә сынып — «Тапқырлар» тобы
Ұран
Тапқырлар биікке қалықтасын,
Жеңіспен көк жүзінде шарықтасын.
Жеңіс туы желбіреп, алауласын,
Бәйгені сенен ешкім ала алмасын.
Біздің ұран
Алға қойған мақсатымыз бір екен — сәтті болсын сапарымыз әрдайым!
Сергіту
Қысқа сергіту сәті арқылы оқушылардың назарын жинақтау.
2-тур: Кім жылдам санайды?
5а сынып
1-ден 30-ға дейінгі сандарды тез санайды. 3-ке бөлінетін сандарды атамай, олардың орнына «еселік» сөзін айтады.
5ә сынып
30-дан 1-ге дейін кері санайды. 3-ке бөлінетін сандарды атамай, олардың орнына «еселік» сөзін айтады.
3-тур: Математикалық эстафета
Тапсырма: амалдарды орындау. Әр топ есепті бірізділікпен шығарып, нәтижесін дәлелдейді.
«Алғырлар» тобы
(9405 : 627 − 5229 : 581) · 64 − 380 : 4 = 289
«Тапқырлар» тобы
(1367 − 24 · 35) : 31 + 5824 : 14 − 403 = 30
Жанкүйерлерге сұрақтар
-
1) Қандай бөлшек жай бөлшек деп аталады?
Жай бөлшек — алымы мен бөлімі бар, бөлшек сызығы арқылы жазылатын сан.
-
2) Қандай санды аралас сан дейміз?
Аралас сан — бүтін бөліктен және бөлшек бөліктен тұратын сан.
-
3) Бөлімдері бірдей бөлшектерді қалай салыстырамыз?
Алымдарын салыстырамыз: алымы үлкен бөлшек — үлкен.
-
4) Алымдары бірдей бөлшектерді қалай салыстырамыз?
Бөлімдерін салыстырамыз: бөлімі кіші бөлшек — үлкен.
-
5) Аралас сандарды қалай салыстырамыз?
Алдымен бүтін бөліктерін, тең болса бөлшек бөліктерін салыстырамыз.
-
6) Бөлімдері бірдей бөлшектерді қалай қосамыз?
Алымдарын қосып, бөлімін өзгертпей қалдырамыз.
-
7) Бөлімдері әртүрлі бөлшектерді қалай қосамыз?
Ортақ бөлімге келтіріп, содан кейін алымдарын қосамыз.
-
8) Аралас сандарды қалай қосамыз?
Бүтін бөліктерін және бөлшек бөліктерін бөлек қосып, қажет болса артық бөлшекті бүтінге айналдырамыз.
4-тур: Өз біліміңді көрсет
Тапсырмалар аралас сандарды азайтуға және тиімді тәсілмен есептеуге бағытталған.
1-есеп — «Алғырлар» тобы
-
1) 12 5/9 − 7 1/6 =
-
2) 7 1/4 − 3 7/15 =
-
3) 5 9/25 − 3 8/15 =
1-есеп — «Тапқырлар» тобы
-
1) 9 5/12 − 6 2/7 =
-
2) 4 1/6 − 2 4/21 =
-
3) 4 3/35 − 2 5/14 =
2-есеп: Топбасшылар сайысы
Тиімді тәсілмен есептеп, бөлшекті қысқартыңыз.
«Алғырлар» тобы
(3+6+9+12+15+18+21+24) / (1+5+9+13+17+21+25+29) =
«Тапқырлар» тобы
(6+8+10+12+14+16+18+20+22+24) / (3+5+7+9+11+13+15+17+19+21) =
5-тур: Теңдеуді шешіңдер
Теңдеулер (I)
-
1) x + 5/14 = 5 6/?
Ескерту: бастапқы мәтінде бөлшек жазылымы толық емес.
-
2) 4 5/?? · 19 + x + 11/38 = 121/2
Ескерту: бастапқы мәтінде кейбір таңбалар бұзылып берілген.
Теңдеулер (II)
-
1) 17 3/8 − y = 95/12 + 21/6
Ескерту: кейбір бөлшек белгілері бастапқы мәтіннен дәл берілмеді.
-
2) 14 9/16 − x = 63/4 + 12/5
Ескерту: бастапқы мәтінде көрсеткіштер мен бөлшектер аралас жазылған.
6-тур: Математикалық логика (топтық жұмыс)
Тапсырмалар өлшеу, жоспарлау және қадамдық ойлау дағдыларын дамытады.
«Алғырлар» тобы
Сыйымдылықтары 8 л және 9 л болатын ыдыстарды пайдаланып, өзеннен 3 л суды қалай өлшеп алуға болады?
«Тапқырлар» тобы
Сыйымдылықтары 7 л және 3 л болатын ыдыстарды пайдаланып, өзеннен 2 л суды қалай өлшеп алуға болады?
7-тур: Үй тапсырмасы
Оқушыларға тақырып бойынша (жай бөлшектер мен аралас сандарды қосу және азайту) жаттығулар беріліп, келесі сабақта талданады.
Қорытындылау
Нәтижелер жарияланып, үздік қатысушылар марапатталады. Сайыс оқушылардың білімін бекітіп қана қоймай, командалық жұмыс пен жылдам ойлау дағдыларын нығайтады.
Ақпарат
- Мекеме
- Көксу ауданы, Мұқыры ауылы, Жапсарбаев атындағы орта мектебі (КММ)
- Пән мұғалімі
- Т. М. Абдрахманов