Тыныс алу мүшелері қызметінің бұзылуының алдын алу
Салауатты өмір салтын насихаттау және темекінің зиянын тәжірибе арқылы түсіндіру
Оқушылардың ғылымға қызығушылығын арттыру, білімдерін толықтыру және салауатты өмір салтын насихаттау мақсатында 8-сыныпта «Тыныс алу мүшелері қызметінің бұзылуының алдын алу. Таза ауаның маңызы» тақырыбында сабақ өткізілді. Сабақ барысында оқушылар темекінің зиянын тәжірибе арқылы көріп, таза ауаның адам денсаулығындағы рөлін нақты дәлелдермен талқылады.
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Сабақтың тақырыбы
Тыныс алу мүшелері қызметінің бұзылуының алдын алу. Таза ауаның маңызы
Сабақтың типі
Жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Сабақтың әдістері
- Сын тұрғысынан ойлау технологиясының элементтері
- Баяндау
- Сұрақ-жауап
- Демонстрациялау (тәжірибе көрсету)
Көрнекіліктер
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушылардың тыныс алу мүшелері қызметінің бұзылу себептері және оның алдын алу шаралары туралы білімін қалыптастыру.
Дамытушылық
Мұрын арқылы дұрыс тыныс алуға дағдыландыру, дауысқа зиян келтірмеу жолдарын түсіндіру, ой-өрісін кеңейту және танымдық қызығушылығын арттыру.
Тәрбиелік
Тыныс алу мүшелерінің гигиенасын сақтауға, тазалық ережелерін білуге, жеке бас гигиенасын ұстануға, ұқыптылыққа және зиянды әдеттердің алдын алуға тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, сыныптың сабаққа дайындығын тексеру.
II. Психологиялық тренинг
Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру, бір-біріне сәттілік тілеу.
III. Үй тапсырмасын тексеру
а) Ой қозғау
Оқушыларға мұрын қуысын қысқа уақыт қысып көру ұсынылды. Нәтижесінде қандай өзгеріс болатыны, қанша уақытқа созылатыны талқыланды.
ә) «Домино» ойыны
Берілген сөздерден тыныс алу мүшелеріне қатысты мағыналы сөйлемдер құрастыру:
б) «Кубизм» әдісі (сұрақтар)
- 1.Өкпенің тіршілік сыйымдылығы дегеніміз не?
- 2.Тыныс алу көлемі дегеніміз не?
- 3.Тыныс алғанда және тыныс шығарғанда мөлшері өзгермейтін қандай газ?
- 4.Өкпенің құрылысы қандай?
- 5.Спортпен шұғылданатын адамдардың өкпесінің тіршілік сыйымдылығы қандай?
- 6.Шылым шегудің тыныс алуға қандай әсері болуы мүмкін?
IV. Жаңа сабақ
Тақырып: Тыныс алу мүшелері қызметінің бұзылуының алдын алу. Таза ауаның маңызы.
«ДЖИГСО» әдісі бойынша топтық жұмыс
Оқушыларға өз бетімен дайындалуға уақыт берілді. Әр топ кейін ортаға шығып, өз бөлімін түсіндірді. Соңында мұғалім негізгі ойларды жинақтап қорытынды жасады.
Оқушылар тобы
- Жаңа тақырып бойынша не білгілері келеді
- Тыныс алу қызметі бұзылысының себептері
- Спортпен шұғылданудың пайдасы
Студенттер тобы
- Тыныс алу қызметінің бұзылуын болдырмау жолдары
- Зиянды заттардың алдын алу
- Темекінің құрамы және зияны
Экологтар тобы
- Таза ауаның маңызы
Сергіту сәті
Оқушыларға дене қимылдарын сергітетін қысқа жаттығулар жасатылды.
Демонстрациялау әдісі: тәжірибе
Мұғалім таза мақтаны стаканға салып, үстіне жанған темекіні орналастырып, қақпағын жапты. 2–3 минуттан кейін мақтадағы өзгеріс байқалды. Мақтаны өкпе деп елестете отырып, темекі түтінінің тыныс алу жүйесіне қаншалықты зиян келтіретінін оқушылар тәжірибе арқылы түсінді.
Қорытындылау
Сабақта тыныс алу мүшелерінің қызметі бұзылғанда кездесетін ауру түрлері, олардың алдын алу шаралары және гигиеналық талаптар қарастырылды.
Темекі құрамында 200-ден астам зиянды зат болатыны, әсіресе никотиннің ағзаға қауіпті әсері талқыланды.
Спортпен тұрақты шұғылданатын адамның өкпесінің тіршілік сыйымдылығы 6–7 литрге дейін жетуі мүмкін екені айтылды.
Насыбайдың да зиянды екені, оның құрамындағы улы заттардың ауыз қуысын зақымдайтыны ескертілді. Сондай-ақ заң бойынша жасөспірімдерге темекі сатуға тыйым салынатыны атап өтілді.
Темекінің жағымсыз иісі көпшілікке ұнамайтыны, тісті сарғайтатыны сияқты тұрмыстық салдарлары да көрсетілді.
Бекіту
- Тест сұрақтары
- Пресс-конференция
Бағалау
Үй тапсырмасы мен жаңа сабақ бойынша белсенді қатысқан оқушылар бағаланды.
Үй тапсырмасы
- 1.Қосымша әдебиеттер мен БАҚ-тан тыныс алу жолдары ауруларының алдын алу туралы мәлімет жинау.
- 2.«Темекі тарту дұрыс па?» тақырыбында оқушылар мен ата-аналар арасында сауалнама жүргізу.
- 3.«Менің сүйікті спортшым» немесе «Сочи олимпиадасынан алған әсерлерім» тақырыбында слайдтар байқауын дайындау.