Сапар мен парта
«Сапар мен парта» мысалы: сабақтың мақсаты мен құрылымы
Бұл сабақ Адырбек Сопыбековтің шығармашылығымен таныстырып, «Сапар мен парта» мысалын түсініп оқуға, мазмұнын жүйелі әңгімелеуге және оқушылардың сыни ойлау дағдыларын дамытуға бағытталған. Сонымен бірге мектеп мүлкін күтіп ұстау, ұқыптылық, еңбексүйгіштік және ағаш өсіру сияқты құндылықтарды бекіту көзделеді.
Танымдық мақсат
Адырбек Сопыбеков өмірі мен еңбегі туралы қысқаша мағлұмат беру, мәтінді түсініп оқыту, мазмұнын жүйелеу.
Дамытушылық мақсат
Оқушылардың танымдық қабілетін арттыру, сыни тұрғыдан ойлауын және жазылым дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік мақсат
Мектеп мүлкін таза ұстауға, ұқыптылыққа, еңбексүйгіштікке баулу; ағашқа қамқорлық мәдениетін қалыптастыру.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру және психологиялық дайындық
Оқушылар бір-біріне қарап жымиып, ыңғайланып отырады. Көздерін жұмып, мұғалімнің сөзін іштей қайталайды:
«Мен бақытты баламын.
Бойымда жылуым мол.
Осы жылуды жер бетіндегі барлық адамдарға жолдаймын».
Содан кейін әркім іштей бір-біріне жақсылық тілеп, көзін ашады. Қысқа рефлексия: «Жаттығу ұнады ма? Қандай әсер алдыңдар?»
Топқа бөлу
Гүл түстері бойынша
Топ басшысын сайлау
Жауапкершілікті бөлісу
Бағалау парағы
Критерийлермен танысу
Сабаққа кіріспе
Жақсы көңіл күймен бастау
2) Үй тапсырмасын тексеру: «Ыстық орындық» әдісі
Оқушы ортадағы биік орындыққа отырып, қойылған сұрақтарға жылдам жауап береді. Әр топ бір сұрақтан қояды.
1-топтың сұрақтары
- а) Қастек Баянбаев кім? (Ақын.)
- ә) Туған жері.
- б) Шығармалары.
2-топтың сұрақтары
- а) «Араша» өлеңінің авторы кім?
- ә) Өлең неліктен «араша» деп аталған?
- б) Өлеңдегі кейіпкерлерді ата.
3-топтың сұрақтары
- а) Өлең кейіпкерлерінің адамға пайдасы бар ма?
- ә) Мәтіндегі шыбынның әрекетіне қарап, оның қандай екенін анықта.
- б) Диалог деген не?
4-топтың сұрақтары
- а) Егер саған біреу жала жапса, қандай күйде болар едің?
- ә) Осындай оқиға сенің өміріңде кездесті ме?
- б) Мысал деген не? (Мысал — адам бойындағы кемшіліктерді сынап, адалдық, әділдік, қайырымдылық сияқты жақсы қасиеттерді мадақтайтын шығарма.)
3) Мағынаны тану: жаңа сабақ
Бүгін біз Адырбек Сопыбековтің «Сапар мен парта» мысалымен танысамыз. Бұл шығарма бұдан 59 жыл бұрын «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан») газетінде жарияланған.
Мұғалім өлеңді мәнерлеп оқиды. Оқушылар мұқият тыңдап, INSERT әдісі арқылы өздеріне таныс емес сөздерді түртіп алады.
Кейін мәтінді оқушылар өздері кезекпен оқиды.
4) «Өзім үшін жазамын»: монологты тану
Оқушыларға сұрақ: «Өзіңмен-өзің сөйлескен кездерің болды ма?» Кейіпкердің ішкі сезімін білдіру үшін өзімен-өзі сөйлескен сөзін монолог деп атаймыз.
Тапсырма: мәтіннен монологты тауып, оның кейіпкер көңіл күйін қалай ашып тұрғанын дәлелдеңдер.
5) Топтық жұмыс: ойды дәлелдеу
1-топ
Өлеңнің мысалға жататынын неден аңғаруға болады?
2-топ
Парта Сапарға неге ренжіді? Сапар өз кінәсін мойындады ма?
3-топ
Парта неден жасалады? Оның пайдасы қандай?
4-топ
Ағаш туралы қандай мақал-мәтел білесің?
Сергіту сәті: қысқа қимыл-қозғалыс жаттығуы арқылы назарды қайта шоғырландыру.
6) Жазылым: RAFT әдісі
Оқушылар рөл, аудитория, формат және тақырыпты таңдап, қысқа мәтін жазады. Бұл жұмыс эмоцияны, жауапкершілікті және дәлелді ойды қалыптастырады.
1-топ
Рөл: Парта
Аудитория: Сапар
Формат: Хат
Тақырып: «Менің мүшкіл халім»
2-топ
Рөл: Сапар
Аудитория: Сынып жетекші
Формат: Түсініктеме
Тақырып: «Түзелуге сөз беремін»
3-топ
Рөл: Сынып жетекші
Аудитория: Ата-ана
Формат: Электрондық хат
Тақырып: «Сапардың тәртібі»
4-топ
Тапсырма: Сапарға мінездеме беру (әрекеті, көзқарасы, өзгеруге дайындығы, қорытынды ұсыныс).
7) Ой толғаныс: «Автор орындығы»
Жазған жұмысын оқығысы келетін оқушы өз орнында (немесе белгіленген орында) оқиды. Қалғандары тыңдап, мазмұн мен тілдік қолданысқа қысқа пікір айтады.
8) Бағалау және қорытынды сұрақтар
Бағалау
Бағалау парағын топ басшысы топ мүшелерімен ақылдаса отырып толтырады, жалпы ұпайды шығарып, әр оқушының бағасын хабарлайды.
Қорытынды сұрақтар
- Бүгінгі сабақта не туралы білдік?
- Өлеңді оқығанда қандай сезімде болдың?
- Өзің алған әсерің туралы не айтар едің?
- Өлең неліктен «Сапар мен парта» деп аталған?
- Мысалдың негізгі ойы қандай?
9) Үй тапсырмасы
1-топ
Өлеңді мәнерлеп оқу.
2-топ
Монологты жаттау.
3-топ
Тақырыпқа байланысты сурет салу.
10) Кері байланыс: «Екі жұлдыз, бір тілек» және «Тілек ағашы»
Оқушылар стикерге сабақ туралы пікірін жазады: екі ұнаған тұсы және бір ұсынысы. Жазылған стикерлер тақтадағы алма ағашына ілінеді.
Қорытынды тілек: ағаштағы «алмалар» көп болған сайын, Отанымызда молшылық пен береке арта берсін.
Автор туралы мәлімет
Қарағанды облысы, Қарағанды қаласы, №65 жалпы білім беретін орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі — Карыбаевна.
Қажет болса, материалдың толық нұсқасын жеке файл/сілтеме ретінде ұсынуға болады.