Дарынды оқушыларға қосымша Отан туралы өлең шығару
Сабақ тақырыбы: Қазақстан – егемен ел
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: Президент, Парламент, Үкімет ұғымдарын меңгерту, білімді тереңдету.
- Дамытушылық: ойлау қабілетін, сөздік қорды дамыту; ізденімпаздыққа және шығармашылыққа баулу.
- Тәрбиелік: егемен Қазақстанға мақтаныш сезімін қалыптастыру; елін сүюге, Отанды құрметтеуге, мемлекетке қамқор болуға тәрбиелеу.
Әдістер мен құралдар
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Жоғары қарадым — аспанды көрдім.
Төмен қарадым — жерді көрдім.
Оңға қарадым, солға қарадым —
Егемен елді көрдім.
II. Жаңа сабақ
Тақырыпқа кіріспе ретінде қысқа бейнематериал көрсетіледі.
Отан — әуелгі отан ана алды,
Оттың басы, ауыл алды, аунаған шөптің қасы.
Сағынғанда тым ыстық көрінеді,
Жаста ойнаған үйшік қып сайдың тасы.
Отан дейміз от жаққан жерімізді,
Отан дейміз өсірген елімізді.
Отан дейміз туған жер, атамекен —
Биік тау, орман, тоғай, көлімізді.
Отан дейміз кең-байтақ астананы,
Жасыл жайлау, жаңа жол, жас қаланы.
Отанның шеті де жоқ, шегі де жоқ,
Ол бірақ өз үйіңнен басталады.
Сұрақ-жауап
- Естіген өлең жолдары не туралы?
- Қазақстан туралы қандай мәлімет білесіңдер?
Оқушылардың жауаптары қысқаша жазылады.
Тақырып бойынша сұрақтар мен болжамдар жинақталады.
Сабақ соңында қорытынды бөлімде толтырылады.
Бүгін біз мемлекеттік басқару жүйесінің негізгі тармақтарын және олардың қызметтерін қарастырамыз. Ол үшін үш топқа бөлініп, мәтіндерді оқып, талдап, дәлелдейсіңдер.
I топ: Қазақстан – егемен ел
16 желтоқсанда елімізде ұлттық мереке — Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні атап өтіледі. Дәл осы күні Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі туралы заң қабылданды. 1991 жылғы 16 желтоқсаннан бастап Қазақстан дербес тәуелсіз мемлекетке айналды.
Қазақстанның өз Елтаңбасы, Туы, Әнұраны және Конституциясы бар. Халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға бағытталған заңдар қабылданды. Балалар үлкендер тарапынан қамқорлық пен көмек алуға, отбасында бақыт, сүйіспеншілік және түсіністік аясында өмір сүруге құқылы. 2002 жылы Қазақстанда балалар құқығы туралы заң қабылданды.
Қазақ тілі — мемлекеттік тіл. Орыс тілі — ұлтаралық қарым-қатынас тілі.
II топ: Президент
1991 жылы желтоқсанда Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті болып Н. Ә. Назарбаев сайланды. Президент мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатын басқарады, Үкіметті құрады, заңдар мен жарлықтар шығарады және халық мүддесін қорғау үшін халық атынан сөйлейді.
Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес, Президент болып 40 жасқа толған, мемлекеттік тілді еркін меңгерген және соңғы 15 жылда Қазақстанда тұрған азамат сайлана алады.
III топ: Парламент және Үкімет
Қазақстан Республикасында заң шығару жұмысын Парламент атқарады. Парламент екі палатадан тұрады: жоғарғы палата — Сенат, төменгі палата — Мәжіліс.
Президенттің жарлықтары мен өкімдерінің, сондай-ақ Парламент қабылдаған заңдардың орындалуын Қазақстан Республикасының Үкіметі қамтамасыз етеді. Үкіметті Премьер-Министр басқарады, оны Президент тағайындайды.
Үкімет құрамына әртүрлі салалық министрліктер кіреді: Денсаулық сақтау, Оқу-ағарту (немесе Білім және ғылым), Мәдениет және ақпарат, Қаржы, Қорғаныс, Сыртқы істер, Ауыл шаруашылығы және басқа да министрліктер. Министрліктерді министрлер басқарады — олар Үкімет мүшелері. Үкімет мемлекеттің дамуы, азаматтардың қауіпсіздігі және елдің қорғаныс қабілеті бойынша жоспарлар әзірлейді.
III. Бекіту
Тақырыпты бекіту үшін рөлдік ойын ұйымдастырылады. Оқушылар жетондар арқылы топтарға бөлініп, өз рөлдерінің қызметін көрсетеді.
- Президент: 1 оқушы
- Парламент: 4 оқушы
- Сенат: 2 оқушы
- Мәжіліс: 2 оқушы
- Үкімет: 8 оқушы
- Денсаулық сақтау министрлігі
- Білім және ғылым министрлігі
- Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрлігі
- Қаржы министрлігі
- Қорғаныс министрлігі
- Сыртқы істер министрлігі
- Ауыл шаруашылығы министрлігі
- Премьер-Министр
«Ауылымыздың көркеюі мен дамуына заңдар қажет. Оларды кім қабылдайды?»
IV. Тест
- Біздің мемлекеттің басшысы кім?
- Президент нені басқарады?
- Қазақстанда балалар құқығы туралы заң қашан қабылданды?
- Парламент қандай жұмыстар атқарады?
- Үкімет құрамына қандай мүшелер кіреді?
Оқушылар дәптерлерін ауыстырып, бірін-бірі тексереді.
V. Шығармашылық жұмыс
«Менің Отаным» тақырыбына эссе жазу.
«Отан» туралы өлең құрастыру.
Карточкамен жұмыс: сөйлемдерді жалғастыру.
Сөйлемді жалғастыру
- 1) 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан …
- 2) Қазақ тілі — …
- 3) Үкіметті …
- 4) Министрлікті министр …
VI. Қорытынды
- «Егер мен Президент болсам…» тақырыбына эссе жазу.
- «INSERT» стратегиясы бойынша кестенің «Үйрендім» бөлімін толтыру: «Не үйрендік?»
Сабақ басында берілген бағалау парағының критерийлері бойынша оқушылардың жұмысы бағаланып, қорытынды баға қойылады.
Рефлексия
Оқушыларға күн бейнесі бар парақшалар таратылады. Сабақ ұнаса — күннің жүзін күлімсіретіп, ұнамаса — түзу сызық арқылы белгілейді. Парақтың артқы бетіне сабақтың несі ұнағанын немесе несі қиын болғанын қысқаша жазады.