Сыйымды дегенді түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға «сый», «тый» және осы сөздерден тараған сөздерде «ый» жазылатынын түсіндіру.
Дамытушылық
Оқушылардың сөздік қорын байыту, ойлау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
Үлкенді сыйлауға, кішіге қамқор болуға тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі (психологиялық дайындық)
Сабақ жылы әңгімеден басталады: қонақ күту мәдениеті, сый-сияпат пен құрметтің мәні түсіндіріледі. Оқушылар сабаққа белсенді қатысып, мұқият оқудың маңызын айқындайды.
Сұрақтар
- Үйлеріңе қонақ келе ме?
- Сендер қонаққа бардыңдар ма?
- Қонақты қалай күту керек?
Мақал талдауы: «Сыйласаң — сыйлы боларсың» сөзінің мағынасы сұралып, ой қорытынды жасалады.
II. Жаңа сабақ
Тақырып: «Сый», «тый» және бұлардан тараған сөздерде тек «ый» жазылады.
«Жалғастыр» ойыны
Не істеуге болмайды?- 1.Үлкендердің алдынан кесіп өтуге болмайды.
- 2.Кішкентай баланы жылатуға болмайды.
- 3.Құстарды атуға болмайды.
- 4.Сабақтан кешігуге болмайды.
- 5.Сыныпта айғайлауға болмайды.
Жақсы әдеттер тізімі
Не істеу керек?- 1.Үлкен кісіні сыйлау керек.
- 2.Үлкеннің тілін алу керек.
- 3.Үлкендерге сәлем беру керек.
- 4.Аналарды, апаларды сыйлау керек.
- 5.Оқу құралдарын күтіп ұстау керек.
III. Кітаппен жұмыс
80-жаттығу
«Сыйға — сый» өлеңін оқу. Қарамен жазылған сыйлайды және жинайды сөздерін салыстыру.
Пәнаралық байланыс
Дүниетанумен байланыстыру: «Сыйға — сый» дегенді қалай түсінесің? Оқушылар өз ойларын дәлелдеп айтады.
IV. Өз бетінше жұмыс
81-жаттығу
Сөздерді көшіріп жазу, жазылуын есте сақтау.
«Сый» қатарлары
сый, сыйлық, сыйла, сыйды
«Тый» қатарлары
тый, тыйым, тыйылды
82-жаттығу
Жұмбақты шешу. «Сыйымды» сөзінің мағынасын түсіндіру.
Назар аударайық
«Сыйымды» — көлемі жеткілікті, орынға сиымды, ықшам әрі қолайлы деген мағынаны білдіреді.
V. Шығармашылық жұмыс
Сурет бойынша әңгіме құрау
Оқушылар суретке сүйене отырып, қысқа әңгіме құрастырады. Мақсат — ойды жүйелі жеткізу және сөздерді дұрыс жазу.
Сатылай кешенді талдау
Талдау арқылы буын түрлерін ажырату, дыбыстық ерекшеліктерін байқау дағдылары бекітіледі.
| Сөз | Жуан/жіңішке | Буынға бөлу | Буын түрі |
|---|---|---|---|
| Мектеп | Жіңішке | мек-теп | екеуі де бітеу буын |
| Шаңғы | Жуан | шаң-ғы | бітеу буын, ашық буын |
| Айна | Жуан | ай-на | тұйық буын, ашық буын |
VI. Сабақты пысықтау
83-жаттығу орындалып, «сый/тый» сөздерінің және туынды тұлғалардың жазылуы қайталанады.
VII. Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, тапсырмаларды орындау сапасы және ережені дұрыс қолдануы бойынша бағаланады.
VIII. Үй тапсырмасы
«Менің сыйлығым» тақырыбына шағын шығарма жазу.
Қысқаша түйін
Бұл сабақта оқушылар «сый», «тый» және осы сөздерден тараған сөздерде «ый» әріптері жазылатынын меңгереді. Тақырып тыйым сөздер мен дұрыс әрекеттерді салыстыру арқылы, жаттығулар және шығармашылық тапсырмалар арқылы бекітіледі.