Жеті Жарғы тобы

Мақсаты

Тәуелсіздік мерекесі қарсаңында тарихи-танымдық сайыстар арқылы оқушылардың белсенділігін арттыру; ұлттық тарихымызға, салт-дәстүрімізге шолу жасау; білімін шыңдау.

Құрметті оқушылар мен ұстаздар! Алда келе жатқан үлкен ұлттық мереке — Тәуелсіздік күні баршамызға құтты болсын! Осы мерекемен тұспа-тұс келген Тарих апталығы аясында 8 «А» сыныбында ұйымдастырылып отырған «Тарих — ғасырлар куәсі» атты интеллектуалдық сайысқа қош келдіңіздер!

Қатысушы топтар

  • 1

    «Жеті Жарғы» тобы

    Қазақ құқықтық дәстүрі мен заң жүйесіне қатысты ұғымдарды қамтиды.

  • 2

    «Алтын Орда» тобы

    Ортағасырлық мемлекет тарихы мен тұлғаларына негізделген бағыт.

  • 3

    «Дала жолы» тобы

    Дала өркениеті, дәстүр, мәдениет және тарихи деректер желісі.

Әділқазы алқасы

Сайысқа баға беретін әділқазылар алқасымен таныстыру бөлімі ұйымдастырушы тарапынан толықтырылады.

Сайыскерлерге сәттілік тілейміз!

Сайыс 4 кезеңнен тұрады. Төменде 1–2 кезеңнің мазмұны берілген.

1-кезең: «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар»

Топ басшылары сайысы. Әр дұрыс жауап — 10 ұпай.

1-топ: «Жеті Жарғы»

  1. Сұрақ: «Жеті Жарғы» заңдар жинағының авторы кім?

    Жауап: Тәуке хан.

  2. Сұрақ: Қазақ тарихындағы тұңғыш биші қыз кім?

    Жауап: Шара Жиенқұлова.

  3. Сұрақ: 31 мамыр қандай күн?

    Жауап: Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні.

  4. Сұрақ: Е. Пугачев көтерілісі қай жылдарды қамтиды?

    Жауап: 1773–1775 жж.

  5. Сұрақ: Жылылық үшін етіктің, мәсінің ішінен киетін, киізден тігілетін аяқ киім қалай аталады?

    Жауап: Байпақ.

  6. Сұрақ: ҚР Туының авторы кім?

    Жауап: Ш. Ниязбеков.

  7. Сұрақ: Жошы хан кесенесі Қазақстанның қай аймағында орналасқан?

    Жауап: Орталық Қазақстан.

  8. Сұрақ: Абай Құнанбаевтың шын есімі қандай?

    Жауап: Ибраһим.

  9. Сұрақ: Этнография нені зерттейді?

    Жауап: Халықтың тұрмысын, мәдениетін, тарихын, қоғамдық дамуын және әлеуметтік ерекшеліктерін зерттейтін ғылым саласы.

  10. Сұрақ: «Қырық өтірік айтқан бала» деген кейіпкер кім?

    Жауап: Тазша бала.

2-топ: «Алтын Орда»

  1. Сұрақ: «Яса (Жасақ)» заңдар жинағының авторы кім?

    Жауап: Шыңғыс хан.

  2. Сұрақ: Қазақ хандығының негізін салушы кім?

    Жауап: Керей хан.

  3. Сұрақ: 22 қыркүйек қандай күн?

    Жауап: Тілдер мерекесі.

  4. Сұрақ: И. Тайманұлы мен М. Өтемісұлы бастаған көтеріліс қай жылдарды қамтиды?

    Жауап: 1836–1838 жж.

  5. Сұрақ: Күміс не алтын теңгелер, тиындар қадалған шашбау қалай аталады?

    Жауап: Шолпы.

  6. Сұрақ: ҚР Елтаңбасының авторлары кімдер?

    Жауап: Шот-Аман Уәлиханов, Жандарбек Мәлібеков.

  7. Сұрақ: Қожа Ахмет Ясауи кесенесі қай жерде орналасқан?

    Жауап: Түркістан қаласында.

  8. Сұрақ: Шыңғыс ханның шын есімі қандай?

    Жауап: Темүжин.

  9. Сұрақ: Нумизматика нені зерттейді?

    Жауап: Тиындар, құйма ақша кесектері және өзге де ескерткіштер арқылы ақша соғу мен ақша тарихын зерттейтін тарих ғылымының саласы.

  10. Сұрақ: «Жеті қазынаның» бірі қандай жануар?

    Жауап: Ит.

3-топ: «Дала жолы»

  1. Сұрақ: «Есім ханның ескі жолы» заңдар жинағының авторы кім?

    Жауап: Есім хан.

  2. Сұрақ: Қазақтың тұңғыш шешені кім?

    Жауап: Жиренше шешен (XV ғ.).

  3. Сұрақ: 30 тамыз қандай күн?

    Жауап: Конституция күні.

  4. Сұрақ: С. Датұлы көтерілісі қай жылдары болды?

    Жауап: 1783–1797 жж.

  5. Сұрақ: Жылқының таймауы үшін тұяғына тағылатын ат әбзелі қалай аталады?

    Жауап: Таға.

  6. Сұрақ: ҚР Әнұранының авторлары кімдер?

    Жауап: Ж. Нәжімеденов, Н. Назарбаев; әні — Ш. Қалдаяқов.

  7. Сұрақ: Айша бибі кесенесі қай жерде орналасқан?

    Жауап: Жамбыл облысында.

  8. Сұрақ: Абылай ханның шын есімі қандай?

    Жауап: Әбілмансұр.

  9. Сұрақ: Адамзаттың өткен тарихын материалдық жәдігерлер арқылы зерттейтін ғылым қалай аталады?

    Жауап: Археология.

  10. Сұрақ: Ешкі малы тартылатын ұлттық ойын қалай аталады?

    Жауап: Көкпар.

2-кезең: «Тарихқа саяхат»

Ұяшық таңдау арқылы сұрақтарға жауап беріледі. Әр бөлімде ұпай құны 10 / 20 / 30 / 40 болып өседі.

1) Тарихи тұлғалар

10 ұпай

1771–1781 жж. билік құрған қазақ ханы — Абылай хан.

20 ұпай

Қазақта тұңғыш генерал атағын алған және мектеп ашқан тұлға — Жәңгір Бөкейханұлы.

30 ұпай

1710 жылы Қарақұмдағы халық жиналысында Кіші жүз әскерінің қолбасшысы әрі ханы болып сайланған хан — Әбілқайыр хан.

40 ұпай

«Тарих-и Рашиди» еңбегінің авторы — Мұхаммед Хайдар Дулати.

2) Тәуелсіз Қазақстан

10 ұпай

Қазақ халқының қайта өрлеуі мен мемлекеттілігінің белгісі саналатын Астанадағы архитектуралық кешен — Бәйтерек.

20 ұпай

2011 жылы 1 желтоқсанда ашылған, Қазақстандағы алғашқы метрополитен қай қалада? — Алматы.

30 ұпай

«Менің Қазақстаным» әні мемлекеттік әнұран ретінде қашан қабылданды? — 2006 ж. 7 қаңтар.

40 ұпай

Біздің Елбасымызға арнап ескерткіш қай елде орнатылды? — Түркия, Анкара қаласы.

3) Салт-дәстүр

10 ұпай

Базарлық — алыс сапардан, сауда жолынан оралған адамның жақындарына, көршілеріне, балаларға сыйлық әкелу дәстүрі. Бұл — ықылас пен сыйластықтың белгісі.

20 ұпай

Сүйінші — қуанышты хабар жеткізушінің «сүйінші» сұрауы. Үй иесі ризашылық ретінде сыйлық береді.

30 ұпай

Ерулік — ауылға көшіп келген жаңа көршіні қонаққа шақырып, дәм-тұз ұсыну дәстүрі.

40 ұпай

Өмілдірік — ер-тоқым әбзелдерінің бірі. Ер жылжып кетпес үшін аттың кеудесіне кигізіледі. Әдетте былғарыдан жасалып, әшекейленеді; кейде астына киіз, шұға салынады.

4) Әр түрлі сұрақтар

10 ұпай

Қазақстанның атын әлемге паш еткен этно-рок музыкалық ансамбль — «Ұлытау».

20 ұпай

1822 жылы қабылданған «Сібір қазақтарының Жарғысы» авторы — Сперанский.

30 ұпай

Қазақстан XXX жазғы Олимпиада ойындарында неше медаль иеленді? — 13.

40 ұпай

Әлемнің 7 кереметі:

  1. Мысыр пирамидалары (Египет)
  2. Семирамиданың аспалы бағы (Вавилон)
  3. Галикарнас кесенесі (Кіші Азия)
  4. Артемида ғибадатханасы (Эфес)
  5. Родос алыбы (Родос аралы)
  6. Зевс мүсіні (Олимпия)
  7. Александрия шамшырағы (Мысыр)